อาชญากรรมคืออะไร? ความหมาย ประเภท และมุมมองทางกฎหมาย

ในภาษาทั่วไป อาชญากรรม (Crime) หมายถึง การกระทำที่ผิดกฎหมายซึ่งสามารถถูกลงโทษโดยรัฐหรือหน่วยงานที่มีอำนาจ อย่างไรก็ตาม ในทางกฎหมายอาญาสมัยใหม่ คำว่าอาชญากรรมไม่มีคำจำกัดความที่เรียบง่ายและเป็นที่ยอมรับในระดับสากล แต่โดยส่วนใหญ่จะมองว่าอาชญากรรมคือหมวดหมู่ที่ถูกสร้างขึ้นโดยกฎหมาย กล่าวคือ สิ่งใดจะเป็นอาชญากรรมได้ก็ต่อเมื่อกฎหมายที่เกี่ยวข้องระบุไว้เช่นนั้น

คำจำกัดความของอาชญากรรมในมุมมองต่างๆ

การนิยามคำว่าอาชญากรรมเป็นประเด็นทางปรัชญาที่ไม่มีคำตอบเดียว โดยแต่ละสาขาวิชามีมุมมองที่แตกต่างกันดังนี้:

1. มุมมองทางกฎหมายและรัฐศาสตร์ (Legalism)

เน้นการกระทำที่ถูกสั่งห้ามโดยผู้มีอำนาจหรือสามารถลงโทษได้ตามกฎหมาย อาชญากรรมถูกกำหนดโดยกฎหมายอาญาของแต่ละเขตอำนาจศาล ซึ่งรวมถึงการกระทำทั้งหมดที่ต้องเข้าสู่กระบวนการทางอาญา

2. มุมมองทางสังคมวิทยา (Sociology)

มองว่าอาชญากรรมเกี่ยวข้องกับการกระทำที่ก่อให้เกิดอันตรายและละเมิดบรรทัดฐานของสังคม ในมุมมองนี้ อาชญากรรมเป็นสิ่งที่สังคมสร้างขึ้น (Social Construct) และทัศนคติของสังคมจะเป็นตัวกำหนดว่าสิ่งใดคืออาชญากรรม

3. มุมมองทางจิตวิทยา (Psychology)

มุ่งเน้นไปที่สภาวะทางจิตของผู้กระทำความผิดและความสัมพันธ์ระหว่างผู้กระทำกับสิ่งแวดล้อม

องค์ประกอบของอาชญากรรม

โดยทั่วไป การที่จะจัดว่าการกระทำใดเป็นอาชญากรรม มักจะต้องประกอบด้วยสองส่วนสำคัญคือ:

• Actus Reus: การกระทำที่เป็นความผิดทางอาญา (Physical act)
• Mens Rea: เจตนาในการกระทำความผิด (Guilty mind)

อย่างไรก็ตาม มีอาชญากรรมบางประเภทที่เรียกว่า ความผิดเด็ดขาด (Strict Liability Crimes) ซึ่งอัยการไม่จำเป็นต้องพิสูจน์เจตนา (Mens Rea) เพียงแค่พิสูจน์ได้ว่ามีการกระทำเกิดขึ้นจริง (Actus Reus) ก็เพียงพอต่อการลงโทษ

ประเภทของความผิดทางอาญา

ตัวอย่างของอาชญากรรมประเภทต่างๆ

• อาชญากรรมต่อชีวิตและร่างกาย: การฆาตกรรม, การทำร้ายร่างกาย, การกักขังหน่วงเหนี่ยว
• อาชญากรรมทางเพศ: การข่มขืน, การล่วงละเมิดทางเพศ, การค้ามนุษย์ทางเพศ
• อาชญากรรมเกี่ยวกับทรัพย์สิน: การลักทรัพย์, การชิงทรัพย์, การปล้นทรัพย์, การฉ้อโกง, การวางเพลิง
• อาชญากรรมต่อรัฐและสังคม: การกบฏ, การจารกรรม, การคอร์รัปชัน, การก่อการร้าย
• อาชญากรรมทางไซเบอร์: การแฮ็กข้อมูล, การฉ้อโกงออนไลน์