WorldCat แคตตาล็อกห้องสมุดที่ใหญ่ที่สุดในโลก

WorldCat คือแคตตาล็อกรวม (Union Catalog) ที่รวบรวมรายการทรัพยากรจากสถาบันหลายหมื่นแห่ง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นห้องสมุดในหลายประเทศที่เป็นสมาชิกปัจจุบันหรืออดีตของเครือข่ายความร่วมมือระดับโลกอย่าง OCLC (Online Computer Library Center)

บทบาทและความสำคัญ

WorldCat ดำเนินการโดย OCLC, Inc. โดยห้องสมุดสมาชิกจำนวนมากร่วมกันบำรุงรักษาฐานข้อมูลนี้ ซึ่งถือเป็นฐานข้อมูลบรรณานุกรมที่ใหญ่ที่สุดในโลก นอกจากรายการจากห้องสมุดสมาชิกแล้ว ฐานข้อมูลนี้ยังรวมแหล่งข้อมูลอื่นๆ อีกมากมาย

OCLC ให้บริการ WorldCat แก่ห้องสมุดฟรี แต่แคตตาล็อกนี้เป็นรากฐานสำหรับบริการแบบสมัครสมาชิกอื่นๆ ของ OCLC เช่น การแบ่งปันทรัพยากรและการจัดการคอลเลกชัน ซึ่งเป็นประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับบรรณารักษ์ในการทำรายการ (Cataloging) และการวิจัย รวมถึงเปิดให้สาธารณชนทั่วไปเข้าใช้งานได้ด้วย

สถิติที่น่าสนใจ

ข้อมูล ณ เดือนธันวาคม 2021 WorldCat มีคุณสมบัติดังนี้:

• มีระเบียนบรรณานุกรมมากกว่า 540 ล้านรายการ
• รองรับภาษาถึง 483 ภาษา
• เป็นตัวแทนของทรัพยากรห้องสมุดทั้งแบบกายภาพและดิจิทัลกว่า 3 พันล้านรายการ
• ชุดข้อมูลบุคคล (WorldCat persons dataset) มีข้อมูลบุคคลมากกว่า 100 ล้านคน

ประวัติความเป็นมา

OCLC ก่อตั้งขึ้นในปี 1967 ภายใต้การนำของ Fred Kilgour และเริ่มพัฒนาเทคโนโลยีแคตตาล็อกรวมซึ่งต่อมากลายเป็น WorldCat โดยเริ่มเพิ่มระเบียนรายการแรกในปี 1971

วิวัฒนาการและการเปลี่ยนแปลงสำคัญ

• 2003: เริ่มโครงการ "Open WorldCat" เพื่อให้เว็บไซต์พันธมิตรและผู้ขายหนังสือสามารถเข้าถึงระเบียนแบบย่อได้
• 2006: เปิดตัวเว็บไซต์ WorldCat.org ให้บุคคลทั่วไปสามารถสืบค้นได้โดยตรง ไม่จำกัดเฉพาะผู้ใช้ผ่านอินเทอร์เฟซ FirstSearch ของห้องสมุดสมาชิก
• 2017: บูรณาการ WorldCat Search API เข้ากับเครื่องมืออ้างอิงของ Wikipedia VisualEditor ช่วยให้ผู้แก้ไข Wikipedia สามารถอ้างอิงแหล่งที่มาจาก WorldCat ได้ง่ายขึ้น
• 2022: เปิดตัว WorldCat Entities โครงสร้างพื้นฐานใหม่สำหรับข้อมูลเชื่อมโยง (Linked Data) ของห้องสมุด เพื่อแทนที่ WorldCat Identities
• 2022 (สิงหาคม): ปรับโฉมเว็บไซต์ WorldCat.org ใหม่เพื่อเพิ่มการเข้าถึง แต่มีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญคือต้องใช้ JavaScript ในการทำงาน และเปลี่ยนระบบรีวิวหนังสือจากของผู้ใช้เองเป็นรีวิวจาก GoodReads (บริษัทในเครือ Amazon)

สถาปัตยกรรมระบบ

แคตตาล็อกท้องถิ่นของห้องสมุดสมาชิก OCLC จะมีการซิงโครไนซ์กับฐานข้อมูล WorldCat เป็นระยะๆ โดย WorldCat อนุญาตให้สถาบันต่างๆ เพิ่มลิงก์โดยตรงจาก WorldCat ไปยังรายการในแคตตาล็อกท้องถิ่นของตน เพื่อให้ผู้ใช้สามารถตรวจสอบสถานะปัจจุบันของทรัพยากร (เช่น ถูกยืมออกไปหรือไม่) ได้ทันที

ในบางห้องสมุด ระบบแคตตาล็อกท้องถิ่นจะถูกบริหารจัดการโดย OCLC โดยตรงผ่านระบบห้องสมุดแบบบูรณาการที่เรียกว่า WorldCat Discovery และ WorldShare Management Services

สำหรับการนำเข้าข้อมูล บรรณารักษ์จะใช้โปรแกรม Connexion (เริ่มใช้ปี 2001) หรือใช้ WorldShare Record Manager และ WorldCat Metadata API ในการจัดการข้อมูลบรรณานุกรม