World Athletics Championships การแข่งขันกรีฑาชิงแชมป์โลก
สรุปใจความสำคัญ
- จัดขึ้นทุก 2 ปี โดย World Athletics (เดิมคือ IAAF)
- การแข่งขันครั้งแรกอย่างเต็มรูปแบบจัดขึ้นที่เฮลซิงกิ ประเทศฟินแลนด์ ในปี 1983
- เริ่มจัดขึ้นเพื่อตอบโต้การที่ IOC ตัดรายการเดินทน 50 กม. ชาย ออกจากโอลิมปิกปี 1976
- จะมีการแข่งขัน World Athletics Ultimate Championship สำหรับนักกีฬา Top 16 ของโลกเริ่มปี 2026
World Athletics Championships หรือที่เคยรู้จักในชื่อ IAAF World Championships in Athletics จนถึงปี 2019 เป็นการแข่งขันกรีฑาชิงแชมป์โลกที่จัดขึ้นทุกๆ สองปี โดยมี World Athletics (เดิมคือ International Association of Athletics Federations หรือ IAAF) เป็นผู้จัดงาน ซึ่งถือเป็นรายการแข่งขันกรีฑาประเภทลู่และลานระดับอาวุโสที่สำคัญที่สุดในโลกคู่กับกีฬาโอลิมปิกเกมส์
ประวัติความเป็นมา
แนวคิดในการจัดงานชิงแชมป์โลกแยกจากโอลิมปิกเริ่มมีมานานก่อนการแข่งขันครั้งแรกในปี 1983 โดยในช่วงแรก IAAF ได้กำหนดให้กีฬาโอลิมปิกทำหน้าที่เป็นรายการชิงแชมป์โลกด้วย อย่างไรก็ตาม ในช่วงปลายทศวรรษ 1960 ความต้องการของสมาชิก IAAF ที่อยากให้มีการแข่งขันชิงแชมป์โลกของตนเองเริ่มเพิ่มมากขึ้น
จุดเริ่มต้นที่แท้จริงเกิดขึ้นในปี 1976 เมื่อคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) ตัดรายการเดินทน 50 กิโลเมตรชายออกจากการแข่งขันโอลิมปิกที่มอนทรีออล ทำให้ IAAF จัดการแข่งขันรายการนี้ขึ้นเองเป็นครั้งแรกเพื่อเป็นการตอบโต้ และต่อมาในปี 1980 ได้มีการจัดงานในรูปแบบจำกัด ซึ่งจนกระทั่งในปี 1983 จึงได้มีการจัดการแข่งขันชิงแชมป์โลกอย่างเต็มรูปแบบครั้งแรกที่กรุงเฮลซิงกิ ประเทศฟินแลนด์
การเปลี่ยนแปลงและวิวัฒนาการ
ในช่วงแรก การแข่งขันจัดขึ้นทุก 4 ปี จนกระทั่งปี 1991 จึงเปลี่ยนมาเป็นรอบการแข่งขันทุก 2 ปี และในปี 2024 World Athletics ได้ประกาศให้มีการแข่งขันรายการใหม่ที่ชื่อว่า World Athletics Ultimate Championship ซึ่งจะจัดขึ้นในปีเลขคู่ตั้งแต่ปี 2026 เป็นต้นไป โดยจะคัดเลือกเฉพาะนักกีฬาที่ติดอันดับโลกสูงสุด 16 อันดับแรกในแต่ละประเภทการแข่งขัน
การเพิ่มรายการแข่งขันสำหรับผู้หญิง
การแข่งขันกรีฑาชิงแชมป์โลกได้มีการปรับปรุงรายการแข่งขันให้มีความเท่าเทียมกันมากขึ้น โดยมีการเพิ่มรายการสำหรับผู้หญิงอย่างต่อเนื่อง ดังนี้:
- 1987: เพิ่มรายการเดินทน 10 กิโลเมตรหญิง และวิ่ง 10,000 เมตรหญิง
- 1993: เพิ่มรายการกระโดดไกลสามจังหวะหญิง
- 1995: เปลี่ยนจากวิ่ง 3,000 เมตรหญิง เป็น 5,000 เมตรหญิง
- 1999: เพิ่มรายการกระโดดค้ำถ่อหญิง และทุ่มน้ำหนักหญิง
- 2005: เพิ่มรายการวิ่งวิบาก 3,000 เมตรหญิง
- 2017: เพิ่มรายการเดินทน 50 กิโลเมตรหญิง
- 2019: เพิ่มรายการวิ่งผลัด 4 x 400 เมตรผสม
- 2022: เปลี่ยนรายการเดินทน 50 กิโลเมตร เป็นเดินทน 35 กิโลเมตรทั้งชายและหญิง
สรุปข้อมูลสำคัญ
การแข่งขันกรีฑาชิงแชมป์โลกไม่เพียงแต่เป็นเวทีแสดงความสามารถของนักกีฬา แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของการเติบโตของกีฬากรีฑาในระดับสากล จากจำนวนนักกีฬา 1,333 คนจาก 153 ประเทศในปี 1983 พุ่งสูงขึ้นเป็น 1,679 คนจาก 198 ประเทศในการแข่งขันที่ปารีสปี 2003
คำถามที่พบบ่อย
World Athletics Championships แตกต่างจากโอลิมปิกอย่างไร?
แม้ว่าทั้งสองรายการจะเป็นการแข่งขันระดับสูงสุด แต่ World Athletics Championships จัดขึ้นทุก 2 ปีโดย World Athletics และเน้นที่กรีฑาโดยเฉพาะ ในขณะที่โอลิมปิกเป็นมหกรรมกีฬาหลายประเภทที่จัดขึ้นทุก 4 ปี
ทำไมถึงมีการจัด World Athletics Championships ครั้งแรกในปี 1976?
เพราะ IAAF ต้องการให้มีการแข่งขันชิงแชมป์โลกสำหรับรายการเดินทน 50 กิโลเมตรชาย หลังจากที่รายการนี้ถูกตัดออกจากโปรแกรมการแข่งขันโอลิมปิกมอนทรีออล 1976
รายการแข่งขันสำหรับผู้หญิงมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร?
มีการเพิ่มรายการแข่งขันสำหรับผู้หญิงอย่างต่อเนื่องเพื่อให้เกิดความเท่าเทียมกัน เช่น การเพิ่มวิ่ง 10,000 เมตร, กระโดดค้ำถ่อ และวิ่งวิบาก 3,000 เมตร ในปีต่างๆ
