Vaporwave ดนตรีและศิลปะแห่งความทรงจำดิจิทัลและทุนนิยม

Vaporwave เป็นไมโครเจเนอร์ของดนตรีอิเล็กทรอนิกส์ ศิลปะ และมีมที่เกิดขึ้นในช่วงต้นทศวรรษ 2010 โดยมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่การนำเพลงจากยุค 80 และ 90 เช่น smooth jazz, elevator music, R&B และเพลงในเลาจน์ (lounge music) มาทำการดัดแปลงด้วยเทคนิค chopped and screwed (การทำให้เพลงช้าลงและตัดต่อให้เกิดจังหวะที่หน่วงหน่วง) เพื่อสร้างบรรยากาศที่ลึกลับและโหยหาอดีต

ลักษณะเด่นของ Vaporwave

Vaporwave ไม่ได้เป็นเพียงแค่ดนตรี แต่เป็นรูปแบบศิลปะที่รวมเอาเสียงเพลงและภาพลักษณ์เข้าด้วยกันอย่างแยกไม่ออก โดยมีจุดเด่นดังนี้:

• ด้านดนตรี: ใช้การสุ่มตัวอย่าง (sampling) เพลงเก่าๆ มาทำให้ช้าลง เพิ่ม reverb ให้เสียงมีความก้องกังวาน และทำซ้ำ (loop) เพื่อให้เกิดความรู้สึกเหมือนอยู่ในความฝันหรือความทรงจำที่เลือนลาง
• ด้านภาพลักษณ์ (Aesthetics): มักใช้ภาพกราฟิกแบบ 90s web design, glitch art, ตัวละครจากอนิเมะ, รูปปั้นกรีก-โรมัน, รูปทรงเรขาคณิตแบบ Memphis Design และองค์ประกอบของไซเบอร์พังก์ (cyberpunk) โดยมักจะมีการใช้ตัวอักษรแบบ fullwidth characters (เช่น ＡＥＳＴＨＥＴＩＣＳ)
• แนวคิด: มีการนำเสนอในเชิงเสียดสีทุนนิยมและการบริโภคในยุคดิจิทัล โดยการนำเพลง "mood music" ที่ใช้ในห้างสรรพสินค้าหรือบริษัทต่างๆ มาดัดแปลงให้ดูแปลกประหลาดและเหนือจริง

ประวัติและการวิวัฒนาการ

Vaporwave มีต้นกำเนิดมาจากความพยายามในการสร้างสรรค์งานศิลปะที่ลึกลับและเสียดสี โดยมีศิลปินผู้บุกเบิกอย่าง James Ferraro และ Daniel Lopatin (ในชื่อ Chuck Person) รวมถึง Ramona Langley (ในชื่อ Macintosh Plus) ซึ่งอัลบั้ม Floral Shoppe ของเธอได้กลายเป็นพิมพ์เขียวสำคัญของแนวเพลงนี้

หลังจากได้รับความนิยมในวงกว้างในปี 2012 แนวเพลงนี้ได้แตกแขนงออกเป็นแนวเพลงย่อยๆ มากมาย เช่น Future Funk, Mallsoft, Signalwave และ Vaportrap นอกจากนี้ยังเกิดกระแส Simpsonwave ซึ่งเป็นการนำฉากจาก The Simpsons มาตัดต่อเข้ากับเพลง Vaporwave เพื่อสร้างบรรยากาศที่หดหู่หรือโหยหาอดีต

ความเชื่อที่ว่า Vaporwave "ตายแล้ว"

แม้ว่าในช่วงกลางทศวรรษ 2010 จะมีคำกล่าวว่า Vaporwave เป็นเพียงมีมอินเทอร์เน็ตที่ตายแล้ว แต่ในความเป็นจริง แนวเพลงนี้ยังคงวิวัฒนาการต่อไปและมียอดขายอัลบั้มที่แข็งแกร่งจนถึงทศวรรษ 2020 โดยการแตกแขนงไปสู่สไตล์ใหม่อย่าง "barber beats" และการรื้อฟื้นความสนใจใน City Pop ของญี่ปุ่น