← กลับไปยังบทความทั้งหมด

ถุงลมบอกทิศทางลม (Windsock) เครื่องมือบอกทิศทางและความเร็วลมพื้นฐาน

สรุปใจความสำคัญ

  • ถุงลมบอกทิศทางลมจะชี้ไปในทิศทางตรงข้ามกับทิศทางที่ลมพัดมา
  • เมื่อถุงลมกางออกในแนวราบ จะแสดงว่ามีความเร็วลมตั้งแต่ 15 นอตขึ้นไป
  • ใช้ในสถานที่ที่มีความเสี่ยง เช่น สนามบิน และโรงงานเคมี เพื่อความปลอดภัย

ถุงลมบอกทิศทางลม หรือที่รู้จักกันในชื่อ wind cone หรือ wind sleeve คือท่อผ้าทรงกรวยที่ทำจากวัสดุที่มีน้ำหนักเบา เมื่อนำไปแขวนไว้บนเสา จะสามารถใช้เป็นตัวบ่งชี้พื้นฐานของความเร็วและทิศทางของลมได้ หรือในบางกรณีอาจใช้เพื่อการตกแต่ง

การใช้งานและประโยชน์

ถุงลมบอกทิศทางลมมักถูกนำมาใช้ในสถานที่สำคัญๆ ดังนี้:

  • สนามบิน: เพื่อแสดงทิศทางและความเร็วของลมให้แก่กัปตันและนักบินทราบ ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการนำเครื่องบินขึ้นและลงจอด
  • โรงงานเคมี: ในพื้นที่ที่มีความเสี่ยงต่อการรั่วไหลของก๊าซพิษ เพื่อให้เจ้าหน้าที่และผู้ปฏิบัติงานทราบทิศทางลมเพื่อการอพยพในทิศทางที่ถูกต้อง
  • ทางหลวง: ในบางจุดที่มีลมแรงเป็นพิเศษเพื่อแจ้งเตือนผู้ขับขี่

ในหลายสนามบิน ถุงลมบอกทิศทางลมจะมีการติดตั้งไฟส่องสว่างทั้งจากภายนอกหรือภายในในช่วงกลางคืน เพื่อให้สามารถมองเห็นได้ชัดเจน

วิธีอ่านค่าจากถุงลม

ทิศทางของลมจะอยู่ ตรงข้าม กับทิศทางที่ถุงลมชี้ไป ส่วนความเร็วลมจะสังเกตได้จากมุมของถุงลมเมื่อเทียบกับเสาติดตั้ง โดยในขณะที่ลมสงบถุงลมจะตกลงมา และในขณะที่ลมแรงถุงลมจะกางออกในแนวราบ

ถุงลมบอกทิศทางลมที่สนามบิน
ถุงลมบอกทิศทางลมที่ติดตั้งอยู่ที่สนามบินเพื่อบอกทิศทางลม

การออกแบบและมาตรฐาน

ในระยะแรก การใช้แถบสีส้มและขาวสลับกันช่วยในการประมาณค่าความเร็วลม โดยแต่ละแถบที่กางออกจะเพิ่มความเร็วลมประมาณ 3 นอต (5.6 กม./ชม.) เมื่อถุงลมกางออกจนสุด จะบ่งบอกว่ามีความเร็วลมตั้งแต่ 15 นอต (28 กม./ชม.) ขึ้นไป

มาตรฐานสากล

หน่วยงาน/มาตรฐานเกณฑ์การวัดความเร็วลม
FAA (สหรัฐอเมริกา)เริ่มทำงานที่ 3 นอต และกางออกจนสุดที่ 15 นอต
Transport Canada (แคนาดา)กางออกจนสุดที่ 15 นอต, ยกตัวขึ้น 5 องศาต่ำกว่าแนวราบที่ 10 นอต และ 30 องศาที่ 6 นอต
ICAO (องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ)ความยาวอย่างน้อย 3.6 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลางปากถุง 0.9 เมตร ต้องมองเห็นได้จากความสูง 300 เมตร และควรเป็นสีเดียวหรือสีส้มสลับขาว 5 แถบ

เครื่องมือบอกทิศทางลมอื่นๆ

นอกจากถุงลมบอกทิศทางลมแล้ว ในสนามบินยังมีอุปกรณ์บอกทิศทางลมอื่นๆ เช่น Wind Tees (รูปทรงเครื่องบิน) และ Wind Tetrahedrons (รูปทรงพีระมิด) ซึ่งอุปกรณ์เหล่านี้สามารถหมุนได้อย่างอิสระตามทิศทางลม แต่ข้อแตกต่างสำคัญคือ อุปกรณ์ทั้งสองชนิดนี้ ไม่สามารถบอกความเร็วลมได้ เหมือนกับถุงลมบอกทิศทางลม

เครื่องมือบอกทิศทางลมในสนามบิน
ตัวอย่างเครื่องมือบอกทิศทางลมประเภทต่างๆ ที่ใช้ในพื้นที่สนามบิน

คำถามที่พบบ่อย

ถุงลมบอกทิศทางลมอ่านค่าอย่างไร?

ทิศทางลมจะอยู่ตรงข้ามกับทิศทางที่ถุงลมชี้ไป เช่น หากถุงลมชี้ไปทางทิศตะวันออก ลมจะพัดมาจากทิศตะวันตก

ทำไมต้องใช้ถุงลมบอกทิศทางลมในโรงงานเคมี?

เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานทราบทิศทางลมในกรณีที่มีการรั่วไหลของก๊าซพิษ จะได้สามารถอพยพหนีไปในทิศทางที่สวนทางกับลมเพื่อความปลอดภัย

ถุงลมบอกทิศทางลมแตกต่างจาก Wind Tee และ Wind Tetrahedron อย่างไร?

ถุงลมบอกทิศทางลมสามารถบอกได้ทั้งทิศทางและความเร็วลม ในขณะที่ Wind Tee และ Wind Tetrahedron บอกได้เพียงทิศทางลมเท่านั้น