ทำความรู้จัก ยูคอน (Yukon) ดินแดนแห่งขุนเขาและแม่น้ำในแคนาดา

ยูคอน (Yukon) เป็นดินแดน (Territory) ของประเทศแคนาดา ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกสุดและมีขนาดพื้นที่เล็กที่สุดในบรรดาดินแดนทั้งหมดของแคนาดา โดยมีพรมแดนติดกับรัฐบริติชโคลัมเบียทางทิศใต้, ดินแดนนอร์ทเวสต์ทางทิศตะวันออก, ทะเลโบฟอร์ตทางทิศเหนือ และรัฐอะแลสกาของสหรัฐอเมริกาทางทิศตะวันตก

เมืองหลวงของยูคอนคือ ไวท์ฮอร์ส (Whitehorse) ซึ่งถือเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในพื้นที่ทางตอนเหนือของแคนาดา ยูคอนมีความโดดเด่นทั้งในด้านภูมิศาสตร์ที่ท้าทายและประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจ

ที่มาของชื่อและสถานะทางกฎหมาย

ชื่อ "ยูคอน" มีที่มาจากแม่น้ำยูคอน ซึ่งเป็นแม่น้ำที่ยาวที่สุดในดินแดนแห่งนี้ โดยคำว่า Yukon เป็นการย่อมาจากวลีในภาษา Gwich'in ว่า chųų gąįį han ซึ่งแปลว่า "แม่น้ำน้ำสีขาว" โดยสื่อถึงสีซีดของตะกอนธารน้ำแข็งที่ไหลลงสู่แม่น้ำ

ในด้านการปกครอง ยูคอนถูกแยกออกจากดินแดนนอร์ทเวสต์ในปี ค.ศ. 1898 และปัจจุบันอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติยูคอน (Yukon Act) ปี ค.ศ. 2002 แม้ว่าในทางราชการจะใช้ชื่อว่า "Yukon" แต่ในภาษาพูดทั่วไปยังคงนิยมเรียกว่า "The Yukon" และรัฐบาลท้องถิ่นได้แนะนำให้ใช้ชื่อ "The Yukon" ในเอกสารทางราชการบางประเภทตั้งแต่ปี ค.ศ. 2021

ภูมิศาสตร์และธรรมชาติที่โดดเด่น

พื้นที่ส่วนใหญ่ของยูคอนอยู่ในลุ่มน้ำของแม่น้ำยูคอน ซึ่งไหลผ่านดินแดนในทิศทางตะวันตกเฉียงเหนือ ทางตอนใต้ของยูคอนเต็มไปด้วยทะเลสาบอัลไพน์ที่เกิดจากธารน้ำแข็ง เช่น ทะเลสาบเทสลิน (Teslin Lake) และทะเลสาบแอตลิน (Atlin Lake)

จุดสูงสุดของแคนาดา

ยูคอนเป็นที่ตั้งของ ภูเขาโลแกน (Mount Logan) ซึ่งมีความสูง 5,959 เมตร ถือเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดในประเทศแคนาดา และสูงเป็นอันดับสองในทวีปอเมริกาเหนือ (รองจากเดนาลีในอะแลสกา) โดยภูเขาแห่งนี้ตั้งอยู่ในอุทยานแห่งชาติและเขตอนุรักษ์คลูเอน (Kluane National Park and Reserve) ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดย UNESCO

พรรณไม้และระบบนิเวศ

พันธุ์ไม้ที่พบได้ทั่วไปในยูคอนคือสนดำ (Black Spruce) และสนขาว (White Spruce) ซึ่งมักจะมีลักษณะแคระแกร็นเนื่องจากฤดูปลูกที่สั้นและสภาพอากาศที่รุนแรง

สภาพภูมิอากาศที่สุดขั้ว

ยูคอนมีภูมิอากาศแบบกึ่งอาร์กติก (Subarctic climate) ซึ่งมีลักษณะเด่นคือฤดูหนาวที่ยาวนานและหนาวจัด ส่วนฤดูร้อนจะสั้นและอบอุ่น พื้นที่ชายฝั่งทะเลโบฟอร์ตจะมีภูมิอากาศแบบทุนดรา (Tundra climate)

ในด้านอุณหภูมิ ยูคอนเคยบันทึกอุณหภูมิต่ำสุดได้ถึง -63.0 องศาเซลเซียส ที่เมืองสแน็ก (Snag) ในปี ค.ศ. 1947 ในขณะที่อุณหภูมิสูงสุดที่เคยบันทึกได้คือ 36.5 องศาเซลเซียส ที่สถานีตรวจอากาศ Mayo Road ในปี ค.ศ. 2004

ประวัติศาสตร์โดยสังเขป

ก่อนการเข้ามาของชาวยุโรป พื้นที่ส่วนกลางและตอนใต้ของยูคอนเป็นที่อยู่อาศัยของกลุ่มชนพื้นเมือง First Nations ซึ่งมีความผูกพันกับธรรมชาติและทรัพยากรในท้องถิ่นอย่างลึกซึ้ง