ขบวนการชาร์ทิสม์ การต่อสู้เพื่อสิทธิทางการเมืองของชนชั้นแรงงานในอังกฤษ

ขบวนการชาร์ทิสม์ (Chartism) คือขบวนการเคลื่อนไหวทางเมืองของชนชั้นแรงงานในสหราชอาณาจักรที่เกิดขึ้นในช่วงปี ค.ศ. 1838 ถึง 1857 โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อเรียกร้องการปฏิรูปโครงสร้างทางการเมืองเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมและเปิดโอกาสให้ชนชั้นแรงงานมีส่วนร่วมในการปกครองประเทศ

จุดเริ่มต้นและกฎบัตรประชาชน (The People's Charter)

ขบวนการนี้ได้รับชื่อมาจาก "กฎบัตรประชาชน" (The People's Charter) ซึ่งเป็นเอกสารข้อเรียกร้องที่ส่งถึงรัฐสภาอังกฤษในปี ค.ศ. 1838 โดยมีข้อเรียกร้องหลัก 6 ประการ เพื่อเปลี่ยนระบบการเมืองที่ผูกขาดโดยชนชั้นสูงและผู้มีทรัพย์สิน ให้เป็นระบบประชาธิปไตยที่แท้จริง ดังนี้:

• สิทธิการเลือกตั้งสำหรับผู้ชายทุกคน: ให้ผู้ชายที่มีอายุ 21 ปีขึ้นไปและมีสติสัมปชัญญะสมบูรณ์มีสิทธิออกเสียงเลือกตั้ง
• การเลือกตั้งลับ: เพื่อป้องกันการข่มขู่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจากเจ้าของที่ดินหรือนายจ้าง
• ยกเลิกคุณสมบัติด้านทรัพย์สินของผู้สมัคร ส.ส.: เพื่อให้คนยากจนหรือชนชั้นแรงงานสามารถลงสมัครรับเลือกตั้งได้
• เงินเดือนสำหรับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร: เพื่อให้ผู้แทนที่ไม่ได้มาจากตระกูลร่ำรวยสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างเต็มที่
• การแบ่งเขตเลือกตั้งให้มีความเท่าเทียม: เพื่อให้จำนวนประชากรในแต่ละเขตมีสัดส่วนที่เหมาะสมกับจำนวนผู้แทน
• การเลือกตั้งสมาชิกสภาเป็นระยะเวลาสั้นลง: เพื่อให้ผู้แทนต้องรับผิดชอบต่อประชาชนบ่อยขึ้น

บริบททางสังคมและเศรษฐกิจ

การเกิดขึ้นของชาร์ทิสม์ไม่ได้มาจากความต้องการทางการเมืองเพียงอย่างเดียว แต่มีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับความทุกข์ยากทางเศรษฐกิจในช่วงการปฏิวัติอุตสาหกรรม แรงงานต้องเผชิญกับสภาพการทำงานที่เลวร้าย ค่าจ้างต่ำ และการขาดสวัสดิการ การที่กฎหมายปฏิรูปปี ค.ศ. 1832 (Reform Act 1832) ให้สิทธิการเลือกตั้งแก่ชนชั้นกลางแต่ยังคงกีดกันชนชั้นแรงงาน ทำให้เกิดความรู้สึกถูกทรยศและผลักดันให้แรงงานรวมตัวกันเรียกร้องสิทธิของตนเอง

การดำเนินงานและจุดจบของขบวนการ

ขบวนการชาร์ทิสม์ใช้วิธีการเคลื่อนไหวที่หลากหลาย ตั้งแต่การรวบรวมรายชื่อผู้สนับสนุนจำนวนมหาศาลเพื่อยื่นต่อรัฐสภา การจัดชุมนุมประท้วงขนาดใหญ่ ไปจนถึงการนัดหยุดงาน (General Strike) อย่างไรก็ตาม รัฐบาลอังกฤษในขณะนั้นตอบโต้ด้วยการใช้กำลังปราบปรามและจับกุมผู้นำขบวนการ

แม้ว่าในระยะสั้น ขบวนการชาร์ทิสม์จะดูเหมือนล้มเหลวเนื่องจากคำร้องขอถูกปฏิเสธซ้ำแล้วซ้ำเล่า แต่ในระยะยาว ข้อเรียกร้องเกือบทั้งหมด (ยกเว้นเรื่องการเลือกตั้งสมาชิกสภาเป็นระยะเวลาสั้นลง) ได้ถูกนำมาปรับใช้ในกฎหมายของสหราชอาณาจักรในเวลาต่อมา ซึ่งถือเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาประชาธิปไตยในอังกฤษ