ระบบภาษีโลก แนวคิดแนวคิดการจัดเก็บภาษีระดับสากลเพื่อลดความเหลื่อมล้ำ

ระบบภาษีโลก (World Taxation System) หรือ ภาษีโลก (Global Tax) คือระบบสมมติฐานที่เสนอให้มีการจัดเก็บภาษีโดยหน่วยงานจัดเก็บรายได้ระหว่างประเทศส่วนกลาง เพื่อเป้าหมายหลักในการขจัดปัญหาการหลีกเลี่ยงภาษีและการแข่งขันทางภาษีระหว่างประเทศ ซึ่งแนวคิดนี้ได้รับความสนใจอย่างมากในฐานะเครื่องมือในการสร้างความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ แต่ในขณะเดียวกันก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์จากกลุ่มชาตินิยมว่าเป็นการละเมิดอธิปไตยของแต่ละประเทศ

ข้อเสนอการจัดเก็บภาษีระหว่างประเทศ

ภาษีธุรกรรมทางการเงิน (Financial Transaction Taxes - FTT)

การพูดถึงภาษีธุรกรรมทางการเงินระดับโลกเพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงทศวรรษ 2000 โดยเฉพาะหลังวิกฤตเศรษฐกิจช่วงปลายทศวรรษ 2000 ในยุโรป ปี 2010 กลุ่มองค์กรการกุศลและ NGO กว่า 50 แห่งได้ผลักดันสิ่งที่เรียกว่า "ภาษีโรบินฮู้ด" (Robin Hood tax) ซึ่งเป็นการจัดเก็บภาษีจากการซื้อขายหุ้น พันธบัตร และหลักทรัพย์ทางการเงินอื่นๆ

ในปี 2011 สหภาพยุโรป (EU) ได้เสนอให้มีการจัดเก็บ FTT ทั่วทั้งสหภาพ แต่ไม่สามารถหาข้อสรุปที่เห็นพ้องต้องกันได้ทุกประเทศ อย่างไรก็ตาม ในปี 2013 มี 11 ประเทศในเขตยูโรโซนได้เริ่มจัดเก็บภาษีธุรกรรมทางการเงินของสหภาพยุโรป ซึ่งคาดว่าจะสร้างรายได้ประมาณ 3.5 หมื่นล้านยูโรต่อปี

นอกจากนี้ ผู้เชี่ยวชาญจากองค์การสหประชาชาติ (UN) ได้แนะนำให้ UN รับเอา FTT มาใช้ โดยคาดการณ์ว่าอาจสร้างรายได้ระหว่าง 4.8 หมื่นล้านถึง 2.5 แสนล้านดอลลาร์ เพื่อนำไปใช้ในการต่อสู้กับความยากจน ลดความเหลื่อมล้ำ และชดเชยผู้ที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตเศรษฐกิจโลก

ภาษีโทบิน (Tobin Tax)

ภาษีโทบิน คือภาษีที่จัดเก็บจากการแปลงสกุลเงินหนึ่งเป็นอีกสกุลเงินหนึ่ง ซึ่งเสนอโดย เจมส์ โทบิน (James Tobin) นักเศรษฐศาสตร์ชาวอเมริกันเจ้าของรางวัลโนเบล โดยรายได้ที่ได้จากภาษีนี้สามารถนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ในการพัฒนาระหว่างประเทศ เช่น การบรรลุเป้าหมายการพัฒนาแห่งสหัสวรรษ (Millennium Development Goals) ซึ่งรวมถึงการลดความยากจนขั้นรุนแรง การลดอัตราการตายของเด็ก และการต่อสู้กับโรคระบาด เช่น เอดส์

มีการประมาณการว่าภาษีโทบินอาจสร้างรายได้ปีละ 1.5 แสนล้านถึง 3 แสนล้านดอลลาร์ ซึ่งเพียงพอที่จะกำจัดความยากจนรูปแบบที่เลวร้ายที่สุดและแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมทั่วโลกได้

ฟิเดล คาสโตร ประธานาธิบดีคิวบาในขณะนั้น เคยสนับสนุนให้องค์การสหประชาชาติเป็นผู้บริหารจัดการภาษีนี้ เพื่อให้ UN มีงบประมาณมหาศาลในการช่วยเหลือและพัฒนาโลกโดยไม่ต้องพึ่งพาเงินบริจาคที่ล่าช้าและไม่เพียงพอ

ภาษีความมั่งคั่งโลก (Global Wealth Tax)

แนวคิดภาษีความมั่งคั่งโลกถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางหลังจากความสำเร็จของหนังสือ "Capital in the Twenty-First Century" โดย โทมัส พิเคตตี (Thomas Piketty) นักเศรษฐศาสตร์ชาวฝรั่งเศส พิเคตตีเสนอว่า เนื่องจากอัตราผลตอบแทนของทุนมักจะสูงกว่าการเติบโตของเศรษฐกิจโดยรวม ความเหลื่อมล้ำจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ หากรัฐบาลไม่เข้ามาแทรกแซง

ทางออกที่เขาเสนอคือการจัดเก็บภาษีทุนระดับโลก โดยมีโครงสร้างแบบก้าวหน้า เช่น:

• ผู้ที่มีทรัพย์สินน้อยกว่า 1 ล้านยูโร: ไม่เสียภาษี
• ผู้ที่มีทรัพย์สินมากกว่า 5 ล้านยูโร: เสียภาษี 2%
• ผู้ที่มีทรัพย์สินมากกว่า 1 พันล้านยูโร: $\text{5-10%}$

พิเคตตีเสนอว่ารายได้จากภาษีนี้สามารถนำมาจัดสรรเป็นเงินทุนเริ่มต้นให้กับพลเมืองโลกทุกคนเมื่อพวกเขาอายุครบ 25 ปี เพื่อสร้างโอกาสที่เท่าเทียมกันในชีวิต