พรมปักบายู บันทึกประวัติศาสตร์การพิชิตอังกฤษของชาวนอร์มัน

พรมปักบายูเป็นงานปักผ้าที่มีความยาวเกือบ 70 เมตร และสูง 50 เซนติเมตร ซึ่งถ่ายทอดเหตุการณ์ที่นำไปสู่การพิชิตอังกฤษของชาวนอร์มันในปี ค.ศ. 1066 โดยการนำของวิลเลียม ดยุกแห่งนอร์มังดี ผู้ท้าชิงบัลลังก์กับพระเจ้าฮาโรลด์ที่ 2 แห่งอังกฤษ จนนำไปสู่จุดสูงสุดในยุทธการที่ฮาสติงส์

ความสำคัญและลักษณะทางศิลปะ

พรมปักชิ้นนี้ถูกเชื่อว่าสร้างขึ้นในศตวรรษที่ 11 เพียงไม่กี่ปีหลังการรบ และเป็นที่ยอมรับกันอย่างกว้างขวางว่าถูกผลิตขึ้นในอังกฤษ ซึ่งอาจเป็นของขวัญสำหรับวิลเลียม โดยนำเสนอเรื่องราวจากมุมมองของผู้พิชิตชาวนอร์มัน และถูกเก็บรักษาไว้ที่เมืองบายู แคว้นนอร์มังดี ประเทศฝรั่งเศส มาเป็นเวลาหลายศตวรรษ

ซิลเวตต์ เลอมานเยน ผู้ดูแลรักษาพรมปักระบุว่า พรมปักบายูเป็นหนึ่งในความสำเร็จสูงสุดของศิลปะโรมาเนสก์แบบนอร์มัน การที่มันสามารถอยู่รอดมาได้เกือบเก้าศตวรรษโดยแทบไม่มีความเสียหายถือเป็นเรื่องปาฏิหาริย์ ด้วยความยาวที่โดดเด่น ความกลมกลืนของสีสัน ฝีมือการปักที่ประณีต และแนวคิดในการนำเสนอ ทำให้ผลงานชิ้นนี้มีความน่าหลงใหลอย่างไม่สิ้นสุด

ตัวผ้าประกอบด้วยฉากทั้งหมด 58 ฉาก พร้อมคำบรรยายภาษาละตินยุคกลาง ปักลงบนผ้าลินินด้วยด้ายขนสัตว์หลากสี โดยเชื่อกันว่าบิชอปโอโดแห่งบายู พี่ชายต่างมารดาของวิลเลียม เป็นผู้สั่งทำและผลิตในอังกฤษช่วงทศวรรษ 1070

เทคนิคการผลิต

แม้จะถูกเรียกว่า "พรมปัก" (Tapestry) แต่ในทางเทคนิคแล้ว งานชิ้นนี้เป็นการ ปัก (Embroidery) มากกว่าการทอพรม ดังนั้นจึงไม่ตรงตามคำจำกัดความที่แคบของคำว่าพรมทอ แต่มันเป็นตัวอย่างที่หายากของศิลปะโรมาเนสก์ทางโลก (Secular Romanesque art) พื้นหลังของผ้าไม่ได้ถูกปัก ทำให้เกิดพื้นที่ว่างที่ช่วยให้ตัวละครและองค์ประกอบตกแต่งโดดเด่นชัดเจน

ประวัติความเป็นมาและการสันนิษฐาน

ต้นกำเนิดและข้อถกเถียง

หลักฐานลายลักษณ์อักษรที่เก่าแก่ที่สุดที่กล่าวถึงพรมปักนี้คือบัญชีทรัพย์สินของอาสนวิหารบายูในปี ค.ศ. 1476 อย่างไรก็ตาม ต้นกำเนิดของมันยังคงเป็นหัวข้อของการคาดเดาและข้อโต้แย้งมากมาย

• ตำนานฝรั่งเศส: เชื่อว่าพระนางมาทิลดา มเหสีของวิลเลียมผู้พิชิต และเหล่านางสนองพระโอษฐ์เป็นผู้สั่งทำและปักพรมชิ้นนี้ จนบางครั้งถูกเรียกว่า La Tapisserie de la Reine Mathilde
• ทฤษฎีบิชอปโอโด: นักวิชาการในศตวรรษที่ 20 สรุปว่าน่าจะเป็นบิชอปโอโดแห่งบายู ผู้สั่งทำ โดยมีเหตุผลสนับสนุนคือ มีผู้ติดตามของบิชอปปรากฏอยู่ในพรมปัก, พรมถูกพบในอาสนวิหารบายูที่โอโดเป็นผู้สร้าง และอาจถูกสร้างขึ้นในช่วงเวลาเดียวกับการสร้างอาสนวิหารในทศวรรษ 1070

หากบิชอปโอโดเป็นผู้สั่งทำ พรมปักนี้น่าจะถูกออกแบบและสร้างขึ้นในอังกฤษโดยศิลปินแองโกล-แซกซอน เนื่องจากข้อความภาษาละตินมีร่องรอยของภาษาแองโกล-แซกซอน และสีย้อมจากพืชที่ใช้เป็นแบบที่พบในผ้าทอของอังกฤษในสมัยนั้น

ผู้ออกแบบและช่างปัก

มีการเสนอชื่อผู้ออกแบบหลายท่าน เช่น สโคลแลนด์ (Scolland) เจ้าอาวาสแห่งแอบบีย์เซนต์ออกัสตินในแคนเทอร์เบอร์รี หรือแลนฟรังก์ (Lanfranc) อาร์ชบิชอปแห่งแคนเทอร์เบอร์รี ส่วนงานปักจริงนั้นน่าจะดำเนินการโดยช่างปักหญิงชาวแองโกล-แซกซอน ซึ่งมีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วยุโรปในด้านงานปักที่ละเอียดประณีตที่เรียกว่า Opus Anglicanum