The World Academy of Sciences (TWAS) ส่งเสริมวิทยาศาสตร์ในประเทศกำลังพัฒนา

The World Academy of Sciences for the advancement of science in developing countries (TWAS) เป็นสถาบันวิทยาศาสตร์ที่คัดเลือกสมาชิกตามความสามารถ (merit-based) ซึ่งก่อตั้งขึ้นเพื่อสนับสนุนประเทศกำลังพัฒนา โดยเป็นการรวมตัวของนักวิทยาศาสตร์มากกว่า 1,400 คน จากประมาณ 100 ประเทศทั่วโลก

เป้าหมายหลักของ TWAS คือการส่งเสริมขีดความสามารถทางวิทยาศาสตร์และความเป็นเลิศเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนในประเทศกำลังพัฒนา โดยมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่ศูนย์ทฤษฎีฟิสิกส์ระหว่างประเทศ (International Centre for Theoretical Physics) ในเมืองตรีเอสเต (Trieste) ประเทศอิตาลี

ประวัติการก่อตั้ง

TWAS ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1983 ภายใต้การนำของ Abdus Salam นักฟิสิกส์รางวัลโนเบลชาวปากีสถาน และกลุ่มนักวิทยาศาสตร์ผู้ทรงคุณวุฒิที่เล็งเห็นถึงสภาวะที่ย่ำแย่ของการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ในประเทศกำลังพัฒนา

เหตุผลและความจำเป็นในการก่อตั้ง

• แม้ว่าประเทศกำลังพัฒนาจะมีประชากรถึง 80% ของโลก แต่มีนักวิทยาศาสตร์เพียง 28% เท่านั้นที่มาจากประเทศเหล่านี้ ซึ่งสะท้อนถึงการขาดศักยภาพในการสร้างนวัตกรรมเพื่อแก้ปัญหาในชีวิตจริงของประเทศยากจน
• การขาดแคลนทุนวิจัยอย่างเรื้อรังทำให้นักวิทยาศาสตร์ในประเทศกำลังพัฒนาต้องเผชิญกับความโดดเดี่ยวทางปัญญา ซึ่งส่งผลเสียต่ออาชีพการงาน สถาบัน และประเทศชาติ
• นักวิทยาศาสตร์ในกลุ่มประเทศเหล่านี้มักได้รับค่าตอบแทนต่ำและไม่ได้รับการยอมรับในผลงาน เนื่องจากบทบาทของการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ต่อการพัฒนายังถูกประเมินค่าต่ำเกินไป นำไปสู่ปัญหา สมองไหล (Brain Drain) ไปยังประเทศทางตอนเหนือ
• สถาบันวิจัยและมหาวิทยาลัยในประเทศทางตอนใต้ขาดแคลนงบประมาณ ทำให้นักวิทยาศาสตร์ต้องทำงานภายใต้สภาวะที่ยากลำบากและใช้อุปกรณ์ที่ล้าสมัย

วัตถุประสงค์หลักขององค์กร

สมาชิกผู้ก่อตั้งได้กำหนดเป้าหมายของ TWAS ไว้ดังนี้:

• ยอมรับ สนับสนุน และส่งเสริมความเป็นเลิศในการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ในประเทศทางตอนใต้ (South)
• จัดหาเครื่องมือและสิ่งอำนวยความสะดวกในการวิจัยที่จำเป็นสำหรับนักวิทยาศาสตร์ที่มีศักยภาพ
• ส่งเสริมการติดต่อสื่อสารระหว่างนักวิทยาศาสตร์และสถาบันต่างๆ ในประเทศกำลังพัฒนา
• สนับสนุนความร่วมมือระหว่างบุคคลและศูนย์วิชาการแบบ South-North
• ส่งเสริมการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ในประเด็นปัญหาสำคัญของประเทศกำลังพัฒนา

ตั้งแต่ก่อตั้ง TWAS ได้รับการสนับสนุนด้านค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานส่วนใหญ่จากรัฐบาลอิตาลี และตั้งแต่ปี ค.ศ. 1991 UNESCO ได้เข้ามาดูแลด้านการบริหารจัดการการเงินและบุคลากรตามข้อตกลงร่วมกัน

รางวัล TWAS Prize

รางวัล TWAS Prize เป็นรางวัลประจำปีที่ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1985 เพื่อยกย่องความเป็นเลิศในการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ในกลุ่มประเทศ Global South

เดิมทีรางวัลนี้ใช้ชื่อว่า TWAS Awards in Basic Sciences โดยมอบในสาขาฟิสิกส์ เคมี ชีววิทยา และคณิตศาสตร์ ต่อมาในปี ค.ศ. 2003 ได้ควบรวมกับรางวัล TWNSO (Third World Network of Scientific Organizations) ในสาขาวิทยาศาสตร์ประยุกต์ กลายเป็น TWAS Prize ในปัจจุบัน

ปัจจุบันรางวัลนี้มอบให้ใน 9 สาขา ได้แก่:

• วิทยาศาสตร์การเกษตร
• ชีววิทยา
• เคมี
• วิทยาศาสตร์โลก (Earth Sciences)
• วิศวกรรมศาสตร์
• คณิตศาสตร์
• วิทยาศาสตร์การแพทย์
• ฟิสิกส์
• สังคมศาสตร์

ผู้ได้รับรางวัลจะได้รับโล่เกียรติยศและเงินรางวัลจำนวน 15,000 ดอลลาร์สหรัฐ โดยเปิดรับสมัครสำหรับนักวิทยาศาสตร์ที่อาศัยและทำงานอยู่ในประเทศกำลังพัฒนา