อุทยานแห่งชาติเยลโลว์สโตน ดินแดนแห่งพุร้อนและซูเปอร์โวเคโน

อุทยานแห่งชาติเยลโลว์สโตน (Yellowstone National Park) เป็นอุทยานแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา ตั้งอยู่บริเวณมุมตะวันตกเฉียงเหนือของรัฐไวโอมิง โดยมีพื้นที่บางส่วนครอบคลุมไปถึงรัฐมอนทานาและรัฐไอดาโ อุทยานแห่งนี้มีชื่อเสียงระดับโลกในด้านความหลากหลายของสัตว์ป่าและลักษณะทางธรณีวิทยาที่โดดเด่น โดยเฉพาะระบบพุร้อน (Geothermal features) ซึ่งมีจำนวนมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก โดยมี โอลด์ เฟธฟูล (Old Faithful) เป็นน้ำพุร้อนที่ได้รับความนิยมสูงสุด

ประวัติและการก่อตั้ง

ภูมิภาคเยลโลว์สโตนมีร่องรอยการอยู่อาศัยของชาวอเมริกันพื้นเมืองมาอย่างยาวนานกว่า 11,000 ปี โดยมีการค้นพบหัวลูกศรหินออบซิเดียน (Obsidian) ที่มีอายุย้อนไปถึงยุคโคลวิส (Clovis) ในช่วงทศวรรษ 1950

อุทยานแห่งชาติเยลโลว์สโตนได้รับการสถาปนาขึ้นโดยรัฐสภาสหรัฐฯ ผ่านพระราชบัญญัติคุ้มครองอุทยานแห่งชาติเยลโลว์สโตน และลงนามโดยประธานาธิบดี ยูลิสซีส เอส. แกรนต์ เมื่อวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 1872 ส่งผลให้เยลโลว์สโตนกลายเป็นอุทยานแห่งชาติแห่งแรกของสหรัฐอเมริกา และได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าเป็นอุทยานแห่งชาติแห่งแรกของโลก

ในด้านการบริหารจัดการ ช่วงแรกอยู่ภายใต้การดูแลของกระทรวงมหาดไทยสหรัฐฯ ต่อมากองทัพบกสหรัฐฯ ได้เข้ามาดูแลการจัดการอุทยานเป็นเวลา 30 ปี ระหว่างปี ค.ศ. 1886 ถึง 1916 ก่อนจะโอนย้ายการบริหารไปยังหน่วยงานบริการอุทยานแห่งชาติ (National Park Service) ในปี ค.ศ. 1917

ลักษณะทางธรณีวิทยาและระบบนิเวศ

อุทยานแห่งนี้ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 3,468.4 ตารางไมล์ (8,983 ตารางกิโลเมตร) มีลักษณะภูมิประเทศที่หลากหลาย ทั้งทะเลสาบ หุบเขา แม่น้ำ และเทือกเขา โดยมีจุดเด่นทางธรณีวิทยาที่สำคัญดังนี้:

• เยลโลว์สโตนแคลเดรา (Yellowstone Caldera): เป็นซูเปอร์โวเคโน (Supervolcano) ที่ใหญ่ที่สุดในทวีปอเมริกาเหนือ ซึ่งปัจจุบันอยู่ในสถานะภูเขาไฟที่สงบ (Dormant volcano) แต่ยังคงมีพลังงานความร้อนใต้พิภพมหาศาล
• พุร้อนและน้ำพุร้อน: พลังงานจากภูเขาไฟใต้ดินทำให้เยลโลว์สโตนมีพุร้อนและลักษณะทางไฮโดรเทอร์มอล (Hydrothermal features) มากกว่าครึ่งหนึ่งของจำนวนที่มีอยู่ทั่วโลก
• ทะเลสาบเยลโลว์สโตน: หนึ่งในทะเลสาบระดับสูงที่ใหญ่ที่สุดในอเมริกาเหนือ และตั้งอยู่บนพื้นที่บางส่วนของแคลเดรา

ในด้านระบบนิเวศ เยลโลว์สโตนเป็นศูนย์กลางของ ระบบนิเวศเยลโลว์สโตนที่ยิ่งใหญ่ (Greater Yellowstone Ecosystem) ซึ่งเป็นระบบนิเวศเขตอบอุ่นทางตอนเหนือที่ยังคงความสมบูรณ์และมีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก โดยได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดย UNESCO ในปี ค.ศ. 1978

สัตว์ป่าและพรรณไม้

อุทยานแห่งนี้เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม นก ปลา สัตว์เลื้อยคลาน และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกหลายร้อยชนิด รวมถึงสัตว์ที่อยู่ในภาวะใกล้สูญพันธุ์ โดยมีสัตว์เด่นที่พบได้บ่อย ได้แก่:

• หมีกริซลี (Grizzly Bears) และ เสือคูการ์ (Cougars)
• หมาป่า (Wolves)
• ไบซัน (Bison) และ กวางเอลก์ (Elk) โดยฝูงไบซันในเยลโลว์สโตนถือเป็นฝูงไบซันสาธารณะที่เก่าแก่และใหญ่ที่สุดในสหรัฐอเมริกา

นอกจากนี้ พื้นที่ส่วนใหญ่ยังเป็นป่าสนกึ่งอัลไพน์ (Subalpine forest) และทุ่งหญ้า ซึ่งเผชิญกับปรากฏการณ์ไฟป่าตามธรรมชาติในทุกปี โดยเหตุการณ์ไฟป่าครั้งใหญ่ในปี ค.ศ. 1988 ได้เผาทำลายพื้นที่กว่าหนึ่งในสามของอุทยาน

การท่องเที่ยวและกิจกรรม

เยลโลว์สโตนเป็นจุดหมายปลายทางยอดนิยมสำหรับการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ กิจกรรมหลัก ได้แก่ การเดินป่า การตั้งแคมป์ การล่องเรือ การตกปลา และการชมทัศนียภาพ โดยมีถนนลาดยางที่เชื่อมต่อไปยังจุดชมพุร้อนและน้ำตกสำคัญๆ ส่วนในฤดูหนาว นักท่องเที่ยวสามารถเข้าชมอุทยานได้ผ่านทัวร์นำเที่ยวที่ใช้รถลากหิมะ (Snow coaches) หรือรถสโนว์โมบิล (Snowmobiles)