Archives Hub ศูนย์รวมคำอธิบายหอจดหมายเหตุทั่วสหราชอาณาจักร
สรุปใจความสำคัญ
- Archives Hub เป็นบริการฟรีจาก Jisc ที่รวบรวมคำอธิบายเอกสารจดหมายเหตุจากสถาบันกว่า 400 แห่งทั่วสหราชอาณาจักร
- มีคำอธิบายเอกสารจดหมายเหตุมากกว่า 1,000,000 รายการ ซึ่งครอบคลุมชุดเอกสารจดหมายเหตุมากกว่า 30,000 ชุด
- ใช้มาตรฐานสากลอย่าง ISAD(G) และ EAD ในการจัดการข้อมูลเพื่อให้สามารถค้นหาและแลกเปลี่ยนข้อมูลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Archives Hub เป็นบริการจาก Jisc ที่เปิดให้ทุกคนเข้าใช้งานได้ฟรี โดยทำหน้าที่เป็นจุดค้นหาข้อมูลกลางที่รวบรวมคำอธิบายของหอจดหมายเหตุจากสถาบันต่างๆ ทั่วสหราชอาณาจักรมากกว่า 400 แห่ง ซึ่งรวมถึงมหาวิทยาลัย วิทยาลัย คลังเก็บเอกสารเฉพาะทาง องค์กรการกุศล ธุรกิจ และสถาบันอื่นๆ
คุณสมบัติและการทำงานของ Archives Hub
สิ่งสำคัญที่ต้องเข้าใจคือ Archives Hub ไม่ได้เป็นผู้เก็บรักษาเอกสารจดหมายเหตุด้วยตนเอง แต่เป็นผู้ดูแลรักษา "เครื่องมือช่วยค้นหา" (Finding Aids) ซึ่งช่วยให้นักวิจัยสามารถระบุตำแหน่งของเอกสารจดหมายเหตุที่ต้องการได้ผ่านการค้นหาคำอธิบายข้อมูล
การค้นหาและกรองข้อมูล
ระบบของ Archives Hub ช่วยให้นักวิจัยสามารถค้นหาและกรองข้อมูลตามเกณฑ์ต่างๆ ได้อย่างละเอียด ดังนี้:
- คำสำคัญ (Keyword): ค้นหาคำที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหา
- ชื่อเรื่อง (Title): ค้นหาจากชื่อของชุดเอกสาร
- ผู้สร้าง (Creator): ค้นหาจากชื่อบุคคลหรือองค์กรที่สร้างเอกสาร
- บุคคลและองค์กร (Person/Organisation): ค้นหาเอกสารที่เกี่ยวข้องกับบุคคลหรือหน่วยงาน
- หัวข้อ (Subject): ค้นหาตามหมวดหมู่เนื้อหา
- วันที่ (Date): ค้นหาตามช่วงเวลาที่เกิดเอกสาร
นอกจากนี้ ระบบยังรองรับการกรองข้อมูลระหว่างเนื้อหาที่เป็นดิจิทัลและไม่ใช่ดิจิทัล พร้อมทั้งมีลิงก์ไปยังเนื้อหาดิจิทัลและรูปภาพประกอบ ซึ่งช่วยให้นักวิจัยสามารถรวบรวมข้อมูลจากหอจดหมายเหตุหลายแห่งทั่วประเทศที่เกี่ยวข้องกับหัวข้อเดียวกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ
มาตรฐานการจัดการข้อมูล
คำอธิบายข้อมูลใน Archives Hub ใช้มาตรฐานสากลเพื่อให้เกิดความแม่นยำและการเชื่อมโยงข้อมูล ดังนี้:
- ISAD(G): มาตรฐานสากลสำหรับการบรรยายลักษณะเอกสารจดหมายเหตุ
- EAD (Encoded Archival Description): การใช้ XML สำหรับเอกสารจดหมายเหตุ เพื่อให้ข้อมูลสามารถแลกเปลี่ยนและนำไปใช้ต่อได้
- มาตรฐานอื่นๆ: มีการใช้มาตรฐานสำหรับภาษา วันที่ และคำดัชนี เพื่อให้การค้นหาเป็นไปในทิศทางเดียวกัน
การสนับสนุนนักวิจัยและสถาบัน
Archives Hub ไม่เพียงแต่ให้บริการค้นหา แต่ยังมีข้อมูลสนับสนุนสำหรับนักวิจัย เช่น คู่มือแนะนำการใช้งานเบื้องต้น และการเผยแพร่บทความพิเศษรายเดือนที่สร้างโดยผู้ร่วมให้ข้อมูล เพื่อนำเสนอความหลากหลายของเนื้อหาจดหมายเหตุที่มีอยู่ในระบบ
นอกจากนี้ สำหรับสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่ต้องการแอปพลิเคชันค้นหาเป็นของตนเอง Archives Hub ได้พัฒนา "ไมโครไซต์" (Micro sites) ซึ่งเป็นอินเทอร์เฟซของคลังเก็บเอกสารที่ช่วยให้สถาบันสามารถเชื่อมต่อกับข้อมูลคำอธิบายที่จัดเก็บไว้ใน Hub ได้โดยตรง
คำถามที่พบบ่อย
Archives Hub เก็บรักษาเอกสารจดหมายเหตุต้นฉบับไว้หรือไม่?
ไม่ Archives Hub ไม่ได้เก็บรักษาเอกสารต้นฉบับ แต่ทำหน้าที่เป็นเครื่องมือช่วยค้นหา (Finding Aids) เพื่อให้นักวิจัยทราบว่าเอกสารอยู่ที่สถาบันใด และให้ข้อมูลติดต่อของสถาบันนั้นๆ
ใครสามารถใช้งาน Archives Hub ได้บ้าง?
บริการนี้เปิดให้ทุกคนเข้าใช้งานได้ฟรี โดยไม่มีค่าใช้จ่าย
นักวิจัยสามารถกรองข้อมูลการค้นหาได้อย่างไร?
สามารถกรองได้ตามคำสำคัญ, ชื่อเรื่อง, ผู้สร้าง, บุคคล, องค์กร, หัวข้อ และวันที่ รวมถึงสามารถเลือกกรองเฉพาะเนื้อหาที่เป็นดิจิทัลหรือเอกสารฉบับจริงได้
