ความสัมพันธ์ระหว่างจีนและอิสราเอล ประวัติศาสตร์และการค้า

สาธารณรัฐประชาชนจีน (PRC) และรัฐอิสราเอลได้สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการในปี 1992 หลังจากผ่านช่วงเวลาแห่งความตึงเครียดและความไม่แน่นอนในช่วงสงครามเย็น โดยปัจจุบันจีนเป็นคู่ค้าที่สำคัญที่สุดของอิสราเอลในเอเชียตะวันออก และเป็นคู่ค้าอันดับสองของโลก

ประวัติศาสตร์และความเป็นมา

ความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศเริ่มต้นด้วยจุดเริ่มต้นที่น่าสนใจ ในช่วงทศวรรษ 1930 และ 1940 เซี่ยงไฮ้กลายเป็นที่ลี้ภัยสำคัญสำหรับชาวยิวที่หลบหนีการประหัตประหาร โดยมีบุคคลอย่าง โฮ เฟิง-ซาน (Ho Feng-Shan) ที่ให้ความช่วยเหลือและปกป้องชาวยิว ซึ่งประวัติศาสตร์ส่วนนี้ยังคงเป็นจุดอ้างอิงเชิงบวกในความสัมพันธ์ปัจจุบัน

การพัฒนาความสัมพันธ์ทางการทูต

ในช่วงแรกหลังการปฏิวัติคอมมิวนิสต์จีนในปี 1949 จีนถูกโดดเดี่ยวทางการทูต และอิสราเอลซึ่งเป็นพันธมิตรกับกลุ่มประเทศตะวันตกได้ให้การรับรองรัฐบาลของสาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน) แทน

• 1950: อิสราเอลเป็นประเทศแรกในตะวันออกกลางที่รับรองสาธารณรัฐประชาชนจีน
• 1955: ในการประชุมบันดุง (Bandung Conference) จีนเริ่มแสดงการสนับสนุนสิทธิของชาวปาเลสไตน์
• 1992: สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการ

ความร่วมมือทางทหารและเศรษฐกิจ

ในช่วงทศวรรษ 1980 ทั้งสองประเทศเริ่มสร้างความสัมพันธ์ทางทหารอย่างลับๆ ในช่วงสงครามโซเวียต-อัฟกานิสถาน โดยร่วมกันสนับสนุนกลุ่มมูจาฮิดีนเพื่อต่อต้านสหภาพโซเวียต นอกจากนี้ยังมีการแลกเปลี่ยนผู้เชี่ยวชาญ นักธุรกิจ และนักวิชาการ ซึ่งนำไปสู่การเปิดสถานกงสุลในฮ่องกงเพื่อเป็นจุดเชื่อมต่อทางการทูตและเศรษฐกิจ

ความท้าทายและจุดตึงเครียด

แม้จะมีความร่วมมือทางเศรษฐกิจที่แข็งแกร่ง แต่ความสัมพันธ์ระหว่างจีนและอิสราเอลมีความซับซ้อนเนื่องจากปัจจัยทางภูมิรัฐศาสตร์ ดังนี้:

• การสนับสนุนปาเลสไตน์: จีนมักลงคะแนนเสียงสนับสนุนปาเลสไตน์ในสหประชาชาติ และสนับสนุนสิทธิในการจัดตั้งรัฐปาเลสไตน์
• ความสัมพันธ์กับอิหร่าน: ความร่วมมือระหว่างจีนและอิหร่านสร้างความกังวลให้กับอิสราเอล
• การแข่งขันระหว่างสหรัฐฯ และจีน: เนื่องจากสหรัฐอเมริกาเป็นผู้ค้ำประกันความมั่นคงหลักของอิสราเอล ความตึงเครียดระหว่างมหาอำนาจทั้งสองจึงส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์จีน-อิสราเอล

ความสัมพันธ์ได้เสื่อมถอยลงหลังจากการโจมตีเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม และสงครามในฉนวนกาซา โดยจีนได้เรียกร้องให้มีการระงับการส่งอาวุธให้อิสราเอลในเดือนสิงหาคม 2025