คณบดีฝ่ายกิจการนักศึกษาหญิง (Dean of Women)

คณบดีฝ่ายกิจการนักศึกษาหญิง (Dean of Women) คือตำแหน่งผู้บริหารในวิทยาลัยหรือมหาวิทยาลัยของสหรัฐอเมริกาที่มีหน้าที่รับผิดชอบด้านกิจการนักศึกษาสำหรับนักศึกษาหญิงโดยเฉพาะ ในยุคแรกตำแหน่งนี้มีชื่อเรียกที่หลากหลาย เช่น preceptress, lady principal และ adviser of women

ประวัติและการก่อตั้ง

ตำแหน่งคณบดีฝ่ายกิจการนักศึกษาหญิงมีจุดเริ่มต้นมาจากความกังวลของผู้บริหารมหาวิทยาลัยในยุคแรกที่เริ่มใช้ระบบสหศึกษา (Coeducation) ซึ่งผู้บริหารส่วนใหญ่เป็นผู้ชายที่จบการศึกษาจากโรงเรียนชายล้วน จึงไม่คุ้นเคยกับการจัดการดูแลนักศึกษาหญิง

ในช่วงทศวรรษที่ 1870 และ 1880 ตำแหน่งเริ่มต้นที่เรียกว่า matron (ผู้ดูแลหอพักหญิง) ถูกนำมาใช้เพื่อดูแลความเรียบร้อยในหอพักหญิง ต่อมาเมื่อจำนวนนักศึกษาหญิงในระดับอุดมศึกษาเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 จึงมีความจำเป็นต้องมีระบบบริหารจัดการที่ครอบคลุมมากขึ้น

บทบาทหลักของคณบดีฝ่ายกิจการนักศึกษาหญิงในขณะนั้นคือการสร้างระยะห่างที่ปลอดภัยระหว่างนักศึกษาชายและหญิง และการกำกับดูแลให้มาตรฐานทางวิชาการของนักศึกษาหญิงอยู่ในระดับที่สูงและเป็นที่ยอมรับ

การพัฒนาสู่ความเป็นวิชาชีพ

ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ตำแหน่งนี้ได้พัฒนาจากการดูแลทั่วไปสู่การเป็นวิชาชีพบริหารการศึกษาที่ชัดเจน โดยมีเหตุการณ์สำคัญดังนี้:

• ค.ศ. 1903: การประชุมวิชาชีพครั้งแรกของคณบดีและที่ปรึกษาฝ่ายนักศึกษาหญิงถูกจัดขึ้น
• ค.ศ. 1915: หนังสือเล่มแรกที่ว่าด้วยวิชาชีพนี้ถูกตีพิมพ์ โดย Lois Rosenberry ในชื่อ The Dean of Women
• ค.ศ. 1916: มีการก่อตั้งสมาคมคณบดีฝ่ายนักศึกษาหญิงแห่งชาติ (National Association of Deans of Women - NADW) ณ Teachers College

ภายในปี ค.ศ. 1925 พบว่ามีคณบดีฝ่ายกิจการนักศึกษาหญิงอย่างน้อย 302 คนในวิทยาลัยและมหาวิทยาลัยทั่วสหรัฐอเมริกา

ความหลากหลายทางเชื้อชาติและข้อจำกัด

ในปี ค.ศ. 1935 Lucy Diggs Slowe ได้ก่อตั้งสมาคมแยกต่างหากสำหรับคณบดีฝ่ายนักศึกษาหญิงชาวแอฟริกัน-อเมริกัน ในชื่อ Association of Deans of Women and Advisers to Girls in Negro Schools เนื่องจากสมาคม NADW มักจัดประชุมในโรงแรมที่มีนโยบายจำกัดเชื้อชาติ (Racially restricted hotels) ซึ่งสร้างความไม่สะดวกและกีดกันผู้บริหารหญิงผิวสี

การลดบทบาทและการควบรวมตำแหน่ง

แนวโน้มการลดบทบาทของคณบดีฝ่ายกิจการนักศึกษาหญิงเริ่มปรากฏชัดในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 โดย Sarah Blanding สังเกตเห็นในปี ค.ศ. 1946 ว่าตำแหน่งนี้เริ่มถูกลดระดับให้ขึ้นตรงกับผู้บริหารชายที่ดูแลกิจการนักศึกษาโดยรวม

ข้อมูลในปี ค.ศ. 1962 ระบุว่ามีคณบดีฝ่ายกิจการนักศึกษาหญิงเพียง 30% เท่านั้นที่รายงานตรงต่ออธิการบดีของสถาบัน และภายในทศวรรษที่ 1970 ตำแหน่งนี้เริ่มหายไปจากระบบการศึกษา โดยถูกควบรวมเข้ากับตำแหน่ง คณบดีฝ่ายกิจการนักศึกษา (Dean of Students)

การเปลี่ยนแปลงนี้ส่งผลกระทบต่อสัดส่วนผู้หญิงในตำแหน่งบริหารระดับสูง เนื่องจากคณบดีฝ่ายกิจการนักศึกษาที่เข้ามาแทนที่ส่วนใหญ่เป็นผู้ชาย โดยในช่วงปลายทศวรรษที่ 1980 พบว่ามีคณบดีฝ่ายกิจการนักศึกษาที่เป็นผู้หญิงน้อยกว่า 20%

รายชื่อคณบดีฝ่ายกิจการนักศึกษาหญิงที่สำคัญ