ทาร์ซัส เมืองประวัติศาสตร์แห่งจังหวัดแมร์ซิน

ทาร์ซัส (Tarsus) เป็นเทศบาลและเขตการปกครองในจังหวัดแมร์ซิน (Mersin Province) ประเทศตุรกี มีพื้นที่ประมาณ 2,029 ตารางกิโลเมตร และมีประชากร 350,732 คน (ข้อมูลปี 2022) เมืองนี้ตั้งอยู่ลึกเข้าไปในแผ่นดินประมาณ 20 กิโลเมตรจากทะเลเมดิเตอร์เรเนียน และเป็นส่วนหนึ่งของเขตมหานครอาดานา-แมร์ซิน ซึ่งเป็นเขตมหานครที่ใหญ่เป็นอันดับ 4 ของประเทศตุรกี โดยทาร์ซัสตั้งอยู่ใจกลางภูมิภาคชูคูโรวา (Çukurova) ซึ่งเป็นพื้นที่เกษตรกรรมที่สำคัญ

นิรุกติศาสตร์

ชื่อโบราณของเมืองคือ Tarsos ซึ่งมีที่มาจากคำว่า Tarsa ซึ่งเป็นชื่อที่ชาวฮิตไทต์ (Hittites) ผู้ตั้งถิ่นฐานกลุ่มแรกๆ ในภูมิภาคนี้เป็นผู้ตั้งให้ โดยอาจมีความเกี่ยวข้องกับชื่อของเทพเจ้าแห่งพายุ Tarḫunz ในยุคเฮลเลนิสติก เมืองนี้ถูกเรียกว่า Antiochia on the Cydnus เพื่อให้แตกต่างจากเมืองแอนติออกในซีเรีย ส่วนในยุคโรมัน เมืองนี้มีชื่อว่า Juliopolis และในภาษาอาร์เมเนียเรียกเมืองนี้ว่า Darson หรือ Tarson

นอกจากนี้ยังมีตำนานจาก Suda ที่ระบุว่าเมืองนี้ถูกก่อตั้งโดยเพอร์ซีอุส (Perseus) หลังจากชัยชนะเหนือชาวอิซอเรียและชาวซิลิเซีย โดยคำพยากรณ์ระบุให้เขาก่อตั้งเมืองในจุดที่ฝ่าเท้าของเขาสัมผัสพื้นขณะลงจากหลังม้า

ภูมิศาสตร์และเศรษฐกิจ

ทาร์ซัสตั้งอยู่บริเวณปากแม่น้ำเบอร์ดัน (Berdan River) หรือแม่น้ำไซดนัส (Cydnus) ในสมัยโบราณ ซึ่งไหลลงสู่ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ทำเลที่ตั้งของเมืองเป็นจุดเชื่อมต่อสำคัญระหว่างเส้นทางบกและทางน้ำที่เชื่อมโยงที่ราบซิลิเซีย (ปัจจุบันคือภูมิภาคชูคูโรวา) อนาโตเลียกลาง และทะเลเมดิเตอร์เรเนียน

สภาพภูมิอากาศเป็นแบบเมดิเตอร์เรเนียน ซึ่งมีฤดูร้อนที่ร้อนและชื้น และฤดูหนาวที่หนาวเย็นและชื้น ในด้านเศรษฐกิจ ทาร์ซัสยังคงเป็นศูนย์กลางการค้าที่สำคัญ โดยเฉพาะผลผลิตทางการเกษตรจากที่ราบชูคูโรวาที่อุดมสมบูรณ์ นอกจากนี้ยังเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรม เช่น การผลิตเครื่องจักรกลการเกษตร อะไหล่ สิ่งทอ การแปรรูปผลไม้ การผลิตอิฐ และเซรามิก

เกษตรกรรมเป็นแหล่งรายได้หลัก โดยพื้นที่กว่าครึ่งหนึ่งของเมือง (ประมาณ 1,050 ตารางกิโลเมตร) เป็นพื้นที่เกษตรกรรม ซึ่งมีการใช้ระบบชลประทานและเทคโนโลยีสมัยใหม่ในการจัดการ

ประวัติศาสตร์

การก่อตั้งและยุคก่อนประวัติศาสตร์

หลักฐานทางโบราณคดีที่เนิน Gözlükule ทางตะวันออกเฉียงใต้ของทาร์ซัส บ่งชี้ว่าพื้นที่นี้มีการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์มาตั้งแต่ยุคหินใหม่จนถึงยุคอิสลาม โดยมีการสร้างเมืองที่มีป้อมปราการตั้งแต่ช่วงสหัสวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล

ทาร์ซัสตั้งอยู่บนจุดตัดของเส้นทางการค้าสำคัญที่เชื่อมต่ออนาโตเลียกับซีเรียและดินแดนอื่น ๆ ทำให้เมืองนี้เป็นศูนย์กลางการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมที่สำคัญมาโดยตลอด ในบันทึกของชาวแอสซีเรียสมัยนีโอ-แอสซีเรีย (Neo-Assyrian) มีการกล่าวถึงเมืองนี้ในชื่อ Tarsisi โดยกษัตริย์ซันนาเชริบ (Sennacherib) ได้ทรงสร้างเมืองนี้ขึ้นมาใหม่

ความสำคัญในยุคโบราณ

ในสมัยจักรวรรดิโรมัน ทาร์ซัสเป็นเมืองหลวงของมณฑลซิลิเซีย (Cilicia) และเป็นสถานที่เกิดเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ เช่น การพบกันครั้งแรกระหว่างมาร์ก แอนโทนี (Mark Antony) และคลีโอพัตรา (Cleopatra) นอกจากนี้ ทาร์ซัสยังเป็นสถานที่เกิดของนักบุญเปาโล (Paul the Apostle) ผู้มีบทบาทสำคัญในการเผยแผ่คริสต์ศาสนาในยุคแรก