อัคตาร์ มันซูร์ อดีตผู้นำสูงสุดของกลุ่มตาลีบัน

อัคตาร์ มันซูร์ (Akhtar Mohammad Mansur, ประมาณ ค.ศ. 1959 – 21 พฤษภาคม ค.ศ. 2016) เป็นนักรบชาวอัฟกานิสถานและผู้นำระดับสูงของกลุ่มตาลีบัน โดยดำรงตำแหน่งผู้นำสูงสุด (Supreme Leader) คนที่สองของกลุ่มตาลีบันตั้งแต่ปี ค.ศ. 2015 จนกระทั่งถูกสังหารในการโจมตีด้วยโดรนของสหรัฐอเมริกาในจังหวัดบาโลจิสถาน ประเทศปากีสถาน เมื่อปี ค.ศ. 2016

มันซูร์เป็นผู้ช่วยใกล้ชิดและผู้สืบทอดตำแหน่งของมุลลาห์ โอมาร์ ผู้ก่อตั้งกลุ่มตาลีบัน ประธานาธิบดีบารัก โอบามา แห่งสหรัฐอเมริกาในขณะนั้นระบุว่า การสังหารมันซูร์มีสาเหตุมาจากการที่เขาเตรียมการโจมตีเป้าหมายของสหรัฐฯ ในกรุงคาบูล โดยหวังว่าการเสียชีวิตของเขาจะนำไปสู่การที่กลุ่มตาลีบันเข้าสู่กระบวนการสันติภาพ

ชีวิตส่วนตัวและการศึกษา

ข้อมูลเกี่ยวกับวันเกิดของมันซูร์มีความขัดแย้งกัน โดยบางแหล่งระบุว่าเกิดประมาณปี ค.ศ. 1959 ในหมู่บ้านคาริซ (Kariz) หรือหมู่บ้านบันดี-ไทมูร์ (Band-i-Taimoor) ในเขตไมวานด์ จังหวัดกันดะฮาร์ ทางตอนใต้ของอัฟกานิสถาน ขณะที่ข้อมูลจากเว็บไซต์ของกลุ่มตาลีบันและแหล่งข้อมูลบางแห่งระบุว่าเขาเกิดในปี ฮิจเราะห์สุริยคติ 1347 ซึ่งตรงกับปี ค.ศ. 1968

มันซูร์สังกัดเผ่า Alizai หรือ Ishaqzai ซึ่งทั้งสองเผ่าเป็นสายเลือด Durrani ของชาวปาทาน (Pashtuns) เขาได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานจากมัสยิดในหมู่บ้านและเข้าเรียนในโรงเรียนประถมเมื่ออายุประมาณ 7 ปี นอกจากนี้ เขายังเคยศึกษาในสถาบันศาสนา (Madrasa) หลายแห่ง รวมถึง Jamia Mohammadia ในค่ายผู้ลี้ภัย Jalozai ใกล้เมืองเปศวาร์ ประเทศปากีสถาน และ Darul Uloom Haqqania ในช่วงปี ค.ศ. 1994–1995

บทบาทในช่วงสงครามโซเวียตและยุคมุจาฮีดีน

มันซูร์เข้าร่วมสงครามจิฮาดต่อต้านการรุกรานของสหภาพโซเวียตในอัฟกานิสถานประมาณปี ค.ศ. 1985 โดยร่วมกับกลุ่มของโมฮัมหมัด นบี โมฮัมมาดี (Mohammad Nabi Mohammadi) และได้ทำการรบในหลายพื้นที่ เช่น ไมวานด์, ซัง-เอ-เฮสซาร์ และปันจ์วาย ในจังหวัดกันดะฮาร์

ในปี ค.ศ. 1987 เขาได้รับบาดเจ็บสาหัสจากการรบถึง 13 แห่งในพื้นที่ซันซารี เขตปันจ์วาย ต่อมาเขาได้ย้ายไปพำนักที่เมืองเควตตา ประเทศปากีสถาน เพื่อศึกษาต่อด้านศาสนา

การบริหารงานในรัฐอิสลามแห่งอัฟกานิสถาน

ในช่วงที่กลุ่มตาลีบันเรืองอำนาจ มันซูร์ได้รับความไว้วางใจจากมุลลาห์ โอมาร์ ให้ดำรงตำแหน่งสำคัญหลายตำแหน่ง ดังนี้:

• ผู้อำนวยการท่าอากาศยานกันดะฮาร์: รับผิดชอบด้านความมั่นคง กองทัพอากาศ และระบบป้องกันทางอากาศของท่าอากาศยาน
• ผู้อำนวยการสายการบินอารีอานา (Ariana Airlines): และรัฐมนตรีกระทรวงการบินและการท่องเที่ยว โดยมีหน้าที่ดูแลการบินพลเรือนและกองทัพอากาศของรัฐอิสลามแห่งอัฟกานิสถาน

ในขณะดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี มันซูร์ได้จัดระบบเที่ยวบิน 24 ชั่วโมงในอัฟกานิสถาน และอำนวยความสะดวกในการเดินทางไปประกอบพิธีฮัจญ์ที่นครมักกะฮ์ทางอากาศ

เหตุการณ์สำคัญและการลี้ภัย

ในปี ค.ศ. 1997 มันซูร์ถูกจับเป็นเชลยศึกโดยขุนศึกชาวอุซเบกในเมืองมาซาร์-อี-ชารีฟ เป็นเวลาสองเดือน ก่อนที่มุลลาห์ โอมาร์ จะเจรจาแลกเปลี่ยนตัวประกันเพื่อปล่อยตัวเขา

ในปี ค.ศ. 1998 เขาเดินทางไปยังแฟรงก์เฟิร์ต ประเทศเยอรมนี และปราก สาธารณรัฐเช็ก เพื่อจัดซื้ออุปกรณ์สนามบิน อะไหล่เครื่องบิน และเฮลิคอปเตอร์ทางทหารสำหรับกองทัพอากาศของตาลีบัน

หลังจากการล่มสลายของรัฐบาลตาลีบันในปี ค.ศ. 2001 มันซูร์เคยยอมจำนนต่อประธานาธิบดีฮามิด คาร์ไซ เพื่อขออภัยโทษและกลับไปยังบ้านเกิด แต่ต่อมาได้หลบหนีไปยังปากีสถานเนื่องจากการกวาดล้างของกองกำลังสหรัฐฯ และได้กลายเป็นหนึ่งในผู้มีบทบาทสำคัญในการปรับโครงสร้างกลุ่มตาลีบันให้เป็นองค์กรก่อความไม่สงบ

การก้าวสู่ตำแหน่งผู้นำสูงสุด

มันซูร์ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้ว่าการเงา (Shadow Governor) ของจังหวัดกันดะฮาร์ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2001 จนถึงพฤษภาคม ค.ศ. 2007 ต่อมาเขาได้ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้นำสูงสุดของกลุ่มตาลีบันในปี ค.ศ. 2015 หลังจากมีการเปิดเผยว่ามุลลาห์ โอมาร์ เสียชีวิตลงก่อนหน้านั้นหลายปี