Avia B-534 เครื่องบินขับไล่ปีกสองชั้นระดับตำนานของเชโกสโลวาเกีย

Avia B-534 เป็นเครื่องบินขับไล่ปีกสองชั้น (Biplane Fighter) สัญชาติเชโกสโลวาเกียที่พัฒนาและผลิตโดยบริษัท Avia ในช่วงระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 1 และครั้งที่ 2 โดยถือเป็นหนึ่งในเครื่องบินที่สร้างชื่อเสียงให้กับอุตสาหกรรมการบินของเชโกสโลวาเกียมากที่สุดในยุคนั้น

ประวัติการพัฒนา

โครงการเริ่มต้นในปี 1932 โดยวิศวกรการบิน František Novotný ได้ออกแบบเครื่องบินขับไล่เครื่องยนต์เดี่ยวปีกสองชั้นในชื่อ Avia B-34 ซึ่งเป็นต้นแบบรุ่นแรก ในระหว่างการพัฒนาได้มีการทดลองใช้เครื่องยนต์หลายรูปแบบ จนกระทั่งตัดสินใจเลือกใช้เครื่องยนต์ Hispano-Suiza 12Y ที่ผลิตภายใต้ใบอนุญาต

ในวันที่ 14 เมษายน 1934 เครื่องบินต้นแบบลำที่สองซึ่งขับโดยนักบินทดสอบ Václav Kočí สามารถทำสถิติความเร็วระดับชาติของเชโกสโลวาเกียได้ที่ 365.7 กิโลเมตรต่อชั่วโมง (227.2 ไมล์ต่อชั่วโมง)

จาก B-34 สู่ B-534

ต้นแบบลำแรกของ B-34 บินครั้งแรกในปี 1932 ต่อมามีการสร้างต้นแบบลำที่สอง (B-34/2) ซึ่งเดิมตั้งใจจะใช้เครื่องยนต์รัศมี Avia Rr 29 ขนาด 450 กิโลวัตต์ (600 แรงม้า) แต่เนื่องจากปัญหาเรื่องความร้อนและการสั่นสะเทือน จึงได้เปลี่ยนมาใช้เครื่องยนต์ Hispano-Suiza 12Ybrs V12 แทน

Avia B-34/2 บินครั้งแรกเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 1933 และต่อมาถูกเปลี่ยนชื่อเป็น B-534.1 โดยได้เปิดตัวต่อสาธารณชนครั้งแรกในงาน Army Air Day เมื่อวันที่ 10 กันยายน 1933 เพื่อแข่งขันกับเครื่องบินรุ่น Praga E-44 และ Letov Š-231

การผลิตและคุณลักษณะทางเทคนิค

กองทัพอากาศเชโกสโลวาเกียสั่งซื้อเครื่องบินรุ่นนี้ในจำนวนมาก โดยเริ่มส่งมอบครั้งแรกในเดือนตุลาคม 1935 และมีการผลิตรวมทั้งหมด 568 ลำจนถึงปี 1939

ระบบอาวุธและเครื่องยนต์

ในรุ่นแรกๆ B-534 ติดตั้งปืนกลขนาด 7.92 มม. vz.28 จำนวน 4 กระบอก (ติดตั้งที่ส่วนจมูก 2 กระบอก และที่ปีก 2 กระบอก) อย่างไรก็ตาม พบว่าปืนที่ติดตั้งที่ปีกสร้างปัญหาในการใช้งาน จึงได้มีการถอดออกในเครื่องบินตั้งแต่หมายเลขซีเรียล B-534.47 เป็นต้นไป

เครื่องยนต์ที่ใช้คือ Hispano-Suiza 12Ydrs (ผลิตภายใต้ใบอนุญาตโดย Avia) ซึ่งเป็นเครื่องยนต์ V12 ระบายความร้อนด้วยของเหลว ขนาด 36.05 ลิตร ให้กำลังสูงสุด 650 แรงม้าบนพื้นดิน และสามารถเพิ่มเป็น 860 แรงม้าที่ระดับความสูง 4,000 เมตร

บทบาทในสงครามและการเสื่อมถอย

ด้วยความคล่องตัวที่ยอดเยี่ยม ทำให้ B-534 ยังคงอยู่ในสายการผลิตยาวนานถึงปี 1939 แม้ว่าเครื่องบินขับไล่ปีกชั้นเดียว (Monoplane) จะเริ่มเข้ามาแทนที่และมีสมรรถนะที่เหนือกว่าในด้านความเร็ว

ในช่วงปลายทศวรรษ 1930 เชโกสโลวาเกียได้เร่งการผลิต B-534 เพื่อตอบโต้การอ้างสิทธิ์เหนือดินแดนซูเดเทนแลนด์ (Sudetenland) ของเยอรมนี เครื่องบินรุ่นนี้ได้ถูกนำไปใช้ในการรบโดยหลายประเทศในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 แม้ว่าในช่วงท้ายของสงครามมันจะล้าสมัยเกินกว่าจะต่อกรกับเครื่องบินรุ่นใหม่ๆ ได้ แต่ก็ยังคงเป็นส่วนสำคัญของกองทัพอากาศในหลายประเทศที่ขาดแคลนเครื่องบินสมัยใหม่