อุตสาหกรรมโทรทัศน์ในอินเดีย

อุตสาหกรรมโทรทัศน์ในอินเดียเป็นหนึ่งในระบบนิเวศการแพร่ภาพกระจายเสียงที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยมีการผลิตรายการจำนวนมหาศาลในหลากหลายภาษาท้องถิ่น ข้อมูลจาก BARC India ในปี 2020 ระบุว่าอินเดียมีครัวเรือนที่มีโทรทัศน์ประมาณ 210 ล้านครัวเรือน และรายงานจากรัฐบาลอินเดียในปี 2025 ระบุว่ามีช่องโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมภาคเอกชนที่เปิดดำเนินการอยู่ถึง 918 ช่อง ซึ่งให้บริการผู้ชมทั่วประเทศมากกว่า 900 ล้านคน

โครงสร้างการแพร่ภาพกระจายเสียง

การดำเนินงานของโทรทัศน์ในอินเดียมีความหลากหลายทางภาษาอย่างมาก โดยมีช่องระดับชาติที่ออกอากาศเป็นภาษาฮินดีและภาษาอังกฤษ ควบคู่ไปกับเครือข่ายระดับภูมิภาคในภาษาต่างๆ เช่น ทมิฬ, เตลูกู, กันนาดา, มาลายาลัม, เบงกาลี, มราฐี, โอริยา, ปัญจาบ, คุชราต, อูรดู, อัสสัม และโภชปุรี จากการศึกษาของ KPMG และ FICCI พบว่าตลาดโทรทัศน์ภาษาฮินดี, ทมิฬ และเตลูกู เป็นกลุ่มที่ครองส่วนแบ่งผู้ชมและรายได้สูงสุด

ผู้ให้บริการหลัก

• Doordarshan: สถานีโทรทัศน์แห่งชาติซึ่งเป็นของ Prasar Bharati
• ผู้ให้บริการเชิงพาณิชย์ระดับชาติ: เช่น Culver Max Entertainment (Sony), Disney Star, Viacom18 (ภายใต้ Reliance Industries ผ่าน Network18 Group), Warner Bros. Discovery India และ Zee Entertainment Enterprises
• ผู้ให้บริการระดับภูมิภาค: เช่น Sun TV Network และ ETV Network

ในปัจจุบัน ช่องความบันเทิงทั่วไป (General Entertainment Channels - GECs) ภาษาฮินดีที่ทรงอิทธิพลในระบบโทรทัศน์แบบชำระเงิน ได้แก่ StarPlus, Sony SAB, Sony Entertainment Television, Zee TV และ Colors TV ขณะที่ช่องที่ออกอากาศฟรี (Free-to-air) เช่น Dangal และ Goldmines ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างมากตั้งแต่ปี 2019 ผ่านบริการ DD Free Dish

การแยกส่วนระหว่างข่าวและความบันเทิง

ลักษณะเด่นประการหนึ่งของโทรทัศน์อินเดียคือ ช่องความบันเทิงหลักมักจะไม่ออกอากาศรายการข่าว ซึ่งแตกต่างจากหลายประเทศทั่วโลก (ยกเว้นบางกรณีในอินเดียใต้ เช่น Sun TV และ ETV) สาเหตุส่วนหนึ่งมาจากกฎระเบียบด้านสื่อของอินเดียที่จำกัดการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) ในการแพร่ภาพกระจายเสียงข่าวไว้ที่ 26% ส่งผลให้ผู้ให้บริการที่มีทุนต่างชาติ เช่น Star ต้องถอนตัวจากการทำธุรกิจข่าวในอินเดีย

ด้วยเหตุนี้ จึงเกิดกลุ่มบริษัทสื่อที่ดำเนินงานเฉพาะช่องข่าว เช่น ABP Group, India Today Group, TV9 Network และ ITV Network ในขณะที่บางกลุ่ม เช่น NDTV และ The Times Group ดำเนินการทั้งช่องข่าวและช่องที่ไม่ใช่ข่าว โดยมีการแยกการบริหารจัดการระหว่างธุรกิจบันเทิงและธุรกิจข่าวอย่างชัดเจนในกรณีของ Zee Media Corporation และ Network18 Group เพื่อให้สอดคล้องกับข้อกำหนดด้านการถือหุ้นของต่างชาติ

ประวัติและการเริ่มต้น

จุดเริ่มต้นของโทรทัศน์ในอินเดียสามารถย้อนกลับไปได้ถึงปี 1950 เมื่อมีการสาธิตการทำงานของโทรทัศน์โดย B. Sivakumaran นักศึกษาด้านวิศวกรรมไฟฟ้าในเมืองเจนไน (เดิมชื่อมัทราส) ต่อมาในวันที่ 24 ตุลาคม 1951 ได้มีการติดตั้งเครื่องส่งสัญญาณโทรทัศน์เครื่องแรกในแผนกวิศวกรรมอิเล็กทรอนิกส์และโทรคมนาคมของวิทยาลัยวิศวกรรมจาบาลปุระ

ในปี 1954 มีการสาธิตโทรทัศน์ในบอมเบย์ (ปัจจุบันคือมุมไบ) และในปี 1955 นายกรัฐมนตรีชวาหะร์ลาล เนห์รู ได้ปรากฏตัวบนหน้าจอโทรทัศน์เป็นครั้งแรกในการทดลองที่ศาลาอเมริกัน (American Pavilion) ในงานแสดงสินค้าอุตสาหกรรมอินเดีย

การแพร่ภาพกระจายเสียงทางภาคพื้นดิน (Terrestrial Television) เริ่มต้นอย่างเป็นทางการด้วยการทดลองออกอากาศในเดลีเมื่อวันที่ 15 กันยายน 1959 โดยใช้เครื่องส่งสัญญาณขนาดเล็กและสตูดิโอชั่วคราว ก่อนจะเริ่มการออกอากาศรายวันในปี 1965 ภายใต้การดูแลของ Akashvani (เดิมคือ All India Radio) และขยายบริการไปยังมุมไบและอมริตสาร์ในปี 1972