อัลบั้ม Actions การบรรจบกันของดนตรีฟรีแจ๊สและดนตรีร่วมสมัย
สรุปใจความสำคัญ
- บันทึกการแสดงสดเมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 1971 ณ เทศกาล Donaueschingen ประเทศเยอรมนี
- เป็นการร่วมงานกันระหว่าง Don Cherry นักดนตรีแจ๊สสายทดลอง และ Krzysztof Penderecki คีตกวีดนตรีร่วมสมัย
- บรรเลงโดยวง The New Eternal Rhythm Orchestra ซึ่งประกอบด้วยนักดนตรีด้นสดชั้นนำของยุโรป
- เพลง 'Actions for Free Jazz Orchestra' เป็นการเปิดตัว Penderecki ในฐานะผู้อำนวยเพลง
Actions เป็นอัลบั้มบันทึกการแสดงสดที่รวบรวมผลงานการประพันธ์ของ Krzysztof Penderecki คีตกวีชาวโปแลนด์ และ Don Cherry นักทรัมเป็ตและคีตกวีผู้ทรงอิทธิพล บันทึกการแสดงนี้เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 17 ตุลาคม ค.ศ. 1971 ณ เทศกาล Donaueschingen ในประเทศเยอรมนี โดยใช้การบรรเลงจากวง The New Eternal Rhythm Orchestra ซึ่งเป็นการรวมตัวของนักดนตรีสายด้นสด (Improvisors) ชั้นนำของยุโรป อัลบั้มนี้ออกวางจำหน่ายในรูปแบบแผ่นเสียง (LP) โดยค่าย Philips ในปีเดียวกัน และได้รับการนำมาออกใหม่ในรูปแบบซีดีโดย Transparency Records ในปี 1998 และ Intuition Records ในปี 2001
ผลงานในอัลบั้มและการตีความ
Humus - The Life Exploring Force
ผลงานของ Don Cherry ชิ้นนี้มีชื่อที่สื่อถึง "รากฐานของชีวิตและผืนดินที่ถูกทำลายลงทุกวัน" โดยตัวเพลงมีการผสมผสานองค์ประกอบทางดนตรีจากบาหลี แอฟริกา และอินเดีย โดยใช้ธีมหลัก 7 รูปแบบซึ่งไม่มีการบันทึกโน้ตไว้ล่วงหน้าสำหรับการแสดงครั้งนี้ นอกจากนี้ในเพลง Sita Rama Encores Cherry ยังได้มีปฏิสัมพันธ์กับผู้ชมโดยการสอนรูปแบบจังหวะ teental 16 จังหวะของดนตรีฮินดูสถานี (Hindustani)
Actions for Free Jazz Orchestra
Krzysztof Penderecki ประพันธ์เพลงนี้หลังจากได้รับแรงบันดาลใจจากการแสดงของวง Globe Unity Orchestra และการแสดงในอัลบั้มนี้ถือเป็นครั้งแรกที่เขาทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยเพลง (Conductor) อย่างเป็นทางการ
อย่างไรก็ตาม เกิดข้อถกเถียงในหมู่ผู้บรรเลงบางส่วนที่ระบุว่า เนื่องด้วย Penderecki มีการกำหนดระดับเสียง (Pitch) และจังหวะ (Rhythm) ไว้อย่างชัดเจน ทำให้พวกเขารู้สึกขาดอิสระในการด้นสดตามปกติของดนตรีแจ๊ส แต่ตัวคีตกวีได้ชี้แจงว่าเขาพยายามรักษา "กลิ่นอาย" ของแจ๊สไว้ และหากเขาให้อิสระแก่ผู้เล่นมากเกินไป ผลงานชิ้นนี้จะไม่ใช่ผลงานการประพันธ์ของเขา
การฟื้นฟูผลงานในยุคหลัง
ในปี ค.ศ. 2018 นักแซกโซโฟน Mats Gustafsson และวง Fire! Orchestra ได้รับมอบหมายให้นำเพลง Actions กลับมาบรรเลงใหม่ในเทศกาล Sacrum Profanum ที่เมืองคราคูฟ ประเทศโปแลนด์ โดยมีการขยายความยาวของบทเพลงและออกวางจำหน่ายในรูปแบบซีดีโดยค่าย Rune Grammofon ในปี 2020
การตอบรับจากนักวิจารณ์
มุมมองต่ออัลบั้มนี้มีความหลากหลาย โดย Brian Olewnick จาก AllMusic ยกย่องว่าเป็นการรวมตัวของนักดนตรีระดับ All-star และชื่นชมความร่าเริงในเพลงของ Cherry แม้จะมองว่าเพลงของ Penderecki อาจจะไม่กลมกลืนนักแต่ก็มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ ขณะที่ Penguin Guide to Jazz Recordings มองว่าเป็นการเผชิญหน้าระหว่างฟรีแจ๊สและดนตรีสมัยใหม่ที่ "ไม่ค่อยทนทานต่อกาลเวลา" ในทางตรงกันข้าม Ian R. Watson จาก BBC และ Phil Freeman จาก Burning Ambulance กลับมองว่านี่คือเอกสารสำคัญของดนตรี Avant-jazz ขนาดใหญ่ที่มีความสวยงามและทรงพลัง
รายชื่อเพลง
- Humus - The Life Exploring Force (Don Cherry) – 18:58 นาที
- Sita Rama Encores (ดนตรีพื้นเมือง เรียบเรียงโดย Don Cherry) – 6:36 นาที
- Actions for Free Jazz Orchestra (Krzysztof Penderecki) – 16:30 นาที
รายชื่อผู้บรรเลง
| นักดนตรี | เครื่องดนตรี/บทบาท | ||
|---|---|---|---|
| Don Cherry | ทรัมเป็ต, ฟลูต, ร้องนำ (แทร็ก 1) | Gunter Hampel | ฟลูต, เบสคลาริเน็ต |
| Peter Brötzmann | เทเนอร์แซกโซโฟน, บาริโทนแซกโซโฟน | Willem Breuker | เทเนอร์แซกโซโฟน, คลาริเน็ต |
| Gerd Dudek | เทเนอร์แซกโซโฟน, โซปราโนแซกโซโฟน | Kenny Wheeler | ทรัมเป็ต, คอร์เน็ต |
| Manfred Schoof | ทรัมเป็ต, คอร์เน็ต | Tomasz Stańko | ทรัมเป็ต, คอร์เน็ต |
| Albert Mangelsdorff | ทรมโบน | Paul Rutherford | ทรมโบน |
| Terje Rypdal | กีตาร์ | Fred Van Hove | ออร์แกน, เปียโน |
| Buschi Niebergall | เบส | Peter Warren | เบส, เบสไฟฟ้า |
| Han Bennink | กลอง, เครื่องเคาะ, ทับลา, คาลิมบา | Mocqui Cherry | ทัมบูรา (แทร็ก 1) |
| Loes MacGillycutty | ร้องนำ (แทร็ก 1) | Krzysztof Penderecki | ผู้อำนวยเพลง (แทร็ก 3) |
คำถามที่พบบ่อย
อัลบั้ม Actions มีความสำคัญอย่างไรในเชิงดนตรี?
เป็นบันทึกการทดลองทางดนตรีที่นำเอาดนตรีฟรีแจ๊ส (Free Jazz) มาปะทะกับดนตรีคลาสสิกสมัยใหม่ (New Music) โดยเป็นการร่วมงานกันของศิลปินสองแขนงที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง
ทำไมผู้บรรเลงบางคนถึงไม่พอใจในเพลงของ Penderecki?
เนื่องจาก Penderecki กำหนดโน้ตและจังหวะไว้อย่างชัดเจน ซึ่งขัดกับธรรมชาติของนักดนตรีฟรีแจ๊สที่เน้นการด้นสดอย่างอิสระ
เพลง 'Humus' ของ Don Cherry มีแรงบันดาลใจจากอะไร?
มีแรงบันดาลใจจากธรรมชาติและผืนดิน โดยผสมผสานองค์ประกอบดนตรีจากบาหลี แอฟริกา และอินเดีย
