Zon Guitars นวัตกรรมเบสไฟฟ้าจากสหรัฐอเมริกา
สรุปใจความสำคัญ
- ก่อตั้งในปี ค.ศ. 1981 โดย Joseph Zon ในสหรัฐอเมริกา
- โดดเด่นด้วยการใช้ Phenowood ซึ่งเป็นไม้ผสมเรซินฟีนอลิก ทำให้คอเบสมีความเสถียรสูงและไม่ต้องใช้แกนเหล็กปรับคอ
- พัฒนารุ่น Hyperbass ร่วมกับ Michael Manring เพื่อให้สามารถเปลี่ยนการตั้งสายได้อย่างรวดเร็วขณะเล่น
- เป็นผู้ผลิตรายแรกที่นำระบบปิ๊กอัพออปติคัลของ Lightwave Systems มาใช้เป็นมาตรฐาน
Zon Guitars เป็นผู้ผลิตเบสไฟฟ้าสัญชาติอเมริกัน ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1981 โดย Joseph Zon บริษัทนี้มีชื่อเสียงในด้านการนำการออกแบบและวัสดุที่ไม่เป็นไปตามขนบดั้งเดิมมาใช้ในการผลิตเครื่องดนตรี เพื่อสร้างเอกลักษณ์ทางเสียงและเพิ่มความทนทานให้กับตัวเครื่อง
รุ่นของเครื่องดนตรีและลักษณะเด่น
Zon ผลิตเบสไฟฟ้าหลากหลายรุ่น โดยมีรุ่นหลัก 5 ซีรีส์ ได้แก่ Mosaic, Sonus, Legacy Elite, VB และ Hyperbass ซึ่งผู้ใช้งานสามารถเลือกปรับแต่งได้ทั้งจำนวนสาย (เช่น 5 หรือ 6 สาย) รวมถึงการเลือกชนิดของไม้และระบบอิเล็กทรอนิกส์ตามความต้องการ

การใช้วัสดุ Phenowood
จุดเด่นสำคัญของเบส Zon คือการใช้ Phenowood แทนไม้จริงในส่วนของฟิงเกอร์บอร์ด โดย Phenowood เกิดจากการนำไม้ (มักจะเป็นไม้เบิร์ช) มาฉีดเรซินฟีนอลิก (Phenolic Resin) จากนั้นนำมาวางซ้อนเป็นชั้นๆ และอัดด้วยความร้อนสูง
เนื่องจากวัสดุคอมโพสิตนี้มีความแข็งแรงและเสถียรภาพสูงมาก คอเบสของ Zon ที่ใช้วัสดุนี้จึงมักไม่มีการติดตั้งแกนเหล็กปรับคอ (Truss Rod) เพราะคอจะไม่โก่งงอตามสภาพอากาศ โดยผู้เล่นสามารถปรับความสูงของสาย (Action) ได้ที่สะพานสาย (Bridge) แทน วัสดุนี้ส่งผลให้โทนเสียงมีความใสและกังวานคล้ายเสียงระฆัง ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่ผู้เล่นอย่าง Michael Manring นำมาใช้ในการเล่นเทคนิคฮาร์มอนิกส์ (Harmonics) ได้อย่างโดดเด่น
นวัตกรรม Hyperbass
รุ่น Hyperbass เป็นเบส 4 สายแบบไม่มีเฟรต (Fretless) ที่มีการออกแบบตัวบอดี้ให้มีส่วนเว้าลึกเป็นพิเศษ เพื่อให้ผู้เล่นสามารถเข้าถึงฟิงเกอร์บอร์ดที่ครอบคลุมช่วงเสียงกว้างถึง 3 ออกเทฟ
ความแตกต่างที่สำคัญจากเบสทั่วไปคือ การติดตั้งลูกบิดสำหรับปรับลดเสียง (Detuning heads) ถึง 4 ตัว และการออกแบบสะพานสายแบบพิเศษที่ช่วยให้ผู้เล่นสามารถเปลี่ยนการตั้งสาย (Tuning) ของสายใดสายหนึ่งหรือหลายสายได้อย่างรวดเร็วในขณะที่กำลังบรรเลง นอกจากนี้ยังมีการติดตั้งทรานสดิวเซอร์ (Transducers) 4 ตัวในตำแหน่งต่างๆ และใช้ช่องต่อสัญญาณพิเศษเพื่อให้สามารถแยกสัญญาณจากทรานสดิวเซอร์และปิ๊กอัพแม่เหล็กได้
ประวัติและการพัฒนาระบบปิ๊กอัพ
Zon เป็นผู้ผลิตรายแรกที่นำเสนอระบบปิ๊กอัพแบบออปติคัล (Optical Pickup System) จาก Lightwave Systems มาเป็นตัวเลือกมาตรฐานในเบสของตน นอกจากนี้ ในช่วงแรก Zon เคยจ้าง Modulus Guitars ให้ผลิตส่วนประกอบของคอกราไฟต์ จนกระทั่งสิทธิบัตรการผลิตคอกราไฟต์ของ Modulus หมดอายุลงในช่วงต้นทศวรรษ 1990
การผลิตแบบสั่งทำพิเศษ (Custom Made)
Zon มีชื่อเสียงในการสร้างเบสสั่งทำพิเศษ (One-off custom) ให้กับศิลปินชื่อดังหลายราย เช่น:
- Arion Salazar (Third Eye Blind): ใช้เบส Zon ที่มีการติดตั้งไฟ LED สีน้ำเงินบริเวณคอเบสตั้งแต่ปี 1999
- Tim Butler (The Psychedelic Furs): ใช้เบสสี Candy Apple Red พร้อมสัญลักษณ์รูปเครื่องบินสีเขียวและดาวสีเหลือง พร้อมระบบไร้สายในตัว ช่วงปี 1984-1987
- Michael Manring: นอกจากรุ่นมาตรฐานแล้ว เขายังใช้เบสสั่งทำพิเศษหลายตัว เช่น ต้นแบบ Hyperbass, รุ่นไฮบริด Sonus/Hyperbass และรุ่น Legacy 5 สายที่ใส่สายแบบคู่ (Double Course) ทำให้กลายเป็นเบส 10 สาย
ศิลปินผู้ใช้งานที่โดดเด่น

มีนักดนตรีจำนวนมากที่เลือกใช้เบส Zon ในแนวเพลงที่หลากหลาย ตั้งแต่ร็อกและเมทัลไปจนถึงแจ๊ส เช่น Robert Trujillo (Metallica), Adam Duce (Machine Head), Billy Gould (Faith No More), Mark King (Level 42), และ Paulo Jr. (Sepultura)
คำถามที่พบบ่อย
Phenowood คืออะไร?
Phenowood คือวัสดุคอมโพสิตที่เกิดจากการนำไม้ (มักเป็นไม้เบิร์ช) มาฉีดเรซินฟีนอลิก แล้วนำมาอัดด้วยความร้อนและความดันสูง ทำให้ได้วัสดุที่มีความแข็งแรงและเสถียรภาพสูงกว่าไม้ธรรมชาติ
ทำไมเบส Zon บางรุ่นถึงไม่มีแกนเหล็กปรับคอ (Truss Rod)?
เพราะวัสดุ Phenowood และคอมโพสิตที่ใช้ทำคอมีความแข็งแรงมากจนไม่โก่งงอตามสภาพอากาศ จึงไม่จำเป็นต้องมีแกนเหล็กเพื่อปรับความตรงของคอ
จุดเด่นของ Zon Hyperbass คืออะไร?
Hyperbass เป็นเบส Fretless ที่ออกแบบมาให้เข้าถึงช่วงเสียงได้กว้างถึง 3 ออกเทฟ และมีระบบลูกบิดพิเศษที่ช่วยให้ผู้เล่นสามารถเปลี่ยนการตั้งสาย (Detuning) ได้อย่างรวดเร็วในขณะบรรเลง
ศิลปินชื่อดังคนใดบ้างที่ใช้เบส Zon?
ศิลปินอย่าง Robert Trujillo จาก Metallica และ Mark King จาก Level 42 เป็นตัวอย่างของนักดนตรีระดับโลกที่เลือกใช้เบส Zon
ระบบปิ๊กอัพออปติคัลในเบส Zon คืออะไร?
เป็นระบบที่ใช้แสงในการตรวจจับการสั่นสะเทือนของสาย ซึ่งให้โทนเสียงที่แตกต่างและมีความชัดเจนสูง โดย Zon เป็นผู้ผลิตรายแรกที่นำระบบนี้มาใช้เป็นตัวเลือกมาตรฐาน
