ฐานวิจัยจรวดเชอร์ชิลล์

ฐานวิจัยจรวดเชอร์ชิลล์ (Churchill Rocket Research Range) เป็นอดีตฐานปล่อยจรวดของประเทศแคนาดา ตั้งอยู่ห่างจากเมืองเชอร์ชิลล์ รัฐแมนิโทบา ไปทางทิศตะวันออกประมาณ 23 กิโลเมตร สถานที่แห่งนี้เคยเป็นศูนย์กลางสำคัญในการปล่อยจรวดตรวจอากาศ (Sounding Rockets) เพื่อศึกษาชั้นบรรยากาศระดับสูง โดยได้รับความร่วมมือระหว่างแคนาดาและสหรัฐอเมริกาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1954

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้พื้นที่นี้มีความเหมาะสมทางวิทยาศาสตร์คือ ตำแหน่งที่ตั้งซึ่งอยู่ใจกลางเขตที่มีกิจกรรมของแสงเหนือ (Aurora) สูง ทำให้เป็นจุดยุทธศาสตร์ในการเก็บข้อมูลทางฟิสิกส์และบรรยากาศศาสตร์ โดยตลอดระยะเวลาการดำเนินงาน มีการปล่อยจรวดในลักษณะวงโคจรต่ำกว่าระดับวงโคจร (Sub-orbital flights) ไปแล้วมากกว่า 3,500 เที่ยวบิน

พื้นที่นี้มักถูกเรียกในบางครั้งว่า ฟอร์ตเชอร์ชิลล์ (Fort Churchill) ตามชื่อฐานทัพทหารเดิมที่ตั้งอยู่ใกล้เคียง (ปัจจุบันคือสนามบินเชอร์ชิลล์) และมีการเชื่อมต่อกับตัวเมืองเชอร์ชิลล์ด้วยถนนลูกรังที่ใช้งานได้ทุกสภาพอากาศ

ประวัติการดำเนินงาน

ฐานวิจัยแห่งนี้ถูกสร้างขึ้นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1954 โดยคณะกรรมการวิจัยการป้องกันประเทศ (Defence Research Board) ของกองทัพบกแคนาดา เพื่อศึกษาผลกระทบของแสงเหนือที่มีต่อการสื่อสารระยะไกล อย่างไรก็ตาม โครงการดังกล่าวได้ยุติลงในปี ค.ศ. 1955 ก่อนจะถูกรื้อฟื้นและขยายขอบเขตการดำเนินงานอย่างกว้างขวางในปี ค.ศ. 1956 เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการเข้าร่วมในโครงการปีสากลแห่งธรณีฟิสิกส์ (International Geophysical Year - IGY) ของแคนาดา โดยเริ่มมีการปล่อยจรวดเพื่อการทดลองในปี ค.ศ. 1957 และปิดตัวลงอีกครั้งในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1958 เมื่อสิ้นสุดโครงการ IGY

ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1959 กองทัพบกสหรัฐฯ ได้เข้ามาเปิดใช้งานฐานแห่งนี้อีกครั้งภายใต้ความร่วมมือกับรัฐบาลแคนาดา เพื่อใช้เป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายสถานีจรวดตรวจอากาศ ในเดือนกันยายนปีเดียวกัน ได้มีการทดสอบระบบเชื้อเพลิงแข็งรุ่นใหม่ของ CARDE ด้วยจรวด PVT-1 ซึ่งเป็นต้นแบบที่พัฒนาต่อยอดมาเป็นจรวดตระกูล Black Brant ในเวลาต่อมา

อย่างไรก็ตาม ในช่วงปลายปี ค.ศ. 1960 ได้เกิดเหตุเพลิงไหม้ครั้งใหญ่ที่ทำลายสิ่งอำนวยความสะดวกหลายส่วน ส่งผลให้การทดสอบจรวด Black Brant บางส่วนต้องย้ายไปดำเนินการที่ศูนย์การบินวอลลอปส์ (Wallops Flight Facility) ของ NASA ในช่วงปี ค.ศ. 1961-1962 ระหว่างที่ฐานเชอร์ชิลล์อยู่ระหว่างการบูรณะ

กองทัพบกสหรัฐฯ ยุติบทบาทในฐานวิจัยนี้เมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1970 หลังจากนั้นสภาวิจัยแห่งชาติแคนาดา (National Research Council) ได้เข้ามาดูแลเพื่อสนับสนุนโครงการวิจัยชั้นบรรยากาศระดับสูงของแคนาดา (Canadian Upper Atmosphere Research Program) โดยมีการใช้งานเป็นระยะในช่วงทศวรรษ 1970 และ 1980 ก่อนจะถูกทิ้งร้างเป็นส่วนใหญ่ในปี ค.ศ. 1985

โครงการ SpacePort Canada (ค.ศ. 1994-1998)

ในปี ค.ศ. 1994 บริษัท Akjuit Aerospace ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1992 ได้ลงนามสัญญาเช่าระยะเวลา 30 ปีกับรัฐบาลแคนาดา เพื่อเปลี่ยนฐานวิจัยจรวดเชอร์ชิลล์ให้กลายเป็นท่าอวกาศเชิงพาณิชย์แห่งแรกของโลกในชื่อ SpacePort Canada โดยมีการรวมกลุ่มบริษัททางเทคนิค 21 แห่ง นำโดยบริษัท Raytheon จากสหรัฐอเมริกา เพื่อวางแผนสร้างขีดความสามารถในการปล่อยจรวดสู่ระนาบวงโคจรขั้วโลก (Polar Orbital Launch)

แผนการของ Akjuit คือการใช้จรวด Start-1 ของรัสเซีย (ซึ่งดัดแปลงมาจากขีปนาวุธข้ามทวีป SS-25 ที่เลิกใช้งานตามสนธิสัญญาลดอาวุธทางยุทธศาสตร์) เพื่อส่งดาวเทียมเชิงพาณิชย์เข้าสู่วงโคจรขั้วโลก เนื่องจากตำแหน่งของเชอร์ชิลล์ในซีกโลกตะวันตกและการที่สามารถปล่อยจรวดขึ้นไปทางทิศเหนือได้อย่างปลอดภัย ทำให้ที่นี่เป็นทำเลที่เหมาะสมอย่างยิ่ง แม้จะมีข้อจำกัดเรื่องสภาพอากาศที่หนาวจัดซึ่งทำให้ฤดูกาลปล่อยจรวดมีระยะเวลาจำกัด

อย่างไรก็ตาม โครงการนี้ประสบความสำเร็จในการปล่อยจรวดเพียงครั้งเดียว คือเมื่อวันที่ 28 เมษายน ค.ศ. 1998 เวลา 07:10 น. (เวลามาตรฐานกลาง) โดยเป็นการปล่อยจรวดวิจัย Black Brant IXB เพื่อส่งอุปกรณ์ทางฟิสิกส์ของหน่วยงานอวกาศแคนาดา (Canadian Space Agency) หลังจากนั้น บริษัท Akjuit Aerospace ได้ยุติการดำเนินงานในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1998

การใช้งานในปัจจุบัน

ปัจจุบันฐานวิจัยจรวดเชอร์ชิลล์ไม่ได้ถูกใช้สำหรับการปล่อยจรวดอีกต่อไป แต่พื้นที่ดังกล่าวได้กลายเป็นที่ตั้งของ ศูนย์การศึกษาภาคเหนือเชอร์ชิลล์ (Churchill Northern Studies Centre) ซึ่งเป็นสถาบันวิจัยสหวิทยาการที่ไม่แสวงหาผลกำไร และเปิดเป็นแหล่งเรียนรู้เพื่อการท่องเที่ยวเชิงการศึกษา