กลุ่มธนาคารโลก (World Bank Group) ภารกิจเพื่อการขจัดความยากจน

กลุ่มธนาคารโลก (World Bank Group หรือ WBG) คือกลุ่มขององค์กรระหว่างประเทศ 5 แห่งที่ร่วมมือกันให้เงินกู้แก่ประเทศกำลังพัฒนา โดยถือเป็นธนาคารเพื่อการพัฒนาที่ใหญ่ที่สุดในโลก มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา

ภารกิจหลักของกลุ่มธนาคารโลกคือการบรรลุเป้าหมายสองประการ ได้แก่ การขจัดความยากจนขั้นรุนแรง และ การสร้างความมั่งคั่งที่แบ่งปันกัน โดยในอดีต องค์กร IBRD และ IDA มักถูกเรียกรวมกันว่า "ธนาคารโลก" เนื่องจากเน้นการให้เงินกู้ทั่วโลก

องค์ประกอบของกลุ่มธนาคารโลก

กลุ่มธนาคารโลกประกอบด้วย 5 องค์กรหลักที่ก่อตั้งขึ้นในช่วงเวลาที่แตกต่างกัน ดังนี้:

• ธนาคารระหว่างประเทศเพื่อการบูรณะและพัฒนา (IBRD): ก่อตั้งปี 1944
• สมาคมการพัฒนาระหว่างประเทศ (IDA): ก่อตั้งปี 1960
• บรรษัทการเงินระหว่างประเทศ (IFC): ก่อตั้งปี 1956
• ศูนย์ระหว่างประเทศเพื่อระงับข้อพิพาทด้านการลงทุน (ICSID): ก่อตั้งปี 1965
• องค์กรประกันการลงทุนพหุภาคี (MIGA): ก่อตั้งปี 1988

ประวัติการก่อตั้ง

ธนาคารโลกถูกก่อตั้งขึ้นในการประชุมเบรตตันวูดส์ (Bretton Woods Conference) เมื่อวันที่ 1-22 กรกฎาคม 1944 พร้อมกับกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) โดยมีจุดประสงค์เริ่มแรกเพื่อมอบเงินกู้ชั่วคราวให้แก่ประเทศที่มีรายได้ต่ำซึ่งไม่สามารถกู้ยืมเงินจากแหล่งการค้าปกติได้ และเพื่อช่วยฟื้นฟูประเทศที่ได้รับความเสียหายจากสงครามโลกครั้งที่ 2

ธนาคารโลกเริ่มดำเนินงานอย่างเป็นทางการในวันที่ 25 มิถุนายน 1946 และได้อนุมัติเงินกู้ครั้งแรกเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 1947 ให้แก่ประเทศฝรั่งเศสจำนวน 250 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อใช้ในการบูรณะประเทศหลังสงคราม ซึ่งถือเป็นเงินกู้ที่มีมูลค่าสูงที่สุดในเชิงมูลค่าที่แท้จริงที่ธนาคารเคยออกให้จนถึงปัจจุบัน

วิวัฒนาการและบทบาทในยุคสงครามเย็น

ในช่วงแรก ธนาคารโลกให้ความสำคัญกับการสร้างโครงสร้างพื้นฐาน เช่น ท่าเรือ ระบบทางหลวง และโรงไฟฟ้า เพื่อให้ประเทศผู้กู้สามารถสร้างรายได้มาคืนเงินกู้ได้ ต่อมาในปี 1960 ได้มีการก่อตั้ง IDA เพื่อให้เงินกู้แบบผ่อนปรน (Soft Loans) แก่ประเทศกำลังพัฒนา

ในช่วงปี 1974 ถึง 1980 ภายใต้การนำของ Robert McNamara ประธานธนาคารโลกในขณะนั้น ได้มีการปรับเปลี่ยนทิศทางจากการเน้นโครงสร้างพื้นฐานเพียงอย่างเดียว ไปสู่การตอบสนองความต้องการขั้นพื้นฐานของผู้คนในโลกกำลังพัฒนา โดยขยายขอบเขตเงินกู้ไปยังบริการทางสังคมและภาคส่วนอื่นๆ มากขึ้น