Torr หน่วยวัดความดันบรรยากาศและสุญญากาศ
สรุปใจความสำคัญ
- 1 Torr เท่ากับ 1/760 ของบรรยากาศมาตรฐาน (101,325 ปาสกาล)
- หน่วยนี้ตั้งชื่อตาม Evangelista Torricelli ผู้ประดิษฐ์บารอมิเตอร์
- Torr ไม่ใช่หน่วย SI แต่สามารถใช้คำนำหน้าหน่วยเมตริก เช่น mTorr ได้
- ความแตกต่างระหว่าง 1 Torr และ 1 mmHg มีค่าน้อยมาก (น้อยกว่า 0.000015%) และสามารถละเลยได้ในทางปฏิบัติ
Torr (สัญลักษณ์: Torr) คือหน่วยวัดความดันที่อ้างอิงตามมาตราส่วนสัมบูรณ์ โดยกำหนดให้ 1 Torr เท่ากับ 1/760 ของบรรยากาศมาตรฐาน (101,325 Pa) ดังนั้น 1 Torr จึงมีค่าเท่ากับ 101,325/760 ปาสกาล (ประมาณ 133.32 Pa)
ประวัติและความเป็นมา
หน่วยนี้ถูกตั้งชื่อตาม Evangelista Torricelli นักฟิสิกส์และนักคณิตศาสตร์ชาวอิตาลี ผู้ค้นพบหลักการของบารอมิเตอร์ในปี ค.ศ. 1644 Torricelli ได้สร้างความสนใจอย่างมากเมื่อเขาสาธิตบารอมิเตอร์ปรอทตัวแรกให้สาธารณชนเห็น และเป็นผู้ให้คำอธิบายสมัยใหม่ครั้งแรกเกี่ยวกับความดันบรรยากาศ
ในอดีต 1 Torr ถูกตั้งใจให้มีค่าเท่ากับ 1 มิลลิเมตรปรอท (mmHg) แต่การปรับเปลี่ยนคำจำกัดความของทั้งสองหน่วยในเวลาต่อมาทำให้ Torr มีค่าต่ำกว่าเล็กน้อย (น้อยกว่า 0.000015%)
การกำหนดนิยามและมาตรฐาน
หน่วย Torr ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ (SI) แต่บ่อยครั้งมักจะใช้ร่วมกับคำนำหน้าหน่วยเมตริก เช่น milli เพื่อเรียกหน่วย millitorr (mTorr) ซึ่งเท่ากับ 0.001 Torr
การเขียนและการใช้สัญลักษณ์
- หน่วยชื่อ torr เขียนด้วยตัวพิมพ์เล็กทั้งหมด
- สัญลักษณ์ Torr ต้องขึ้นต้นด้วยตัวพิมพ์ใหญ่เสมอ แม้จะใช้ร่วมกับคำนำหน้าหน่วย เช่น mTorr หรือ Torr•L/s
- ข้อควรระวัง: ไม่ควรใช้สัญลักษณ์ T เนื่องจากเป็นสัญลักษณ์ของหน่วย tesla (เทสลา) ซึ่งใช้วัดความเข้มของสนามแม่เหล็ก และการสะกดว่า Tor นั้นไม่ถูกต้อง
ความแตกต่างระหว่าง Torr และ mmHg
เดิมที 1 Torr ถูกกำหนดให้เท่ากับ 1 มิลลิเมตรปรอทที่ 0 องศาเซลเซียส อย่างไรก็ตาม เนื่องจากความเร่งเนื่องจากแรงโน้มถ่วงและน้ำหนักของคอลัมน์ปรอทเปลี่ยนแปลงตามระดับความสูงและละติจูด นิยามนี้จึงไม่แม่นยำและเปลี่ยนแปลงตามสถานที่
ในปี ค.ศ. 1954 การประชุม General Conference on Weights and Measures ครั้งที่ 10 ได้ปรับปรุงนิยามของบรรยากาศมาตรฐานให้เป็น 101,325 ปาสกาล และกำหนดให้ 1 Torr เท่ากับ 1/760 ของบรรยากาศมาตรฐาน เพื่อให้ได้นิยามที่แม่นยำและชัดเจน ไม่ขึ้นอยู่กับความหนาแน่นของปรอทหรือแรงโน้มถ่วงของโลก
ตารางเปรียบเทียบหน่วยความดัน
| หน่วย | ค่าเทียบเท่า (ปาสกาล) | การใช้งาน |
|---|---|---|
| Torr | ≈ 133.32 Pa | ฟิสิกส์และวิศวกรรมสุญญากาศสูง |
| Bar | 100,000 Pa | อุตุนิยมวิทยา |
| Atmosphere (atm) | 101,325 Pa | ความดันบรรยากาศมาตรฐาน |
หน่วยวัดความดันแบบแมนโนเมตริก
หน่วยวัดแบบแมนโนเมตริก เช่น มิลลิเมตรปรอท หรือ เซนติเมตรน้ำ เป็นหน่วยที่ขึ้นอยู่กับความหนาแน่นของของเหลวและความเร่งเนื่องจากแรงโน้มถ่วง แม้ว่าปัจจุบันจะมีการรณรงค์ให้ลดการใช้หน่วยเหล่านี้ แต่ยังคงมีการใช้งานอย่างแพร่หลายในทางการแพทย์ สรีรวิทยา การรายงานสภาพอากาศ และการดำน้ำลึก
คำถามที่พบบ่อย
Torr กับ mmHg ต่างกันอย่างไร?
ในทางปฏิบัติ ทั้งสองหน่วยมีค่าใกล้เคียงกันมากจนสามารถใช้แทนกันได้ แต่ในทางทฤษฎี Torr ถูกกำหนดให้เป็น 1/760 ของบรรยากาศมาตรฐาน (ค่าคงที่) ในขณะที่ mmHg เป็นหน่วยแมนโนเมตริกที่ขึ้นอยู่กับความหนาแน่นของปรอทและแรงโน้มถ่วง
ทำไมถึงใช้สัญลักษณ์ Torr แทนที่จะเป็น T?
เพราะสัญลักษณ์ T เป็นสัญลักษณ์ของหน่วย Tesla (เทสลา) ซึ่งใช้วัดความเข้มของสนามแม่เหล็ก เพื่อป้องกันความสับสนจึงต้องใช้สัญลักษณ์ Torr
หน่วย Torr มักใช้ในงานด้านใด?
หน่วย Torr มักถูกนำมาใช้ในงานด้านฟิสิกส์และวิศวกรรมที่เกี่ยวข้องกับระบบสุญญากาศสูง (High-vacuum physics and engineering)
