หนังสือพิมพ์อัล-อะห์ราม สื่อสิ่งพิมพ์ทรงอิทธิพลแห่งอียิปต์

อัล-อะห์ราม (ภาษาอาหรับ: الأهرام, แปลว่า ‘พีระมิด’) เป็นหนังสือพิมพ์รายวันที่มีการแพร่หลายมากที่สุดในประเทศอียิปต์ และเป็นหนังสือพิมพ์ที่เก่าแก่ที่สุดเป็นอันดับสองของประเทศ รองจากหนังสือพิมพ์ Al-Waqa'i' al-Misriyya (ก่อตั้งปี ค.ศ. 1828) โดยอัล-อะห์รามก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม ค.ศ. 1876 และถือเป็นหนังสือพิมพ์บันทึกเหตุการณ์สำคัญ (Newspaper of Record) ของอียิปต์ ซึ่งรัฐบาลอียิปต์เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่

เนื่องจากความหลากหลายของภาษาอาหรับในแต่ละภูมิภาค อัล-อะห์รามจึงได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าเป็นแหล่งอ้างอิงสำคัญสำหรับรูปแบบการเขียนภาษาอาหรับที่ได้มาตรฐาน ในปี ค.ศ. 1950 สถาบันตะวันออกกลาง (Middle East Institute) เคยเปรียบเทียบว่า อัล-อะห์ราม มีความสำคัญต่อผู้อ่านภาษาอาหรับในพื้นที่แพร่กระจาย เช่นเดียวกับที่หนังสือพิมพ์ The Times มีต่อชาวอังกฤษ และ The New York Times มีต่อชาวอเมริกัน อย่างไรก็ตาม หนังสือพิมพ์ฉบับนี้มักถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าอยู่ภายใต้อิทธิพลและการเซ็นเซอร์ของรัฐบาลอียิปต์อย่างหนัก

ประวัติการก่อตั้งและการพัฒนา

อัล-อะห์รามก่อตั้งขึ้นที่เมืองอเล็กซานเดรียในปี ค.ศ. 1876 โดยสองพี่น้องชาวเลบานอนนับถือศาสนาคริสต์นิกายเมลไกต์ คือ เบชาลา ทักลา (Beshara Takla) และ ซาเล็ม ทักลา (Saleem Takla) ในช่วงเริ่มต้น หนังสือพิมพ์ฉบับนี้ออกเป็นรายสัปดาห์ทุกวันเสาร์ ก่อนจะเปลี่ยนมาเป็นรายวันในเดือนมกราคม ค.ศ. 1881

สำนักงานใหญ่ของหนังสือพิมพ์ตั้งอยู่ที่เมืองอเล็กซานเดรียจนถึงเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1899 จึงได้ย้ายมายังกรุงไคโร ในช่วงแรกฉบับไคโรและอเล็กซานเดรียแยกจากกัน ก่อนจะรวมเป็นฉบับเดียวในภายหลัง โดยมีนักคิดและผู้ปฏิรูปทางศาสนาอย่าง มูฮัมหมัด อับดุห์ (Muhammad Abduh) และ จามาล อัล-ดิน อัล-อัฟกานี (Jamal al-Din al-Afghani) เป็นผู้เขียนในยุคแรก

ยุคของโมฮัมเหม็ด ฮัสซาเนน ไฮคัล

ในปี ค.ศ. 1957 ประธานาธิบดี กามาล อับเดล นัสเซอร์ ได้แต่งตั้งเพื่อนสนิทของเขาคือ โมฮัมเหม็ด ฮัสซาเนน ไฮคัล (Mohamed Hassanein Heikal) ให้ดำรงตำแหน่งบรรณาธิการบริหาร ส่งผลให้อัล-อะห์รามมีสถานะเป็นสื่อกึ่งทางการของรัฐ ในวันที่ 24 พฤษภาคม ค.ศ. 1960 หนังสือพิมพ์ถูกโอนเป็นของรัฐ (Nationalized) ตามกฎหมายของนัสเซอร์ที่ยกเลิกการเป็นเจ้าของหนังสือพิมพ์เอกชน

ภายใต้การนำของไฮคัล อัล-อะห์รามกลายเป็นหนังสือพิมพ์ที่ได้รับความเคารพในระดับสากล และได้ย้ายสำนักงานใหญ่ไปยังย่านบูลัก (Bulaq) ในช่วงทศวรรษ 1960 นอกจากนี้ยังมีการนำเทคโนโลยีการพิมพ์ที่ทันสมัยจาก Linotype มาใช้ในปี ค.ศ. 1965 เพื่อยกระดับคุณภาพการผลิต

ฉบับพิมพ์และเครือข่ายการเผยแพร่

อัล-อะห์รามเป็นสื่อหลักของสำนักพิมพ์อัล-อะห์ราม ซึ่งเป็นสำนักพิมพ์ที่ใหญ่ที่สุดในอียิปต์ โดยมีการผลิตฉบับภาษาอาหรับและภาษาต่างประเทศ ดังนี้:

• Al Ahram Al Arabiya: ฉบับภาษาอาหรับสำหรับผู้อ่านในโลกอาหรับและชาวอียิปต์ที่พำนักในต่างประเทศ โดยพิมพ์ในบาห์เรน ซาอุดีอาระเบีย คูเวต และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
• Al Ahram al Duwali: ฉบับภาษาอาหรับระดับนานาชาติ พิมพ์ในลอนดอนและปารีสตั้งแต่ปี ค.ศ. 1984 เพื่อเผยแพร่ในยุโรป สหรัฐอเมริกา และแคนาดา
• Al-Ahram Weekly: ฉบับรายสัปดาห์ภาษาอังกฤษ ก่อตั้งในปี ค.ศ. 1991
• Al-Ahram Hebdo: ฉบับรายสัปดาห์ภาษาฝรั่งเศส

นอกจากนี้ยังมีเว็บไซต์ข่าวภาษาอังกฤษในชื่อ Ahram Online และเว็บไซต์ภาษาอาหรับ ซึ่งเคยได้รับการจัดอันดับจาก Forbes Middle East ให้เป็นพอร์ทัลข่าวที่ได้รับความนิยมสูงสุดในโลกอาหรับในช่วงปี ค.ศ. 2011-2012

การครอบครองและอิทธิพลของรัฐบาล

อัล-อะห์รามบริหารงานโดยมูลนิธิอัล-อะห์ราม ภายใต้การกำกับดูแลของ ‘สภาสื่อมวลชนสูงสุด’ (Supreme Council of Press) ของรัฐบาลอียิปต์ รัฐบาลเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่และเป็นผู้แต่งตั้งบรรณาธิการ

ในยุคของประธานาธิบดี ฮอสนี มูบารัก อัล-อะห์รามถูกวิจารณ์ว่าละเลยหรือนำเสนอข้อมูลที่ทำให้พรรคประชาธิปไตยแห่งชาติ (National Democratic Party) ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลดูดีขึ้น และไม่นำเสนอคำวิจารารณ์รัฐบาลอย่างตรงไปตรงมา อย่างไรก็ตาม องค์กรนักข่าวไร้พรมแดน (Reporters Without Borders) ระบุว่าในบางช่วง บรรณาธิการบางส่วนเริ่มวิพากษ์วิจารณ์การควบคุมของพรรครัฐบาลและความฉ้อฉลในระบอบมูบารักมากขึ้น