ภาวะความดันโลหิตสูงเมื่อพบแพทย์
สรุปใจความสำคัญ
- เป็นภาวะที่ความดันโลหิตสูงขึ้นเฉพาะเมื่ออยู่ในสถานพยาบาลเนื่องจากความวิตกกังวล
- สามารถวินิจฉัยแยกจากโรคความดันโลหิตสูงเรื้อรังได้ด้วยการวัดความดันที่บ้านหรือการใช้เครื่องติดตามความดันแบบเคลื่อนที่ (ABPM)
- มีความเสี่ยงต่อโรคแทรกซ้อนต่ำกว่าผู้ป่วยความดันโลหิตสูงเรื้อรัง แต่สูงกว่าคนปกติ
ภาวะความดันโลหิตสูงเมื่อพบแพทย์ (White Coat Hypertension หรือ WHT) หรือที่รู้จักกันในชื่อ White Coat Syndrome เป็นรูปแบบหนึ่งของความดันโลหิตที่ไม่คงที่ โดยผู้ป่วยจะมีระดับความดันโลหิตสูงกว่าเกณฑ์ปกติเมื่ออยู่ในสถานพยาบาลหรือพบแพทย์ แต่จะมีระดับความดันโลหิตปกติเมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมอื่น ๆ เช่น ที่บ้านหรือที่ทำงาน ปรากฏการณ์นี้เชื่อว่าเกิดจากความวิตกกังวลที่เกิดขึ้นระหว่างการเข้าตรวจในคลินิกหรือโรงพยาบาล

การวินิจฉัยและวิธีการตรวจวัด
การวินิจฉัยภาวะความดันโลหิตสูงเมื่อพบแพทย์ทำได้ยากเนื่องจากวิธีการตรวจวัดแบบดั้งเดิมมักมีความคลาดเคลื่อน ซึ่งอาจเกิดจากปัจจัยหลายประการ เช่น ความแปรปรวนของความดันโลหิตในแต่ละบุคคล, ความผิดพลาดทางเทคนิค, ความวิตกกังวลของผู้ป่วย, ขนาดของปลอกแขนวัดความดัน (Cuff) ที่ไม่เหมาะสม, การรับประทานสารกระตุ้นก่อนการตรวจ หรือแม้แต่การพูดคุยขณะวัดความดัน
วิธีการลดความคลาดเคลื่อน
เพื่อลดโอกาสในการวินิจฉัยผิดพลาด แพทย์อาจใช้วิธีการวัดความดันโลหิตแบบอัตโนมัติซ้ำหลายครั้งในช่วง 15 ถึง 20 นาที ในพื้นที่ที่เงียบสงบของคลินิก อย่างไรก็ตาม วิธีนี้ไม่สามารถขจัดความคลาดเคลื่อนได้ทั้งหมด
เครื่องมือในการวินิจฉัยที่แม่นยำยิ่งขึ้น
ปัจจุบันมีการนำวิธีการวัดความดันโลหิตในรูปแบบอื่นมาใช้เพื่อแยกแยะระหว่างผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงเมื่อพบแพทย์ กับผู้ที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงเรื้อรัง (Chronic Hypertension):
- การติดตามความดันโลหิตแบบเคลื่อนที่ (Ambulatory Blood Pressure Monitoring - ABPM): เป็นวิธีที่ถือว่าใช้งานได้จริงและมีความน่าเชื่อถือสูงในการตรวจหาภาวะนี้ และสามารถช่วยทำนายความเสียหายของอวัยวะเป้าหมายได้ดีกว่า
- การวัดความดันโลหิตด้วยตนเองที่บ้าน (Home Blood Pressure Monitoring - HBPM): การศึกษาในปี 2006 พบว่าการวัดความดันที่บ้านมีความแม่นยำใกล้เคียงกับการติดตามความดันแบบเคลื่อนที่ 24 ชั่วโมง ในการกำหนดระดับความดันโลหิต
นอกจากนี้ ยังมีการเสนอให้ใช้รูปแบบการหายใจเป็นเทคนิคหนึ่งในการช่วยระบุภาวะความดันโลหิตสูงเมื่อพบแพทย์อีกด้วย
ความแตกต่างระหว่างความดันโลหิตสูงเมื่อพบแพทย์และความดันโลหิตสูงแฝง
ภาวะความดันโลหิตสูงเมื่อพบแพทย์มีความตรงกันข้ามกับ ความดันโลหิตสูงแฝง (Masked Hypertension - MH) ซึ่งเป็นภาวะที่ผู้ป่วยมีความดันโลหิตสูงกว่าเกณฑ์ปกติในชีวิตประจำวัน แต่กลับมีระดับความดันโลหิตปกติเมื่ออยู่ในสถานพยาบาล
ผลกระทบต่อการรักษา
หากพึ่งพาการวัดความดันโลหิตในสถานพยาบาลเพียงอย่างเดียว อาจนำไปสู่การวินิจฉัยโรคความดันโลหิตสูงที่ผิดพลาด ซึ่งส่งผลให้ผู้ป่วยได้รับยาโดยไม่จำเป็น ในด้านความเสี่ยงทางสุขภาพ พบว่าผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงเมื่อพบแพทย์มีอัตราการเจ็บป่วย (Morbidity) ต่ำกว่าผู้ที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงเรื้อรัง แต่สูงกว่าผู้ที่มีความดันโลหิตปกติในระดับคลินิก
คำถามที่พบบ่อย
ภาวะความดันโลหิตสูงเมื่อพบแพทย์เกิดจากอะไร?
เชื่อว่าเกิดจากความวิตกกังวลหรือความตื่นเต้นที่เกิดขึ้นเมื่อต้องเข้าตรวจในสถานพยาบาล ซึ่งส่งผลให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนความเครียดและทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้นชั่วคราว
จะทราบได้อย่างไรว่าเรามีภาวะ White Coat Hypertension หรือไม่?
แพทย์จะใช้วิธีการวัดความดันโลหิตซ้ำหลายครั้ง หรือแนะนำให้ผู้ป่วยวัดความดันโลหิตด้วยตนเองที่บ้าน (HBPM) หรือใช้เครื่องติดตามความดันโลหิตแบบเคลื่อนที่ (ABPM) เพื่อเปรียบเทียบค่าความดันในสภาพแวดล้อมที่ผ่อนคลาย
ภาวะนี้อันตรายหรือไม่?
โดยทั่วไปมีความเสี่ยงต่ำกว่าโรคความดันโลหิตสูงเรื้อรัง แต่การศึกษาพบว่าผู้ที่มีภาวะนี้อาจมีความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพสูงกว่าผู้ที่มีความดันโลหิตปกติ ดังนั้นจึงควรติดตามอาการอย่างใกล้ชิดกับแพทย์
ความดันโลหิตสูงเมื่อพบแพทย์ ต่างจาก ความดันโลหิตสูงแฝง อย่างไร?
ความดันโลหิตสูงเมื่อพบแพทย์คือ สูงที่คลินิกแต่ปกติที่บ้าน ส่วนความดันโลหิตสูงแฝง (Masked Hypertension) คือ ปกติที่คลินิกแต่สูงที่บ้าน
