ปราสาทวอทช์ฮิลล์

ปราสาทวอทช์ฮิลล์ (Watch Hill Castle) หรือที่รู้จักในชื่อ ยาร์วูดคาสเซิล (Yarwood Castle), คาสเซิลฮิลล์ (Castle Hill) และโบว์ดอนวอทช์ (Bowdon Watch) เป็นโบราณสถานประเภทป้อมปราการแบบม็อตและเบลีย์ (motte-and-bailey) จากยุคกลาง ตั้งอยู่บนเส้นแบ่งเขตระหว่างโบว์ดอน (Bowdon) และดันแฮม แมสซีย์ (Dunham Massey) ในเขตเทศบาลแทรฟฟอร์ด (Metropolitan Borough of Trafford) มหานครแมนเชสเตอร์ ประเทศอังกฤษ

ในทางประวัติศาสตร์ พื้นที่นี้เคยเป็นส่วนหนึ่งของมณฑลเชเชียร์ (Cheshire) ปัจจุบันปราสาทแห่งนี้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานสำคัญ (Scheduled Monument) โดยตัวปราสาทตั้งอยู่ทางทิศเหนือของแม่น้ำบอลลิน (River Bollin) และทางทิศใต้ของหุบเหวที่ลึกชัน

ประวัติความเป็นมา

หลักฐานการระบุวันที่ที่ชัดเจนของปราสาทวอทช์ฮิลล์ยังมีอยู่อย่างจำกัด อย่างไรก็ตาม จากลักษณะทางสถาปัตยกรรมที่เป็นป้อมปราการไม้แบบม็อตและเบลีย์ สันนิษฐานว่าถูกสร้างขึ้นในช่วงระหว่างการพิชิตของชาวนอร์มัน (Norman Conquest) จนถึงศตวรรษที่ 13 การที่ขาดหลักฐานทางเอกสารอาจเนื่องมาจากวัสดุที่ใช้ก่อสร้างเป็นไม้ซึ่งผุพังได้ง่ายและมักถูกสร้างขึ้นเพื่อใช้งานในระยะเวลาสั้นๆ

มีการค้นพบเหรียญกษาปณ์ในบริเวณพื้นที่ ซึ่งระบุว่าสร้างขึ้นในรัชสมัยของพระเจ้าเฮนรีที่ 2 (ค.ศ. 1154–1189) ซึ่งอาจเป็นข้อบ่งชี้ว่าปราสาทแห่งนี้ถูกสร้างขึ้นในช่วงเวลาดังกล่าว และมีความเป็นไปได้สูงว่าปราสาทนี้เป็นของ ฮาโม เดอ มาสซี (Hamo de Mascy) ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการก่อกบฏต่อพระเจ้าเฮนรีที่ 2 ในปี ค.ศ. 1173 ทั้งนี้เชื่อว่าปราสาทได้ถูกทิ้งร้างและเลิกใช้งานไปภายในศตวรรษที่ 13

การสำรวจและขุดค้นทางโบราณคดี

ในศตวรรษที่ 19 ดับเบิลยู. ที. พาวนอลล์ (W. T. Pownall) ได้ค้นพบเหรียญเพนนีจากรัชสมัยของพระเจ้าเฮนรีที่ 2 ในบริเวณปราสาท ต่อมาในปี ค.ศ. 1976 กลุ่มโบราณคดีนอร์ทเชเชียร์ (North Cheshire Archaeology Group) ภายใต้การนำของ แบร์รี จอห์นสัน (Barry Johnson) ได้ดำเนินการขุดค้นเพื่อหาหลักฐานการระบุวันที่ก่อตั้งและยืนยันรูปแบบของปราสาท แม้ว่าการขุดค้นในหลุมทดสอบทั้ง 4 หลุมจะไม่พบหลักฐานระบุวันที่เพิ่มเติม แต่ได้มีการค้นพบร่องรอยเตาไฟและหลุมขนาดเล็กบนส่วนม็อต (motte)

ปราสาทวอทช์ฮิลล์ได้รับการประกาศให้เป็นโบราณสถานสำคัญในปี ค.ศ. 1978 และถือเป็นโบราณสถานสำคัญเพียงแห่งเดียวในเขตแทรฟฟอร์ด ต่อมาในปี ค.ศ. 1997 อาสาสมัครจากกลุ่มโบราณคดีเซาท์แทรฟฟอร์ด (South Trafford Archaeological Group - STAG) และนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์ได้ร่วมกันสำรวจและวัดขนาดของเนินดิน และในปี ค.ศ. 2005 กลุ่ม STAG ได้ทำการสำรวจทางธรณีฟิสิกส์ ซึ่งช่วยระบุตำแหน่งของคูน้ำทางทิศตะวันออกของส่วนเบลีย์ (bailey)

ลักษณะทางกายภาพและผังปราสาท

ซากปรักหักพังของปราสาทวอทช์ฮิลล์ประกอบด้วยสองส่วนหลัก ได้แก่:

• ม็อต (Motte): เป็นเนินดินที่สร้างขึ้นด้วยฝีมือมนุษย์ มีความสูง 6 เมตร ฐานกว้าง 40 เมตร และส่วนยอดกว้าง 17 เมตร ล้อมรอบด้วยคูน้ำกว้าง 5 เมตร และลึก 3 เมตร
• เบลีย์ (Bailey): เป็นพื้นที่ล้อมรั้วรูปสามเหลี่ยม มีพื้นที่ประมาณ 2,400 ตารางเมตร ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของม็อต ล้อมรอบด้วยกำแพงดินซึ่งปัจจุบันมีความสูงหลงเหลืออยู่ประมาณ 0.3 เมตร ในอดีตกำแพงดินนี้จะถูกเสริมด้วยรั้วไม้ระแนง (palisade)

ในด้านชัยภูมิ การป้องกันทางทิศเหนือของส่วนเบลีย์อาศัยความลาดชันของพื้นที่ตามธรรมชาติ ส่วนทางทิศใต้ได้รับการป้องกันโดยแม่น้ำบอลลิน

การอนุรักษ์และภัยคุกคาม

ในช่วงกลางทศวรรษ 1980 นักโบราณคดี เครี บราวน์ (Keri Brown) และแบร์รี จอห์นสัน ได้ตั้งข้อสังเกตว่าเนินม็อตมีต้นไม้ขึ้นปกคลุมหนาแน่น และเส้นทางเดินเท้าในบริเวณนั้นส่งผลให้เกิดการกัดเซาะของหน้าดิน

นอกจากนี้ ตำแหน่งที่ตั้งของปราสาทซึ่งอยู่ใกล้กับแม่น้ำบอลลินยังสร้างความท้าทายในการอนุรักษ์ เนื่องจากผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในศตวรรษที่ 21 ส่งผลให้แม่น้ำมีโอกาสเกิดน้ำท่วมบ่อยครั้งขึ้น ซึ่งอาจนำไปสู่การกัดเซาะซากโบราณสถานในระยะยาว