ศาลจำลองกาซา การไต่สวนภาคประชาชนต่อบทบาทของสหราชอาณาจักรในสงครามกาซา

ศาลจำลองกาซา (The Gaza Tribunal) คือการไต่สวนสาธารณะและกระบวนการรวบรวมพยานหลักฐานโดยองค์กรที่ไม่ใช่รัฐบาล ซึ่งจัดขึ้น ณ กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบและนำเสนอหลักฐานเกี่ยวกับข้อกล่าวหาที่ว่ารัฐบาลสหราชอาณาจักรมีส่วนเกี่ยวข้องหรือสนับสนุนการกระทำที่ผู้จัดงานระบุว่าเป็นอาชญากรรมสงครามและการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในฉนวนกาซา

ความเป็นมาและวัตถุประสงค์

การไต่สวนนี้จัดขึ้นในวันที่ 4 และ 5 กันยายน ค.ศ. 2025 ณ Church House เวสต์มินสเตอร์ โดยได้รับการสนับสนุนจากโครงการสันติภาพและความยุติธรรม (Peace & Justice Project) ของ เจเรมี คอร์บิน (Jeremy Corbyn) อดีตผู้นำพรรคแรงงาน ร่วมกับนักวิชาการชาวอังกฤษอีกสองท่าน

จุดเริ่มต้นของศาลจำลองนี้เกิดจากการที่เจเรมี คอร์บิน ได้เสนอ ร่างพระราชบัญญัติการไต่สวนสาธารณะกาซา (Gaza Independent Public Inquiry Bill) ต่อสภาสามัญชนเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน ค.ศ. 2025 เพื่อเรียกร้องให้มีการตรวจสอบอย่างเป็นอิสระเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของสหราชอาณาจักรในปฏิบัติการทางทหารของอิสราเอลในกาซา ซึ่งรวมถึงการจัดส่งอาวุธ การใช้เครื่องบินสอดแนม และการใช้ฐานทัพอากาศของกองทัพอากาศอังกฤษ (RAF) อย่างไรก็ตาม ร่างกฎหมายดังกล่าวถูกระงับโดยพรรคแรงงานซึ่งเป็นรัฐบาลในขณะนั้น ทำให้คอร์บินตัดสินใจจัดตั้งศาลจำลองนี้ขึ้นเพื่อทำหน้าที่ไต่สวนแทนในภาคประชาชน

ประเด็นการตรวจสอบและข้อโต้แย้ง

การไต่สวนมุ่งเน้นไปที่ประเด็นสำคัญ ดังนี้:

• การสนับสนุนทางทหาร: แม้สหราชอาณาจักรจะมีการระงับการขายอาวุธบางส่วนให้อิสราเอล แต่ยังคงมีการผลิตชิ้นส่วนเครื่องบินขับไล่ F-35 ให้กับกองทัพอิสราเอลอย่างต่อเนื่อง
• ความร่วมมือด้านข่าวกรอง: ข้อสงสัยเกี่ยวกับการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวกรองระหว่างหน่วยงานความมั่นคงของอังกฤษและอิสราเอล
• การใช้ฐานทัพ: การตรวจสอบการใช้ฐานทัพอากาศ RAF Akrotiri ในการสนับสนุนสงครามในกาซา
• พันธกรณีทางกฎหมาย: การวิเคราะห์ว่าการกระทำของรัฐบาลอังกฤษสอดคล้องกับพันธกรณีตามกฎหมายระหว่างประเทศในการป้องกันการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์หรือไม่

ก่อนเริ่มการไต่สวน กลุ่ม UK Lawyers for Israel ได้ออกมาคัดค้านและกล่าวหาว่าการจัดงานครั้งนี้มี "อคติทางเชื้อชาติ" โดยอ้างว่าคำประกาศของผู้จัดงานที่ต้องการพิสูจน์ความสมรู้ร่วมคิดในการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์นั้นไม่เหมาะสม และได้เรียกร้องให้ Church House ยกเลิกการให้เช่าสถานที่ โดยอ้างนโยบายจริยธรรมเกี่ยวกับการไม่สนับสนุนกลุ่มที่ส่งเสริมอคติทางเชื้อชาติ อย่างไรก็ตาม ผู้บริหารของ Church House ระบุว่าหน่วยงานของตนมีความเป็นอิสระจากคริสตจักรแห่งอังกฤษ และได้ตรวจสอบการจัดงานแล้วว่าสอดคล้องกับคุณค่าขององค์กร

การดำเนินงานและพยานหลักฐาน

ในการไต่สวนมีพยานขึ้นให้การทั้งหมด 29 ปาก รวมถึงบุคคลสำคัญ เช่น:

• ฟรานเชสกา อัลบาเนเซ (Francesca Albanese) ผู้รายงานพิเศษของสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิมนุษยชน
• ศาสตราจารย์นิค เมย์นาร์ด (Nick Maynard) แพทย์ผู้ปฏิบัติงานในกาซา ซึ่งให้การว่าบุคลากรทางการแพทย์ถูกตกเป็นเป้าหมายอย่างจงใจ และมีการใช้จุดกระจายความช่วยเหลือทางมนุษยชนเป็นพื้นที่ฝึกซ้อมยิงเป้าของทหารอิสราเอล
• มาร์ก สมิธ (Mark Smith) อดีตนักการทูตผู้เปิดโปงข้อมูล (Whistleblower) ซึ่งลาออกเพื่อประท้วงการที่สหราชอาณาจักรไม่ยอมหยุดส่งอาวุธให้อิสราเอล
• ดร. ราซ เซกัล (Dr. Raz Segal) นักประวัติศาสตร์ชาวอิสราเอล

เจเรมี คอร์บิน กล่าวในพิธีเปิดว่า "ความจริงจำเป็นต้องถูกเปิดเผย และหากรัฐสภาไม่สามารถไต่สวนสิ่งที่เกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ ศาลจำลองนี้จะทำหน้าที่นั้นแทน"