Karen Busby นักกฎหมายและนักวิชาการสิทธิมนุษยชนชาวแคนาดา

Karen Busby (17 กันยายน 1958 – 23 กรกฎาคม 2026) เป็นนักกฎหมาย นักเฟมินิสต์ และนักวิชาการชาวแคนาดา ผู้ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ในคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัย Manitoba เธอเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางจากงานวิจัยเกี่ยวกับประเด็นความหลากหลายทางเพศ (Queer issues), สิทธิในการเจริญพันธุ์, กฎหมายรัฐธรรมนูญ และวิธีพิจารณาความแพ่ง

การศึกษาและเส้นทางอาชีพ

Busby สำเร็จการศึกษานิติศาสตร์จากมหาวิทยาลัย Manitoba ในปี 1981 จากนั้นในปี 1983 เธอได้ศึกษาภาษาฝรั่งเศสที่ Sorbonne และได้รับปริญญาโทด้านกฎหมาย (Masters of Law) จากมหาวิทยาลัย Columbia ในปี 1988

ในด้านการทำงาน เธอเริ่มต้นจากการเป็นผู้ช่วยวิจัยและเสมียนคนแรกของศาลรัฐบาลกลางแคนาดา (Federal Court of Canada) ระหว่างปี 1984 ถึง 1987 ก่อนจะก้าวเข้าสู่ตำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัย Manitoba ในปี 1988

การขับเคลื่อนสิทธิความหลากหลายทางเพศ

ในเดือนเมษายน 2002 Busby ได้ก่อตั้งกลุ่ม GOSSIP (Group Organizing for Same-Sex Issues and Principles) เพื่อผลักดันให้รัฐบาล Manitoba แก้ไขกฎหมายที่เลือกปฏิบัติต่อคู่รักเพศเดียวกัน ความพยายามของเธอส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางกฎหมายที่สำคัญ ได้แก่:

• Bill 34 (The Charter Compliance Act): แก้ไขกฎหมาย 56 ฉบับเพื่อขจัดความแตกต่างระหว่างความสัมพันธ์แบบชายหญิงและเพศเดียวกัน
• Bill 41: ขยายสิทธิในบำนาญและสวัสดิการให้ครอบคลุมคู่รักเพศเดียวกัน
• Bill 53 (The Common Law Partners’ Property and Related Amendments Act): ขยายกฎหมายทรัพย์สินระหว่างคู่สมรสให้ครอบคลุมถึงคู่รักที่อยู่กินกันโดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส

ผลงานทางกฎหมายและการต่อสู้เพื่อสิทธิสตรี

งานวิจัยของ Busby ถูกนำไปอ้างอิงในคำตัดสินของศาลสูงสุดแคนาดา โดยเฉพาะในคดี R. v. Mills เกี่ยวกับความรุนแรงทางเพศ นอกจากนี้ เธอยังเป็นตัวแทนของ Women's Legal Education and Action Fund ในคดี Little Sisters Book and Art Emporium v. Canada เพื่อคัดค้านการใช้กฎหมายศุลกากรในการสั่งห้ามนำเข้าวรรณกรรมสำหรับกลุ่มเกย์และเลสเบี้ยนโดยอ้างว่าเป็นสิ่งลามก

นอกจากนี้ เธอยังเป็นผู้อำนวยการก่อตั้งศูนย์วิจัยสิทธิมนุษยชน (Centre for Human Rights Research) ของมหาวิทยาลัย Manitoba ในปี 2012 และดำรงตำแหน่งในคณะกรรมการบริหารของหอศิลป์ Winnipeg (Winnipeg Art Gallery)

ผลงานตีพิมพ์ที่สำคัญ

Busby เป็นผู้เขียนคนแรกของฉบับคำอธิบาย (Annotated version) ของกฎระเบียบศาล Queen's Bench ของ Manitoba ซึ่งเธอแก้ไขตั้งแตปี 1992 ถึง 2002 โดยปัจจุบันยังคงมีการใช้งานในชื่อกฎระเบียบศาล King's Bench

ผลงานเขียนที่โดดเด่นอื่นๆ ได้แก่:

• Achieving Fairness: A Guide To Campus Sexual Violence Complaints (2020): ร่วมกับ Joanna Birenbaum เพื่อให้แนวทางในการจัดการข้อร้องเรียนเรื่องความรุนแรงทางเพศในสถานศึกษาอย่างเป็นธรรมและปราศจากอคติ
• The Gay Agenda: A Short History of Queer Rights in Canada (1969–2018): บทนำในหนังสือ LGBTQ2+ Law: Practice Issues and Analysis (2025)
• The idea of a human rights museum (2015): บรรณาธิการร่วมกับ Adam Muller และ Andrew Woolford

ชีวิตส่วนตัวและการจากไป

Busby เกิดที่เมือง Edmonton รัฐ Alberta เธอใช้ชีวิตส่วนใหญ่ในเมือง Winnipeg ร่วมกับ Jan Lederman ภรรยาของเธอ Busby ต่อสู้กับโรคพาร์กินสันมาเป็นเวลา 15 ปี และเสียชีวิตลงเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2026 ในวัย 67 ปี

รางวัลและความสำเร็จ