สถิติการเลือกตั้งซ่อมในสหราชอาณาจักร ข้อมูลและประวัติศาสตร์

การเลือกตั้งซ่อม (By-elections) ในสหราชอาณาจักรเกิดขึ้นเมื่อสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (MP) พ้นจากตำแหน่งในระหว่างวาระการดำรงตำแหน่ง ไม่ว่าจะเป็นการลาออก การเสียชีวิต การถูกตัดสิทธิ์ หรือการถูกขับออกจากสภาผู้แทนราษฎร (House of Commons)

ขอบเขตของบันทึกสถิติ

แม้ว่าประวัติศาสตร์ของรัฐสภาจะยาวนานมาก แต่บันทึกสถิติส่วนใหญ่จะมุ่งเน้นไปที่ช่วงเวลาตั้งแต่ปี 1945 เป็นต้นมา เนื่องจากปัจจัยทางกฎหมายและสถานการณ์ทางการเมืองมีความเสถียรมากกว่า ทำให้สามารถเปรียบเทียบข้อมูลได้อย่างมีนัยสำคัญ

ปัจจัยที่ทำให้การเปรียบเทียบข้อมูลในอดีตทำได้ยาก

ก่อนปี 1945 มีปัจจัยหลายประการที่ทำให้การเปรียบเทียบผลการเลือกตั้งซ่อมกับปัจจุบันมีความแตกต่างกัน ดังนี้:

• การแทรกแซงและถอนตัว: มีการแทรกแซงและถอนตัวของพรรคการเมืองในบางเขตเลือกตั้งบ่อยครั้ง
• พันธมิตรทางการเมือง: มีการจัดตั้งรัฐบาลผสมและการย้ายพรรคของสมาชิกสภาบ่อยครั้ง
• การเลือกตั้งที่ไม่มีผู้แข่งขัน: มีการตกลงหยุดยิงระหว่างพรรคการเมือง โดยเฉพาะในช่วงสงครามโลกทั้งสองครั้ง
• ผู้สมัครอิสระ: มีการแข่งขันจากผู้สมัครอิสระและพรรคเล็กๆ ที่มีนัยสำคัญมากกว่าปัจจุบัน
• เขตเลือกตั้งแบบหลายคนและเขตมหาวิทยาลัย: ซึ่งถูกยกเลิกไปในปี 1950
• จำนวนการเลือกตั้งซ่อม: มีความถี่ในการเลือกตั้งซ่อมสูงกว่า เนื่องจากธรรมเนียมการเลือกตั้งซ่อมเมื่อรัฐมนตรีได้รับแต่งตั้ง ซึ่งสิ้นสุดลงในปี 1926

คำศัพท์สำคัญในการวิเคราะห์ผลการเลือกตั้ง

เพื่อให้การเปรียบเทียบข้อมูลเป็นมาตรฐานเดียวกัน จึงมีการกำหนดนิยามดังนี้:

• Gain (ได้ที่นั่ง): ชัยชนะของพรรคที่ไม่ได้ชนะในการเลือกตั้งครั้งก่อนหน้าทันที
• Loss (เสียที่นั่ง): ความพ่ายแพ้ของพรรคที่เคยชนะในการเลือกตั้งครั้งก่อนหน้าทันที
• Hold (รักษาที่นั่ง): ชัยชนะของพรรคเดิมที่เคยชนะในการเลือกตั้งครั้งก่อนหน้าทันที
• Win (ชนะ): คำกว้างๆ ที่หมายถึงการได้ชัยชนะ ไม่ว่าจะเป็นการ Gain หรือ Hold
• Incumbent (ผู้ดำรงตำแหน่งเดิม): พรรคที่ถือครองที่นั่งนั้นในการเลือกตั้งครั้งก่อนหน้า
• Third Party (พรรคที่สาม): ตั้งแต่ปี 1922 พรรค Liberal และพรรค Liberal Democrats คือพรรคที่สามในอังกฤษ ส่วนในสกอตแลนด์และเวลส์ จะรวมถึงพรรค SNP และ Plaid Cymru ด้วย

สถิติที่น่าสนใจ

การเปลี่ยนแปลงของคะแนนเสียง (Swing)

โดยปกติแล้ว การเลือกตั้งซ่อมมักจะเป็นการลงโทษรัฐบาลที่กำลังบริหารประเทศอยู่ ทำให้การเห็นคะแนนเสียงสวิงเข้าหาพรรครัฐบาลนั้นเกิดขึ้นได้ยากมาก

การลดลงของคะแนนเสียงอย่างรุนแรง

สถิติการลดลงของคะแนนเสียงที่น่าสนใจ ได้แก่:

• การเลือกตั้งซ่อมที่ Merthyr ปี 1934: คะแนนของพรรค Independent Labour Party ลดลงจาก 69.4% เหลือเพียง 9.8% (ลดลงถึง 59.6%) ซึ่งถือเป็นสถิติการลดลงที่สูงที่สุด
• การเลือกตั้งซ่อมที่ East Antrim ปี 1919: คะแนนของพรรค Irish Unionist ลดลง 52.8% หลังจากมีผู้สมัคร Independent Unionist ลงแข่งขัน

สถิติการชนะด้วยคะแนนเสียงท่วมท้น

ตั้งแต่ปี 1918 เป็นต้นมา มีการบันทึกการชนะการเลือกตั้งซ่อมด้วยสัดส่วนคะแนนเสียงสูงกว่า 90% ในบางเขตเลือกตั้ง ซึ่งสะท้อนถึงความนิยมอย่างเบ็ดเสร็จในพื้นที่นั้นๆ