รัฐธรรมนูญแห่งจักรวรรดิออตโตมัน จุดเริ่มต้นของระบอบรัฐธรรมนูญ
สรุปใจความสำคัญ
- รัฐธรรมนูญฉบับนี้มีชื่อว่า Kānûn-ı Esâsî ซึ่งแปลว่า 'กฎหมายพื้นฐาน'
- ถูกร่างขึ้นโดยกลุ่ม Young Ottomans และ Midhat Pasha โดยได้รับอิทธิพลจากรัฐธรรมนูญแห่งชาติอาร์เมเนีย
- มีผลบังคับใช้สองช่วง คือ ปี 1876-1878 (ยุคที่หนึ่ง) และ 1908-1922 (ยุคที่สอง)
- เป็นความพยายามในการเปลี่ยนผ่านอำนาจจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ไปสู่ระบอบรัฐธรรมนูญในจักรวรรดิออตโตมัน
รัฐธรรมนูญแห่งจักรวรรดิออตโตมัน (ภาษาตุรกีออตโตมัน: قانون أساسي, โรมัน: Kānûn-ı Esâsî, แปลว่า 'กฎหมายพื้นฐาน') เป็นรัฐธรรมนูญฉบับแรกและฉบับเดียวของจักรวรรดิออตโตมัน ซึ่งมีผลบังคับใช้ในช่วงเวลาสองช่วงสำคัญ คือ ระหว่างปี ค.ศ. 1876 ถึง 1878 ในช่วงที่เรียกว่า ยุคแห่งรัฐธรรมนูญครั้งที่หนึ่ง และตั้งแต่ปี ค.ศ. 1908 ถึง 1922 ในช่วง ยุคแห่งรัฐธรรมนูญครั้งที่สอง
จุดกำเนิดและการร่างรัฐธรรมนูญ
รัฐธรรมนูญฉบับนี้ถูกร่างขึ้นโดยสมาชิกของกลุ่ม Young Ottomans โดยมี Midhat Pasha เป็นบุคคลสำคัญ โดยเกิดขึ้นภายใต้รัชสมัยของสุลต่านอับดุล ฮามิดที่ 2 (Sultan Abdul Hamid II) หลังจากที่กลุ่มชนชั้นนำรุ่นใหม่ของออตโตมันที่ได้ไปศึกษาในยุโรปเริ่มตระหนักว่า ความสำเร็จของยุโรปไม่ได้มาจากความก้าวหน้าทางเทคนิคเท่านั้น แต่ยังมาจากโครงสร้างทางการเมืองที่มั่นคงและการมีรัฐบาลภายใต้รัฐธรรมนูญ ซึ่งจะเป็นกลไกในการตรวจสอบอำนาจเบ็ดเสร็จของสุลต่าน
ภูมิหลังและการปฏิรูปทันซิมัต (Tanzimat)
การเกิดขึ้นของรัฐธรรมนูญฉบับนี้เป็นผลพวงมาจากการปฏิรูปครั้งใหญ่ที่เรียกว่า ยุคทันซิมัต (Tanzimat era) ซึ่งเริ่มต้นในปี ค.ศ. 1839 โดยมีเป้าหมายเพื่อปฏิรูปจักรวรรดิออตโตมันให้มีความทันสมัยตามแบบตะวันตก เพื่อป้องกันไม่ให้จักรวรรดิล่มสลาย
อิทธิพลจากภายนอกและภายใน
- รัฐธรรมนูญแห่งชาติอาร์เมเนีย: รัฐธรรมนูญออตโตมันปี 1876 ได้รับอิทธิพลโดยตรงจากรัฐธรรมนูญแห่งชาติอาร์เมเนียปี 1863 ซึ่งร่างโดยชาวอาร์เมเนียที่ได้รับการศึกษาจากตะวันตก โดยมี Krikor Odian ที่ปรึกษาของ Midhat Pasha เป็นผู้ร่างหลัก
- การปฏิรูปในอดีต: ก่อนหน้านี้ สุลต่านเซลิมที่ 3 และสุลต่านมะห์มุดที่ 2 ได้พยายามปฏิรูปกองทัพและขจัดอิทธิพลของกองทหารจานิสซารี (Janissaries) เพื่อสร้างรากฐานให้กับการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง
การเปลี่ยนผ่านอำนาจ
เป้าหมายหลักของกลุ่มนักการเมืองในยุคทันซิมัตคือการโอนย้ายอำนาจจากสุลต่านไปยังรัฐบาลที่นำโดยรัฐสภา (Sublime Porte) เพื่อสร้างระบบการปกครองที่มีประสิทธิภาพและลดการใช้อำนาจตามอำเภอใจของผู้นำสูงสุด
การเปลี่ยนแปลงในยุคที่สอง
หลังจากเหตุการณ์ 31 มีนาคม (31 March Incident) และการล่มสลายทางการเมืองของสุลต่านอับดุล ฮามิดที่ 2 รัฐธรรมนูญได้รับการแก้ไขเพื่อโอนย้ายอำนาจจากสุลต่านและวุฒิสภาที่มาจากการแต่งตั้ง ไปยังสภาผู้แทนราษฎร (Chamber of Deputies) ซึ่งมาจากการเลือกตั้งของประชาชน ทำให้ระบอบการปกครองมีความเป็นประชาธิปไตยมากขึ้นก่อนที่จักรวรรดิจะสิ้นสุดลงในปี ค.ศ. 1922
คำถามที่พบบ่อย
รัฐธรรมนูญแห่งจักรวรรดิออตโตมันคืออะไร?
คือรัฐธรรมนูญฉบับแรกและฉบับเดียวของจักรวรรดิออตโตมันที่ประกาศใช้ในปี 1876 เพื่อจำกัดอำนาจของสุลต่านและสร้างระบบรัฐสภา
ใครคือบุคคลสำคัญในการร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้?
Midhat Pasha และกลุ่ม Young Ottomans โดยมี Krikor Odian ที่ปรึกษาชาวอาร์เมเนียเป็นผู้ร่างหลัก
ยุคทันซิมัต (Tanzimat) เกี่ยวข้องอย่างไรกับรัฐธรรมนูญนี้?
ยุคทันซิมัตเป็นช่วงเวลาแห่งการปฏิรูปให้ทันสมัยตามแบบตะวันตก ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญที่นำไปสู่การเรียกร้องให้มีรัฐธรรมนูญเพื่อตรวจสอบอำนาจของสุลต่าน