ดัชนีราคาผู้บริโภค RPIX ของสหราชอาณาจักร

RPIX คือดัชนีวัดอัตราเงินเฟ้อในสหราชอาณาจักร ซึ่งมีพื้นฐานมาจากดัชนีราคาขายปลีก (Retail Price Index หรือ RPI) โดยมีความแตกต่างสำคัญคือ RPIX จะไม่นำการชำระดอกเบี้ยเงินกู้เพื่อที่อยู่อาศัย (Mortgage Interest Payments) มารวมในการคำนวณ

ประวัติและการนำไปใช้เป็นเป้าหมายเงินเฟ้อ

ระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2535 ถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2546 RPIX ถูกใช้เป็นดัชนีเป้าหมายสำหรับอัตราเงินเฟ้อของสหราชอาณาจักร โดยตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2540 ธนาคารกลางอังกฤษ (Bank of England) ได้รับมอบหมายให้กำหนดอัตราดอกเบี้ยเพื่อควบคุมอัตราเงินเฟ้อให้เป็นไปตามเป้าหมายที่ร้อยละ 2.5 โดยอ้างอิงจากดัชนี RPIX

เหตุผลในการยกเว้นดอกเบี้ยเงินกู้เพื่อที่อยู่อาศัย

สาเหตุที่ต้องยกเว้นการชำระดอกเบี้ยเงินกู้เพื่อที่อยู่อาศัยออกจากเป้าหมายเงินเฟ้อ เนื่องจากหากใช้ดัชนี RPI แบบรวมทุกรายการ จะส่งผลให้เกิดวงจรที่บิดเบือนการดำเนินนโยบายการเงิน ดังนี้:

• เมื่อธนาคารกลางอังกฤษปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยเพื่อลดอัตราเงินเฟ้อ การปรับขึ้นนี้จะส่งผลให้ภาระการชำระดอกเบี้ยของเงินกู้เพื่อที่อยู่อาศัยแบบอัตราดอกเบี้ยลอยตัวเพิ่มสูงขึ้น
• การเพิ่มขึ้นของดอกเบี้ยเงินกู้จะทำให้ดัชนี RPI (ซึ่งรวมดอกเบี้ยเงินกู้) พุ่งสูงขึ้นตามไปด้วย
• หากธนาคารกลางใช้ RPI เป็นเป้าหมาย การเพิ่มดอกเบี้ยเพื่อสู้กับเงินเฟ้อจะกลายเป็นการสร้างเงินเฟ้อในดัชนีที่ตนเองกำลังพยายามควบคุม

การใช้ RPIX จึงช่วยให้ธนาคารกลางสามารถดำเนินนโยบายการเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยไม่ถูกรบกวนจากผลกระทบทางอ้อมของการปรับอัตราดอกเบี้ย

การเปลี่ยนแปลงสู่ดัชนี CPI

ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2546 สหราชอาณาจักรได้เปลี่ยนดัชนีเป้าหมายของธนาคารกลางจาก RPIX ไปเป็นดัชนีราคาผู้บริโภค (Consumer Price Index หรือ CPI) โดยกำหนดเป้าหมายอัตราเงินเฟ้อไว้ที่ร้อยละ 2

การเผยแพร่ข้อมูลในปัจจุบัน

แม้ว่าจะไม่ได้ถูกใช้เป็นเป้าหมายหลักในการดำเนินนโยบายการเงินแล้ว แต่สำนักงานสถิติแห่งชาติ (Office for National Statistics หรือ ONS) ของสหราชอาณาจักรยังคงจัดทำและเผยแพร่ข้อมูลดัชนี RPIX เป็นประจำทุกเดือน