ต่อมยูรีทรา โครงสร้างและหน้าที่ในการปกป้องท่อปัสสาวะ
สรุปใจความสำคัญ
- ต่อมยูรีทรามีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่าต่อมลิตเทร (Littré glands)
- ทำหน้าที่หลั่งเมือกที่มีไกลโคซามิโนไกลแคนเพื่อปกป้องเนื้อเยื่อบุผิวของท่อปัสสาวะจากปัสสาวะ
- พบได้มากที่สุดในส่วนของท่อปัสสาวะที่อยู่ในองคชาต
- การติดเชื้อในต่อมยูรีทราที่เกิดจากท่อปัสสาวะอักเสบอาจนำไปสู่ภาวะท่อปัสสาวะตีบได้
ต่อมยูรีทรา (Urethral gland) หรือที่รู้จักกันในชื่อ ต่อมลิตเทร (Littré glands) ตามชื่อของ Alexis Littré เป็นต่อมขนาดเล็กที่แตกแขนงออกมาจากผนังของท่อปัสสาวะในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม โดยมีบทบาทสำคัญในการรักษาความสมบูรณ์ของเนื้อเยื่อภายในท่อปัสสาวะ
ลักษณะทางกายวิภาคและการกระจายตัว
ต่อมเหล่านี้กระจายตัวอยู่ตามผนังของท่อปัสสาวะ โดยจะพบได้หนาแน่นที่สุดในส่วนของท่อปัสสาวะที่ทอดผ่านองคชาตในเพศชาย โครงสร้างของต่อมมีลักษณะเป็นท่อขนาดเล็กที่หลั่งสารคัดหลั่งออกสู่โพรงท่อปัสสาวะโดยตรง
หน้าที่และกลไกการทำงาน
หน้าที่หลักของต่อมยูรีทราคือการผลิตและหลั่งสารคัดหลั่งที่มีลักษณะเป็นคอลลอยด์ (Colloid secretion) ซึ่งประกอบด้วยสารกลุ่ม ไกลโคซามิโนไกลแคน (Glycosaminoglycans) สารคัดหลั่งนี้มีคุณสมบัติเป็นเมือกที่ช่วยทำหน้าที่ดังนี้:
- การปกป้องเนื้อเยื่อ: เมือกที่หลั่งออกมาจะเคลือบผิวของเนื้อเยื่อบุผิว (Epithelium) ภายในท่อปัสสาวะ เพื่อป้องกันการระคายเคืองและการทำลายจากปัสสาวะที่มีความเป็นกรดหรือมีสารขับถ่ายอื่น ๆ
- การหล่อลื่น: ช่วยลดแรงเสียดทานภายในท่อปัสสาวะ
ภาวะแทรกซ้อนทางพยาธิวิทยา
เมื่อเกิดการอักเสบของท่อปัสสาวะ (Urethritis) และไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง การติดเชื้ออาจลุกลามเข้าสู่ต่อมยูรีทราได้ ซึ่งการอักเสบและการติดเชื้อในต่อมเหล่านี้อาจนำไปสู่การเกิดพังผืดหรือการตีบตันของท่อปัสสาวะ (Urethral strictures) ซึ่งส่งผลกระทบต่อการขับถ่ายปัสสาวะในที่สุด
คำถามที่พบบ่อย
ต่อมยูรีทราคืออะไร?
ต่อมยูรีทราหรือต่อมลิตเทร คือต่อมขนาดเล็กที่อยู่บริเวณผนังท่อปัสสาวะของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ทำหน้าที่หลั่งเมือกเพื่อปกป้องเนื้อเยื่อบุผิวภายในท่อปัสสาวะ
สารที่ต่อมยูรีทราหลั่งออกมาคืออะไรและมีประโยชน์อย่างไร?
ต่อมนี้หลั่งสารคัดหลั่งคอลลอยด์ที่มีไกลโคซามิโนไกลแคน ซึ่งทำหน้าที่เป็นเมือกเคลือบผิวท่อปัสสาวะเพื่อป้องกันการระคายเคืองจากปัสสาวะ
หากต่อมยูรีทราติดเชื้อจะส่งผลอย่างไร?
หากมีการติดเชื้อในต่อมยูรีทรา (มักเกิดจากภาวะท่อปัสสาวะอักเสบที่ไม่ได้รับการรักษา) อาจทำให้เกิดการตีบตันของท่อปัสสาวะ (Urethral strictures) ได้

