พระราชบัญญัติสัตว์ป่าและชนบท ค.ศ. 1981 ของสหราชอาณาจักร

พระราชบัญญัติสัตว์ป่าและชนบท ค.ศ. 1981 (Wildlife and Countryside Act 1981) เป็นกฎหมายสำคัญของรัฐสภาสหราชอาณาจักรที่ตราขึ้นเพื่อปฏิบัติตามคำสั่งของสภายุโรป (European Council Directive 79/409/EEC) ว่าด้วยการอนุรักษ์นกป่า โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อคุ้มครองสายพันธุ์ท้องถิ่น โดยเฉพาะสายพันธุ์ที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ ควบคุมการปล่อยสายพันธุ์ที่ไม่ใช่สิ่งมีชีวิตท้องถิ่นเข้าสู่ธรรมชาติ เพิ่มระดับการคุ้มครองพื้นที่ที่มีความสำคัญทางวิทยาศาสตร์เป็นพิเศษ (Sites of Special Scientific Interest - SSSIs) และขยายขอบเขตสิทธิในการเข้าถึงพื้นที่ชนบทตามกฎหมายเดิม

ประวัติความเป็นมาและการตรากฎหมาย

รากฐานจากกฎหมายคุ้มครองนกในอดีต

ก่อนการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ สหราชอาณาจักรมีกฎหมายคุ้มครองนกหลายฉบับ เช่น Wild Birds Protection Act 1902 ซึ่งให้อำนาจศาลในการจัดการกับนกหรือไข่นกที่เกี่ยวข้องกับการกระทำความผิด อย่างไรก็ตาม กฎหมายเหล่านี้ถูกยกเลิกและแทนที่ด้วย Protection of Birds Act 1954 และกฎหมายฉบับต่อๆ มา จนกระทั่งถูกรวมและปรับปรุงให้ทันสมัยในพระราชบัญญัติปี 1981

อิทธิพลจากอนุสัญญาและคำสั่งยุโรป

การตรากฎหมายฉบับนี้ได้รับอิทธิพลอย่างมากจากข้อตกลงระหว่างประเทศ ได้แก่:

• อนุสัญญากรุงเบิร์น (Bern Convention 1979): มุ่งเน้นการอนุรักษ์สัตว์ป่าและถิ่นที่อยู่อาศัยในยุโรป รวมถึงสายพันธุ์ที่อพยพและสายพันธุ์ที่ใกล้สูญพันธุ์
• คำสั่งยุโรป 79/409/EEC (Birds Directive): กำหนดให้ประเทศสมาชิกคุ้มครองนกป่าทุกชนิด ห้ามการฆ่า การขาย หรือการครอบครองโดยมิชอบ และกำหนดเขตพื้นที่คุ้มครองพิเศษ (Special Protection Areas)
• อนุสัญญากรุงบอนน์ (Bonn Convention 1979): สหราชอาณาจักรให้สัตยาบันในปี 1985 เพื่ออนุรักษ์สัตว์ป่าที่อพยพย้ายถิ่นฐาน ซึ่งข้อมูลในภาคผนวก 1 ของอนุสัญญานี้ได้ถูกนำมาปรับใช้ในพระราชบัญญัติปี 1981 ด้วย

โครงสร้างและสาระสำคัญของกฎหมาย

พระราชบัญญัติฉบับนี้แบ่งออกเป็น 4 ส่วน รวม 74 มาตรา และมีตารางแนบท้าย 17 ฉบับ โดยมีจุดเด่นคือการทบทวนตารางแนบท้ายที่ 5 และ 8 ทุกๆ 5 ปี เพื่อให้รายชื่อสายพันธุ์ที่ได้รับการคุ้มครองมีความทันสมัยและสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน

ส่วนที่ 1 สัตว์ป่า (Wildlife)

ครอบคลุมมาตรา 1 ถึง 27 โดยมีประเด็นสำคัญดังนี้:

• การคุ้มครองนกป่า: ห้ามการทำลายไข่ รัง หรือการฆ่านกป่าโดยไม่มีเหตุอันควร
• การคุ้มครองสัตว์และพืช: ให้การคุ้มครองสัตว์ป่าและพืชพรรณท้องถิ่นจากการถูกเก็บเกี่ยวหรือทำลาย
• การควบคุมสายพันธุ์ต่างถิ่น (Non-native species): มาตรา 14 ห้ามการปล่อยสายพันธุ์ที่ไม่ใช่สิ่งมีชีวิตท้องถิ่นของบริเตนใหญ่เข้าสู่ธรรมชาติ เพื่อป้องกันผลกระทบต่อระบบนิเวศท้องถิ่น โดยมีการขยายรายชื่อสายพันธุ์ต้องห้ามผ่านคำสั่งในปี 2010
• การค้าระหว่างประเทศ: ควบคุมการนำเข้าและส่งออกสายพันธุ์ที่ใกล้สูญพันธุ์