ตอร์ปิโด Type 53 อาวุธใต้น้ำทรงพลังของรัสเซียและโซเวียต

Type 53 เป็นชื่อเรียกโดยรวมของตระกูลตอร์ปิโดขนาด 53 เซนติเมตร (21 นิ้ว) ที่ผลิตในรัสเซียและอดีตสหภาพโซเวียต โดยเริ่มตั้งแต่รุ่น 53-27 และพัฒนาต่อเนื่องมาจนถึงรุ่นทันสมัยอย่าง UGST (Fizik-1) ซึ่งปัจจุบันกำลังถูกแทนที่ด้วยรุ่น Futlyar

ระบบขับเคลื่อนและเทคโนโลยี

ตอร์ปิโดโซเวียตขนาด 53 เซนติเมตรส่วนใหญ่ใช้พลังงานไฟฟ้า (ตั้งแต่ช่วงกลางสงครามโลกครั้งที่ 2) หรือใช้เชื้อเพลิงเคโรซีนผสมกับสารออกซิไดเซอร์ในการขับเคลื่อน ยกเว้นรุ่น UGST ที่ใช้เชื้อเพลิงโมโนโพรพิลแลนท์ (monopropellants) แบบเดียวกับ Mark 48 ของสหรัฐฯ

ประวัติการพัฒนา

ยุคเริ่มต้น

รุ่น 53-27 (ปี 1927) เป็นรุ่นแรกที่พัฒนาขึ้นเองในประเทศ โดยมีหัวรบ TNT 265 กิโลกรัม แต่มีระยะยิงที่จำกัดเพียง 3.7 กิโลเมตรที่ความเร็ว 45 นอต ต่อมาในปี 1932 สหภาพโซเวียตได้ซื้อตอร์ปิโดจากโรงงาน Whitehead ในอิตาลี (รุ่น 53F) ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงกว่ามาก นำไปสู่การพัฒนาและคัดลอกจนกลายเป็นรุ่น 53-38 และ 53-38U ซึ่งมีความเร็วและระยะยิงที่ไกลขึ้น รวมถึงรุ่น 53-39 ที่ถือว่าเป็นหนึ่งในตอร์ปิโดที่เร็วที่สุดในโลกในขณะนั้น

บทบาทในสงครามโลกครั้งที่ 2

รุ่น 53-38 และ 53-38U เป็นอาวุธหลักของโซเวียตในสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งพิสูจน์แล้วว่ามีความน่าเชื่อถือและมีประสิทธิภาพสูง เหตุการณ์สำคัญคือการจมเรือขนส่งทหารเยอรมัน Wilhelm Gustloff และ Goya ในปี 1945 ซึ่งเป็นการจมเรือที่ทำให้เกิดการสูญเสียชีวิตมากที่สุดในประวัติศาสตร์ โดยตอร์ปิโด 53-38 สามารถโจมตีเป้าหมายได้อย่างแม่นยำแม้ในทัศนวิสัยที่เลวร้าย

ยุคสงครามเย็น

ในยุคสงครามเย็น โซเวียตได้พัฒนาตอร์ปิโดนำวิถีรุ่นแรกคือ SAET-50 (ปี 1950) ซึ่งดัดแปลงมาจากเทคโนโลยีของเยอรมนี ต่อมาได้พัฒนาตระกูล 53-65 ซึ่งเป็นตอร์ปิโดนำวิถีด้วยการตรวจจับรอยคลื่น (Wake-homing) ออกแบบมาเพื่อทำลายเรือผิวน้ำโดยเฉพาะ

ตอร์ปิโด 53-65 ถือเป็นภัยคุกคามร้ายแรงต่อกองทัพเรือสหรัฐฯ เนื่องจากระบบป้องกันตอร์ปิโดแบบดั้งเดิม (Decoys) ที่ใช้เสียงไม่สามารถหลอกล่อได้ เพราะ 53-65 ตรวจจับรอยคลื่นที่เรือทิ้งไว้เบื้องหลัง ทำให้สหรัฐฯ ต้องพัฒนาระบบ Surface Ship Torpedo Defense (SSTD) เพื่อใช้สกัดกั้นตอร์ปิโดประเภทนี้

UGST (Fizik-1)

รุ่นล่าสุดในตระกูลนี้คือ UGST (Fizik-1) ซึ่งเป็นตอร์ปิโดหนักสำหรับน้ำลึก มีระยะยิงไกลถึง 50 กิโลเมตร และใช้เครื่องยนต์ Otto fuel axial engine ทำให้มีความเร็วสูงถึง 65 นอต นอกจากนี้ยังมีระบบนำวิถีที่ทันสมัย ทั้งการตรวจจับรอยคลื่น, โซนาร์แบบ Active Phased Array และระบบนำทางด้วยสายไฟ (Wire guidance) ที่ปรับปรุงให้ทนทานยิ่งขึ้น

ตารางสรุปคุณลักษณะเด่น