ประวัติและการปั่นจักรยานในเวลลิงตัน นิวซีแลนด์
สรุปใจความสำคัญ
- จักรยานถูกนำเข้ามาในเวลลิงตันครั้งแรกในปี 1869 โดยเริ่มจากแบบ velocipede
- การมาถึงของ 'จักรยานนิรภัย' ในทศวรรษ 1890 ทำให้การปั่นจักรยานเข้าถึงได้ง่ายขึ้นสำหรับผู้หญิงและเด็ก
- ในปี 1957 มีการสร้างอุโมงค์ทางเดินและทางจักรยานใต้สนามบินเวลลิงตันเพื่อความปลอดภัย
การปั่นจักรยานเป็นรูปแบบการขนส่งที่มีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์ของเมืองเวลลิงตัน ประเทศนิวซีแลนด์ แม้ว่าในช่วงศตวรรษที่ 21 การใช้รถยนต์จะเข้ามามีบทบาทนำจนทำให้การปั่นจักรยานกลายเป็นเพียงทางเลือกส่วนน้อย แต่ในช่วงหลังได้มีการรณรงค์และสร้างโครงสร้างพื้นฐานใหม่ๆ เพื่อให้การปั่นจักรยานกลับมาเป็นที่นิยมอีกครั้ง
ประวัติศาสตร์การปั่นจักรยานในศตวรรษที่ 19
จักรยานถูกนำเข้ามาในเวลลิงตันครั้งแรกในปี 1869 โดยเริ่มจาก velocipede ซึ่งในเดือนสิงหาคมของปีนั้น อดีตหัวหน้าหน่วยดับเพลิงของเวลลิงตันได้ขี่จักรยานไปยังจุดเกิดเหตุเพลิงไหม้ เพื่อแสดงให้เห็นว่าจักรยานเป็นพาหนะที่รวดเร็วและใช้งานได้จริงในเขตเมือง
ในช่วงทศวรรษที่ 1870 จักรยานแบบ velocipede ได้รับความนิยมอย่างมาก ก่อนจะถูกแทนที่ด้วยจักรยานล้อสูง (penny-farthing) ต่อมาในปี 1881 ได้มีการก่อตั้งสโมสรจักรยานและสามล้อแห่งเวลลิงตัน (Wellington Bicycle and Tricycle Club) และในช่วงต้นทศวรรษ 1890 ผู้หญิงเริ่มหันมาปั่นจักรยานและก่อตั้งสโมสรของตนเอง โดยมีรายงานในปี 1896 ว่ามีผู้หญิงถึง 150 คนที่ปั่นจักรยานเป็นประจำในเวลลิงตัน

การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและความปลอดภัย
ทศวรรษที่ 1890 เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญด้วยการมาถึงของ "จักรยานนิรภัย" (safety bicycle) ซึ่งใช้ระบบขับเคลื่อนด้วยโซ่แทนการปั่นล้อหน้าโดยตรง ทำให้การปั่นจักรยานรวดเร็ว ปลอดภัย และเหมาะสมสำหรับผู้หญิงและเด็กมากขึ้น
ในปี 1897 สภาเมืองเวลลิงตันได้ออกกฎหมายเพื่อควบคุมการปั่นจักรยานเร็วเกินไป (scorching) โดยกำหนดความเร็วสูงสุดเมื่อเข้าโค้งที่ 8 ไมล์ต่อชั่วโมง นอกจากนี้ยังเริ่มมีการเรียกร้องให้แยกเลนจักรยานออกจากคนเดินเท้าและรถม้าเพื่อลดอุบัติเหตุ

การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานยุคแรก
ในช่วงปลายทศวรรษ 1890 มีแรงกดดันจากสาธารณะให้สภาเมืองสร้างเลนจักรยานแยกต่างหากตามเส้นทางสำคัญ เช่น Clyde Quay และ Thorndon Quay ในปี 1901 มีข้อเสนอให้เหล่านักปั่นร่วมกันสมทบทุนเพื่อสร้างเลนจักรยานเชื่อมต่อระหว่างเวลลิงตันและ Lower Hutt ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากนักปั่นเกือบทั้งหมด
ในปี 1903 ได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติปรับปรุงถนน Hutt Road ซึ่งแนะนำให้สร้างเลนจักรยานกว้าง 15 ฟุต เพื่อเชื่อมต่อเวลลิงตันกับหุบเขา Hutt Valley แม้ว่าในทางปฏิบัติจะกลายเป็นทางเดินร่วมระหว่างคนเดินเท้าและนักปั่นจักรยานก็ตาม

การปั่นจักรยานในศตวรรษที่ 20
หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 รัฐบาลได้ลงทุนมหาศาลในการสร้างทางหลวงสำหรับรถยนต์ ส่งผลให้ความนิยมในการปั่นจักรยานลดลง อย่างไรก็ตาม ในปี 1957 นายกเทศมนตรี Frank Kitts ได้ประกาศสร้างอุโมงค์ทางเดินและทางจักรยานใต้สนามบินเวลลิงตัน เพื่อให้การเดินทางระหว่าง Kilbirnie และ Rongotai ปลอดภัยและรวดเร็วขึ้น

ในช่วงทศวรรษ 1970 วิกฤตการณ์น้ำมันทำให้การปั่นจักรยานกลับมาเป็นที่นิยมอีกครั้ง และในปี 1996 ได้มีการก่อตั้งเครือข่ายการปั่นจักรยาน (Cycling Action Network - CAN) เพื่อเป็นกระบอกเสียงสำคัญในการผลักดันโครงสร้างพื้นฐานสำหรับจักรยานในระดับประเทศ
คำถามที่พบบ่อย
จักรยานประเภทแรกที่ใช้ในเวลลิงตันคืออะไร?
จักรยานประเภทแรกคือ velocipede ซึ่งถูกนำเข้ามาในปี 1869
ทำไมจักรยานนิรภัย (Safety Bicycle) ถึงมีความสำคัญ?
เพราะใช้ระบบขับเคลื่อนด้วยโซ่และยางลม ทำให้ปั่นง่าย ปลอดภัย และเข้าถึงได้มากขึ้นสำหรับคนทุกเพศทุกวัย
การปั่นจักรยานในเวลลิงตันเคยลดความนิยมลงเพราะอะไร?
เนื่องจากการลงทุนอย่างหนักในโครงสร้างพื้นฐานทางหลวงสำหรับรถยนต์ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2