CORE (Connecting Repositories) บริการดัชนีผลงานวิจัยแบบเปิดระดับโลก

CORE (Connecting Repositories) คือบริการดัชนีการเข้าถึงแบบเปิด (Open Access Indexing Service) ระดับโลก ซึ่งพัฒนาโดย Knowledge Media Institute (KMi) แห่ง The Open University สหราชอาณาจักร โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมเมทาดาตา (Metadata) และเนื้อหาฉบับเต็ม (Full-text) จากคลังข้อมูลของสถาบัน (Institutional Repositories) คลังข้อมูลเฉพาะสาขาวิชา (Subject Repositories) รวมถึงวารสารแบบเปิดและวารสารแบบผสม (Hybrid Journals) เพื่อให้ผู้ใช้สามารถเข้าถึงผลงานทางวิชาการได้อย่างกว้างขวาง

เป้าหมายและบทบาทในการสื่อสารทางวิชาการ

CORE มุ่งเน้นการสนับสนุนการเคลื่อนไหวเพื่อการเข้าถึงแบบเปิด (Open Access Movement) ในการสื่อสารทางวิชาการ โดยการเพิ่มความสามารถในการค้นหา การเข้าถึง และการนำผลงานวิจัยไปใช้ซ้ำในระดับมหภาค บริการนี้เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญสำหรับแอปพลิเคชันในหลายด้าน เช่น การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ (Systematic Reviews) การตรวจสอบการปฏิบัติตามข้อกำหนดการเข้าถึงแบบเปิด การตรวจสอบความสามารถในการทำซ้ำของซอฟต์แวร์วิจัย การฝึกฝนโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLMs) และการวิเคราะห์ข้อมูลสำหรับหน่วยงานให้ทุนและสถาบันการศึกษา

ข้อมูล ณ เดือนสิงหาคม 2025 CORE ได้ดัชนีทรัพยากรทางวิชาการมากกว่า 400 ล้านรายการจากคลังข้อมูลทั่วโลก

ลักษณะเด่นและการเข้าถึงข้อมูล

แม้ว่าจะมีระบบค้นหางานวิชาการเชิงพาณิชย์ เช่น Google Scholar แต่ CORE มีความแตกต่างที่สำคัญคือการสนับสนุน การเข้าถึงด้วยโปรแกรม (Programmable Machine Access) ผ่าน API หรือการดาวน์โหลดชุดข้อมูล (Data Dumps) ซึ่งช่วยให้การนำเนื้อหาแบบเปิดไปใช้ซ้ำ เช่น การทำเหมืองข้อความและข้อมูล (Text and Data Mining - TDM) สามารถทำได้ในระดับที่ระบบเชิงพาณิชย์ส่วนใหญ่ไม่อนุญาต

ระดับการเข้าถึงข้อมูลของ CORE แบ่งออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่:

• การเข้าถึงในระดับรายบทความ (Paper granularity)
• การเข้าถึงเชิงวิเคราะห์ในระดับคอลเลกชัน (Collection granularity)
• การเข้าถึงข้อมูลด้วยโปรแกรมสำหรับเครื่องจักร (Programmable machine access)

ประวัติและการพัฒนา

CORE เริ่มต้นพัฒนาเวอร์ชันแรกในปี 2011 โดย Petr Knoth เพื่ออำนวยความสะดวกในการเข้าถึงและการทำเหมืองข้อความจากสิ่งพิมพ์ทางวิจัยจำนวนมหาศาล โดยในช่วงแรกได้พิสูจน์คุณค่าผ่านการพัฒนาระบบแนะนำบทความวิจัยตามแนวคิดการค้นพบโดยใช้เอกสาร (Literature-based Discovery) ของ Don R. Swanson

โครงการนี้ได้รับทุนสนับสนุนจากหลายแหล่ง รวมถึง Jisc และคณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) โดยในปี 2017 พบว่า CORE สามารถเข้าถึงเอกสารจาก 102 ประเทศ ใน 52 ภาษา และได้รับสถานะเป็นผู้รวบรวมข้อมูลระดับชาติ (National Aggregator) ของสหราชอาณาจักร สำหรับเนื้อหาการเข้าถึงแบบเปิด

ในปี 2018 CORE ได้ประกาศตัวเป็นผู้รวบรวมบทความวิจัยแบบเปิดที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยยึดหลักการพื้นฐานของการเข้าถึงแบบเปิดตามข้อกำหนดของ Budapest Open Access Initiative ซึ่งระบุว่าเนื้อหาไม่เพียงแต่ต้องดาวน์โหลดและอ่านได้ฟรี แต่ต้องอนุญาตให้มีการนำไปใช้ซ้ำได้ทั้งโดยมนุษย์และเครื่องจักร

สถานะปัจจุบันและการจัดการข้อมูล

ข้อมูล ณ เดือนพฤศจิกายน 2025 CORE ให้บริการเข้าถึงระเบียนเมทาดาตาของบทความวิชาการ 431 ล้านรายการ โดยมีลิงก์ไปยังเนื้อหาฉบับเต็มที่อ่านฟรีประมาณ 323 ล้านรายการ และมีเนื้อหาฉบับเต็มที่โฮสต์โดย CORE โดยตรง 46 ล้านรายการ

CORE เปิดให้เข้าถึงข้อมูลผ่าน API ได้ฟรีสำหรับทุกคน รวมถึงผู้ใช้ที่ไม่ได้ยืนยันตัวตน อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้จากสถาบันสมาชิกของ CORE และผู้ใช้ที่ชำระเงินจะได้รับสิทธิ์ในการเข้าถึงข้อมูลในอัตราที่สูงกว่า (Higher rate limits)

ในปี 2025 CORE ได้ประกาศทบทวนกรอบการอนุญาตใช้ข้อมูล (Data-licensing framework) โดยในอนาคตจะมีการแยกแยะระหว่าง เมทาดาตาเชิงข้อเท็จจริง (Factual Metadata) ซึ่งจะเปิดให้ใช้ซ้ำได้อย่างอิสระภายใต้สัญญาอนุญาต เช่น CC0 หรือ ODC-0 และ เนื้อหาเชิงสร้างสรรค์ (Expressive Content) เช่น บทคัดย่อหรือเนื้อหาฉบับเต็ม ซึ่งจะเปิดให้เข้าถึงแบบมีเงื่อนไขเพื่อวัตถุประสงค์ในการทำเหมืองข้อความและข้อมูลตามกฎหมาย

การนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์เชิงวิเคราะห์

การรวบรวมและปรับปรุงข้อมูลของ CORE ช่วยให้เกิดการพัฒนาบริการวิเคราะห์วรรณกรรมวิจัยรูปแบบใหม่ เช่น การติดตามการเติบโตและแนวโน้มของงานวิจัย การตรวจสอบการปฏิบัติตามคำสั่งการเข้าถึงแบบเปิด และการพัฒนาตัวชี้วัดอัตโนมัติเพื่อประเมินความเป็นเลิศของงานวิจัย