เดวิด ชมิดเลอร์ นักคณิตศาสตร์และนักทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ผู้ทรงอิทธิพล

เดวิด ชมิดเลอร์ (David Schmeidler; ค.ศ. 1939 – 17 มีนาคม ค.ศ. 2022) เป็นนักคณิตศาสตร์และนักทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ชาวอิสราเอลที่มีชื่อเสียงระดับโลก เขาเป็นศาสตราจารย์กิตติคุณ (Professor Emeritus) ประจำมหาวิทยาลัยเทลอาวีฟ (Tel Aviv University) และมหาวิทยาลัยโอไฮโอสเตต (Ohio State University) โดยมีผลงานโดดเด่นในการผสานคณิตศาสตร์ขั้นสูงเข้ากับทฤษฎีเศรษฐศาสตร์และการตัดสินใจ

ประวัติและการศึกษา

ชมิดเลอร์เกิดในปี ค.ศ. 1939 ที่เมืองคราคูฟ ประเทศโปแลนด์ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองเขาได้พำนักอยู่ในรัสเซีย ก่อนจะย้ายกลับมายังโปแลนด์เมื่อสงครามสิ้นสุดลง และอพยพมายังประเทศอิสราเอลในปี ค.ศ. 1949

ด้านการศึกษา เขาศึกษาด้านคณิตศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยฮีบรูแห่งเยรูซาเล็ม (Hebrew University of Jerusalem) โดยสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก ระหว่างปี ค.ศ. 1960 ถึง 1969 โดยในระดับบัณฑิตศึกษาเขาได้ศึกษาภายใต้การดูแลของ โรเบิร์ต ออมานน์ (Robert Aumann) นักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบล

ก่อนจะเข้ารับตำแหน่งที่มหาวิทยาลัยเทลอาวีฟในปี ค.ศ. 1971 ชมิดเลอร์ได้ไปเยือนและทำงานวิจัยที่มหาวิทยาลัยคาทอลิกแห่งลูแว็ง (Catholic University of Louvain) และมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ (University of California, Berkeley) โดยเขาดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ในสาขาสถิติ เศรษฐศาสตร์ และการจัดการที่มหาวิทยาลัยเทลอาวีฟ และตั้งแต่ปี ค.ศ. 1987 เขาได้ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านเศรษฐศาสตร์แบบพาร์ทไทม์ที่มหาวิทยาลัยโอไฮโอสเตต

ผลงานทางวิชาการที่สำคัญ

ทฤษฎีเกมและดุลยภาพทั่วไป

ในช่วงแรกของอาชีพ ชมิดเลอร์มุ่งเน้นไปที่ทฤษฎีเกมและทฤษฎีดุลยภาพทั่วไป เขาได้นำเสนอแนวคิด นิวคลิโอลัส (Nucleolus) ซึ่งเป็นวิธีการใหม่ในการแก้ปัญหาเกมความร่วมมือ (Cooperative Games) โดยพิจารณาจากหลักความเสมอภาคและความเป็นไปได้

แนวคิดนิวคลิโอลัสนี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง โดยในปี ค.ศ. 1985 โรเบิร์ต ออมานน์ และไมเคิล มาชเลอร์ (Michael Maschler) ได้นำแนวคิดนี้ไปใช้แก้ปัญหาปริศนาในคัมภีร์ทัลมุด (Babylonian Talmud) ที่เหล่านักวิชาการพยายามหาคำตอบมานานกว่า 2,000 ปี ได้สำเร็จ

นอกจากนี้ เขายังเป็นผู้บุกเบิกการศึกษา เกมเชิงกลยุทธ์แบบนอนอะตอมมิก (Non-atomic strategic games) ซึ่งผู้เล่นแต่ละคนมีผลกระทบต่อเกมเพียงเล็กน้อย และแนวคิด เกมความแออัด (Congestion games) ซึ่งผลตอบแทนของผู้เล่นขึ้นอยู่กับการกระจายตัวของทางเลือกเชิงกลยุทธ์ของผู้เล่นคนอื่น

ทฤษฎีการตัดสินใจ

ผลงานที่ทรงอิทธิพลที่สุดของชมิดเลอร์อยู่ในสาขาทฤษฎีการตัดสินใจ เขาเป็นคนแรกที่เสนอแบบจำลองทฤษฎีการตัดสินใจเชิงสัจพจน์ที่เบี่ยงเบนจากหลักการของเบย์ (Bayesian dictum) ซึ่งเชื่อว่าความไม่แน่นอนทุกอย่างสามารถและควรถูกระบุเป็นค่าความน่าจะเป็น

เขาได้นำเสนอและสร้างสัจพจน์สำหรับ อรรถประโยชน์คาดหวังของโชเคต์ (Choquet Expected Utility) ซึ่งใช้ "ความจุ" (Capacity) หรือฟังก์ชันเซตที่ไม่จำเป็นต้องเป็นแบบบวก (non-additive set function) ในการจำลองความไม่แน่นอน และคำนวณค่าคาดหวังโดยใช้ ปริพันธ์ของโชเคต์ (Choquet integral)

แม้ว่าแนวทางนี้จะสามารถอธิบายพฤติกรรมที่พบในการทดลองของเอลส์เบิร์ก (Ellsberg's experiments) ได้ แต่แรงจูงใจของชมิดเลอร์ไม่ใช่การอธิบายผลทางจิตวิทยา แต่เป็นข้อโต้แย้งเชิงบรรทัดฐาน (Normative argument) ตามแนวคิดของ แฟรงก์ ไนท์ (Frank Knight) และ จอห์น เมย์นาร์ด เคนส์ (John Maynard Keynes) ที่เสนอว่า การไม่เป็นเบย์เซียนไม่จำเป็นต้องหมายความว่าไม่สมเหตุสมผล

การแบ่งทรัพยากรอย่างเป็นธรรม

ชมิดเลอร์และเอลิชา พาซเนอร์ (Elisha Pazner) ได้นำเสนอแนวคิด ความเท่าเทียมแบบเสมอภาค (Egalitarian equivalence) ซึ่งเป็นเกณฑ์สำหรับการแบ่งทรัพยากรที่เหมือนกันอย่างเป็นธรรม ซึ่งมีข้อดีเหนือกว่าเกณฑ์ความไม่ริษยา (Envy-freeness) ที่มีการศึกษาก่อนหน้านี้

เกียรติประวัติและตำแหน่งทางวิชาการ

เดวิด ชมิดเลอร์ ได้รับการยอมรับในระดับสากล โดยดำรงตำแหน่งดังนี้:

• สมาชิก (Fellow) ของสมาคมเศรษฐมิติ (Econometric Society)
• สมาชิกกิตติมศักดิ์ต่างประเทศของสถาบันศิลปะและวิทยาศาสตร์แห่งอเมริกา (American Academy of Arts and Sciences)
• สมาชิกของสถาบันวิทยาศาสตร์และมนุษยศาสตร์แห่งอิสราเอล (Israeli Academy of Sciences and Humanities)
• ประธานสมาคมทฤษฎีเกม (Game Theory Society) ระหว่างปี ค.ศ. 2014–2016