Wikiversity แหล่งเรียนรู้เสรีและชุมชนการเรียนรู้ระดับโลก

Wikiversity เป็นโครงการหนึ่งของมูลนิธิวิกิมีเดีย (Wikimedia Foundation) ที่ออกแบบมาเพื่อสนับสนุนชุมชนการเรียนรู้ วัสดุอุปกรณ์การเรียน และกิจกรรมการเรียนรู้ต่างๆ โดยมีความแตกต่างจากวิกิพีเดีย (Wikipedia) ตรงที่ Wikiversity จะเน้นการนำเสนอ บทเรียน (Tutorials) และสื่อการสอนเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ มากกว่าการเป็นสารานุกรมเพียงอย่างเดียว และมีให้บริการในหลากหลายภาษาทั่วโลก

ประวัติความเป็นมา

Wikiversity เริ่มต้นอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2549 โดยเริ่มจากเวอร์ชันภาษาอังกฤษ แนวคิดนี้เกิดขึ้นจากการพัฒนาชุมชนภายในโครงการวิกิหนังสือ (Wikibooks) ซึ่งในตอนแรกถูกเสนอให้ลบออก แต่ต่อมาได้มีการเสนอให้แยก Wikiversity ออกมาเป็นโครงการอิสระของวิกิมีเดีย เพื่อขยายขอบเขตกิจกรรมให้ครอบคลุมทรัพยากรการเรียนรู้ประเภทอื่นๆ นอกเหนือจากหนังสือเรียน

หลังจากมีการเสนอโครงการสองครั้ง โดยครั้งแรกไม่ได้รับการอนุมัติในปี พ.ศ. 2548 และครั้งที่สองได้รับการอนุมัติในปี พ.ศ. 2549 การเปิดตัว Wikiversity จึงถูกประกาศอย่างเป็นทางการในงาน Wikimania 2006

รายละเอียดโครงการและเป้าหมาย

Wikiversity ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการสร้างและใช้งานสื่อการเรียนรู้แบบเสรี รวมถึงการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยมีเป้าหมายหลักดังนี้:

• สร้างและจัดเก็บสื่อการเรียนรู้พหุภาษาแบบเนื้อหาเสรี สำหรับคนทุกกลุ่มอายุในทุกภาษา
• สนับสนุนโครงการทางวิชาการและชุมชนการเรียนรู้ที่ช่วยส่งเสริมสื่อการเรียนรู้เหล่านี้

โมเดลการเรียนรู้แบบ e-Learning

โมเดลการเรียนรู้ของ Wikiversity ให้ความสำคัญกับ "กลุ่มการเรียนรู้" (Learning Groups) และ "การเรียนรู้ผ่านการลงมือทำ" (Learning by Doing) ภายใต้คำขวัญว่า "set learning free" ซึ่งส่งเสริมให้ผู้เข้าร่วมมีส่วนร่วมในโครงการการเรียนรู้ผ่านการทำงานร่วมกัน การแก้ไขหน้าเว็บ และการรายงานผลการเรียนรู้

กิจกรรมเหล่านี้ช่วยให้ผู้เรียนสามารถสร้างความรู้ด้วยตนเอง พัฒนาทักษะการสะท้อนคิด (Reflection skills) ผ่านการตรวจสอบและแก้ไขงานของเพื่อนร่วมชั้น และส่งเสริมความเป็นอิสระในการตัดสินใจเลือกสิ่งที่ต้องการเขียนหรือแก้ไข ซึ่งนำไปสู่การพัฒนาทางสติปัญญาและการทำงานร่วมกันในสังคม

WikiJournals และการบริหารจัดการ

องค์ประกอบสำคัญอย่างหนึ่งของ Wikiversity คือ WikiJournals ซึ่งเป็นวารสารที่ตีพิมพ์บทความที่ผ่านการตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ (Peer-reviewed) ในรูปแบบที่เสถียร สามารถอ้างอิงได้ และมีมาตรฐานเทียบเท่ากับวารสารทางวิชาการ โดยบทความเหล่านี้สามารถนำไปปรับใช้ในวิกิพีเดียได้

ในด้านการบริหารจัดการ ผู้ดูแลระบบของ Wikiversity จะถูกเรียกด้วยชื่อเฉพาะตามสิทธิ์การใช้งาน เช่น "ภัณฑารักษ์" (Curators), "ผู้ดูแล" (Custodians) และ "ผู้มีอำนาจบริหาร" (Bureaucrats)