User Interface (UI) คืออะไร? ทำความรู้จักกับส่วนต่อประสานผู้ใช้

ในสาขาการออกแบบอุตสาหกรรมและการปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และคอมพิวเตอร์ User Interface (UI) หรือ ส่วนต่อประสานผู้ใช้ คือพื้นที่ที่เกิดการปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และเครื่องจักร โดยมีเป้าหมายเพื่อให้มนุษย์สามารถควบคุมและใช้งานเครื่องจักรได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในขณะที่เครื่องจักรจะส่งข้อมูลย้อนกลับเพื่อช่วยในการตัดสินใจของผู้ใช้งาน

ประเภทของ User Interface

UI สามารถแบ่งออกเป็นหลายระดับและหลายประเภทตามประสาทสัมผัสที่ใช้ในการปฏิสัมพันธ์ ดังนี้:

1. Human-Machine Interface (HMI)

HMI คือส่วนที่เชื่อมต่อเครื่องจักรกับฮาร์ดแวร์นำเข้าข้อมูล (Input) เช่น คีย์บอร์ด เมาส์ หรือจอยสติ๊ก และฮาร์ดแวร์แสดงผล (Output) เช่น จอภาพ ลำโพง และเครื่องพิมพ์ อุปกรณ์ที่ทำหน้าที่นี้เรียกว่า Human Interface Device (HID)

2. Brain-Computer Interface (BCI)

เป็น UI ที่ไม่ต้องใช้การเคลื่อนไหวของร่างกาย แต่ใช้ขั้วไฟฟ้า (Electrodes) ในการเชื่อมต่อระหว่างสมองและเครื่องจักรโดยตรง

3. Composite User Interfaces (CUI)

คือ UI ที่ปฏิสัมพันธ์กับประสาทสัมผัสตั้งแต่สองอย่างขึ้นไป ซึ่งที่พบบ่อยที่สุดคือ Graphical User Interface (GUI) ซึ่งเป็นการรวมกันของ UI ทางการสัมผัส (Tactile UI) และ UI ทางการมองเห็น (Visual UI)

4. ประเภทของ CUI ตามสภาพแวดล้อม

• Standard CUI: ใช้เครื่องมือมาตรฐาน เช่น คีย์บอร์ดและจอภาพ
• Virtual CUI: ใช้ Virtual Reality (VR) เพื่อสร้างโลกเสมือนที่ตัดขาดจากโลกภายนอก
• Augmented CUI: ใช้ Augmented Reality (AR) เพื่อเพิ่มข้อมูลดิจิทัลลงในโลกจริง

เป้าหมายของการออกแบบ UI

เป้าหมายหลักของการออกแบบ UI คือการสร้างส่วนต่อประสานที่ ใช้งานง่าย มีประสิทธิภาพ และน่าพึงพอใจ (User-friendly) เพื่อให้ผู้ใช้ได้รับผลลัพธ์ที่ต้องการโดยใช้การป้อนข้อมูลน้อยที่สุด และลดข้อผิดพลาดหรือผลลัพธ์ที่ไม่พึงประสงค์ให้น้อยที่สุด

ความแตกต่างระหว่าง UI, HMI และ Operator Interface

คำศัพท์	คำจำกัดความ	การใช้งาน
User Interface (UI)	ส่วนต่อประสานผู้ใช้ทั่วไป	มักใช้กับระบบคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
Human-Machine Interface (HMI)	ส่วนต่อประสานระหว่างมนุษย์และเครื่องจักร	มักเป็นระบบเฉพาะที่ (Local) สำหรับเครื่องจักรหนึ่งเครื่อง
Operator Interface	ส่วนต่อประสานสำหรับผู้ควบคุม	ใช้ควบคุมเครื่องจักรหลายเครื่องที่เชื่อมต่อกันผ่านระบบควบคุมส่วนกลาง

การวิศวกรรม HMI จะนำหลักการด้าน Ergonomics (การยศาสตร์) และ Usability Engineering (วิศวกรรมความสามารถในการใช้งาน) มาใช้เพื่อให้การออกแบบสอดคล้องกับสรีระและจิตวิทยาของมนุษย์