zbMATH Open บริการรีวิวและบทคัดย่อทางคณิตศาสตร์ระดับโลก

zbMATH Open (เดิมชื่อ Zentralblatt MATH) เป็นบริการรีวิวทางวิชาการที่สำคัญ ซึ่งให้บริการบทรีวิวและบทคัดย่อสำหรับบทความในสาขาคณิตศาสตร์บริสุทธิ์และคณิตศาสตร์ประยุกต์ ดำเนินการโดยสำนักงานเบอร์ลินของ FIZ Karlsruhe – Leibniz Institute for Information Infrastructure GmbH โดยมีบรรณาธิการร่วมคือ สมาคมคณิตศาสตร์แห่งยุโรป (European Mathematical Society), FIZ Karlsruhe และสถาบันวิทยาศาสตร์ไฮเดลเบิร์ก (Heidelberg Academy of Sciences) และจัดจำหน่ายโดย Springer Science+Business Media

ประวัติความเป็นมา

โครงการนี้เริ่มต้นจากความริเริ่มของนักคณิตศาสตร์อย่าง Richard Courant, Otto Neugebauer และ Harald Bohr ร่วมกับสำนักพิมพ์ Ferdinand Springer เพื่อสร้างวารสารรีวิวทางคณิตศาสตร์ฉบับใหม่ โดยมีจุดเริ่มต้นที่เมืองเกิททิงเกน (Göttingen) ซึ่งในขณะนั้นเป็นศูนย์กลางการวิจัยทางคณิตศาสตร์ที่สำคัญของโลก

บริการนี้ก่อตั้งขึ้นในปี 1931 โดย Otto Neugebauer ในชื่อ Zentralblatt für Mathematik und ihre Grenzgebiete โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่รีวิวของวรรณกรรมทางคณิตศาสตร์ทั่วโลกอย่างมีประสิทธิภาพและเชื่อถือได้ ครอบคลุมทั้งคณิตศาสตร์บริสุทธิ์และสาขาที่เกี่ยวข้อง

การเปลี่ยนแปลงสู่ยุคดิจิทัลและ Open Access

• ปี 1980: เริ่มให้บริการในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ภายใต้ชื่อ INKA-MATH ก่อนจะเปลี่ยนเป็น Zentralblatt MATH
• ปี 1996: เริ่มให้บริการออนไลน์ในชื่อ zbMATH
• ปี 2013: ยกเลิกการตีพิมพ์ในรูปแบบรูปเล่ม
• มกราคม 2021: เปลี่ยนชื่อเป็น zbMATH Open และเปิดให้เข้าถึงฐานข้อมูลทั้งหมดได้ฟรีสำหรับทุกคน

Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik

ก่อนหน้า Zentralblatt MATH มีวารสารชื่อ Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik (Yearbook on the Progress of Mathematics) ซึ่งเป็นวารสารบทคัดย่อทางคณิตศาสตร์ที่ครอบคลุมที่สุดฉบับแรกของโลก เริ่มเขียนในปี 1868 โดย Carl Ohrtmann และ Felix Müller

Jahrbuch รวบรวมข้อมูลสิ่งพิมพ์สำคัญทางคณิตศาสตร์ตั้งแต่ปี 1868 ถึง 1942 โดยมีนักคณิตศาสตร์ชื่อดัง เช่น Felix Klein, Sophus Lie, Richard Courant และ Emmy Noether เป็นผู้เขียนบทคัดย่อ อย่างไรก็ตาม การตีพิมพ์ถูกระงับในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 และต่อมาถูกแทนที่ด้วยความรวดเร็วในการเผยแพร่ของ Zentralblatt MATH

บริการและจุดเด่น

zbMATH Open ให้บริการรีวิว (สรุปเนื้อหาโดยสังเขป) ของบทความปัจจุบัน, เอกสารการประชุม, หนังสือ และสิ่งพิมพ์อื่นๆ ในสาขาคณิตศาสตร์และการประยุกต์ใช้ โดยมีลักษณะเด่นดังนี้:

• การครอบคลุม: รีวิววารสารและสิ่งพิมพ์ต่อเนื่องมากกว่า 2,300 ฉบับทั่วโลก
• ภาษา: ส่วนใหญ่เป็นภาษาอังกฤษ และมีบางส่วนเป็นภาษาเยอรมันและฝรั่งเศส
• ผู้รีวิว: เป็นอาสาสมัครที่ได้รับเชิญจากบรรณาธิการโดยพิจารณาจากผลงานตีพิมพ์หรือการแนะนำ
• การจัดระเบียบ: ใช้รหัส Mathematics Subject Classification (MSC) ในการจัดหมวดหมู่รีวิวตามหัวข้อ

รางวัลและความสำเร็จ

ในปี 2024 zbMATH Open ได้รับรางวัล Demailly prize for open science ซึ่งเป็นการตอกย้ำถึงความมุ่งมั่นในการส่งเสริมวิทยาศาสตร์แบบเปิดเพื่อให้ความรู้ทางคณิตศาสตร์เข้าถึงได้สำหรับทุกคน