วาเลอรี มาร์ติเนซ กวีและนักขับเคลื่อนทางศิลปะแห่งซานตาเฟ

วาเลอรี มาร์ติเนซ (Valerie Martínez เกิด ค.ศ. 1961) เป็นกวี นักเขียน นักการศึกษา ผู้บริหารด้านศิลปะ ที่ปรึกษา และศิลปินผู้สร้างสรรค์งานร่วมสมัยชาวอเมริกัน เธอเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในฐานะอดีตกวีเอก (Poet Laureate) ของเมืองซานตาเฟ รัฐนิวเม็กซิโก ระหว่างปี ค.ศ. 2008 ถึง 2010 โดยผลงานของเธอมักเชื่อมโยงประเด็นทางสังคม การเมือง และสิ่งแวดล้อมเข้ากับศิลปะการเขียน

ประวัติและการศึกษา

มาร์ติเนซเกิดและเติบโตในเมืองซานตาเฟ รัฐนิวเม็กซิโก เธอมีเชื้อสายผสมระหว่างผู้ตั้งถิ่นฐานชาวสเปนในศตวรรษที่ 16 และบรรพบุรุษพื้นเมืองในแถบตะวันตกเฉียงใต้ของสหรัฐอเมริกา

ด้านการศึกษา เธอสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี (A.B.) สาขาภาษาอังกฤษและวรรณกรรมอเมริกันจาก วิทยาลัยวาสซาร์ (Vassar College) ในปี ค.ศ. 1983 และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทด้านการเขียนเชิงสร้างสรรค์และกวีนิพนธ์ (M.F.A.) จาก มหาวิทยาลัยแอริโซนา (University of Arizona) ในปี ค.ศ. 1989

มาร์ติเนซมีประสบการณ์การเดินทางอย่างกว้างขวางทั้งในสหรัฐอเมริกา ยุโรป เม็กซิโก อิสราเอล ญี่ปุ่น และทวีปแอฟริกา โดยเฉพาะในช่วงปี ค.ศ. 1993–1995 เธอได้พำนักอยู่ในประเทศสวาซิแลนด์เพื่อสอนภาษาอังกฤษในระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา ประสบการณ์จากการเดินทางเหล่านี้ได้กลายเป็นแรงบันดาลใจสำคัญในงานสร้างสรรค์และงานศิลปะชุมชนของเธอ

บทบาททางวิชาการและการบริหารศิลปะ

มาร์ติเนซทุ่มเทให้กับการสอนในระดับวิทยาลัยและมหาวิทยาลัยเป็นเวลากว่า 23 ปี โดยเชี่ยวชาญในด้านกวีนิพนธ์ วรรณกรรมอเมริกัน วรรณกรรมสตรี วรรณกรรมชนพื้นเมืองอเมริกัน และวรรณกรรมลาติน

ในด้านการบริหารจัดการศิลปะ เธอเคยดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการฝ่ายประวัติศาสตร์และศิลปะวรรณกรรมที่ศูนย์วัฒนธรรมฮิสแปนิกแห่งชาติ (National Hispanic Cultural Center) ระหว่างปี ค.ศ. 2018 ถึง 2021 นอกจากนี้ เธอยังเป็นผู้ก่อตั้ง Artful Life ซึ่งเป็นองค์กรที่ปรึกษาด้านศิลปะและชุมชน โดยในปี ค.ศ. 2021 Artful Life ได้รับเลือกให้เป็นที่ปรึกษาหลักในโครงการ CHART (Culture, History, Art, Reconciliation, and Truth) ของเมืองซานตาเฟ เพื่อนำกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนในการเยียวยาและสร้างความปรองดองหลังจากเกิดข้อพิพาทเกี่ยวกับอนุสาวรีย์และรูปปั้นในพื้นที่

ผลงานกวีนิพนธ์ที่สำคัญ

มาร์ติเนซมีผลงานตีพิมพ์จำนวนมาก ประกอบด้วยหนังสือรวมบทกวี 6 เล่ม หนังสือเล่มเล็ก (chapbooks) 2 เล่ม และหนังสือแปล 1 เล่ม ผลงานที่โดดเด่น ได้แก่:

• Each and Her: บทกวีรูปแบบคอลลาจที่นำเสนอประเด็นการฆาตกรรมผู้หญิงในเมืองฮัวเรซ ประเทศเม็กซิโก และปรากฏการณ์การสังหารสตรี (femicide) ผลงานเล่มนี้ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลพูลิตเซอร์ (Pulitzer Prize) และได้รับรางวัล Arizona Book Award ปี 2011
• Count: ตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 2021 โดย University of Arizona Press เป็นงานเขียนแบบไฮบริดที่สำรวจวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต และความพยายามในการกู้คืนสมดุลของธรรมชาติ ซึ่งต่อมาถูกนำไปสร้างเป็นผลงานดนตรีร้อง "As the Waters Began to Rise" โดยคีตกวี Peter Gilbert
• Absence, Luminescent: ผลงานเล่มแรก (ค.ศ. 1999) ที่ได้รับรางวัล Larry Levis Prize และทุน Greenwall Grant จาก Academy of American Poets
• A Flock of Scarlet Doves: ผลงานแปลบทกวีของ Delmira Agustini กวีชาวอุรุกวัย

นอกจากนี้ บทกวีและบทความของเธอยังได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวรรณกรรมชั้นนำ เช่น Poetry, The American Poetry Review และ AGNI รวมถึงได้รับการคัดเลือกให้อยู่ในหนังสือรวมบทกวีร่วมสมัยหลายเล่ม