← กลับไปยังบทความทั้งหมด

การปฏิเสธตัวตนของชาวเคิร์ดโดยรัฐบาลตุรกี

สรุปใจความสำคัญ

  • ตุรกีเคยมีนโยบายอย่างเป็นทางการในการปฏิเสธว่าชาวเคิร์ดเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่แยกจากชาวตุรกี
  • รัฐบาลตุรกีในศตวรรษที่ 20 เรียกชาวเคิร์ดว่า 'ชาวตุรกีภูเขา' (Mountain Turks) เพื่อกลืนกลายทางวัฒนธรรม
  • ภาษาเคิร์ดถูกระบุโดยนักวิชาการกระแสหลักว่าอยู่ในตระกูลภาษาอิหร่าน แต่รัฐตุรกีในอดีตพยายามอ้างว่าเป็นภาษาตุรกีที่ถูกดัดแปลง
  • นโยบายการปฏิเสธตัวตนนำไปสู่ความขัดแย้งที่รุนแรงและการปราบปรามทางทหารในพื้นที่ตะวันออกเฉียงใต้ของตุรกี

สาธารณรัฐตุรกีเคยดำเนินนโยบายอย่างเป็นทางการในการปฏิเสธการมีอยู่ของชาวเคิร์ดในฐานะกลุ่มชาติพันธุ์ที่แยกจากกัน โดยพยายามนำเสนอว่าชาวเคิร์ดเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มชนชาวตุรกี นโยบายนี้เป็นรากฐานสำคัญของความขัดแย้งระหว่างชาวเคิร์ดและตุรกีที่ยืดเยื้อมาอย่างยาวนาน ซึ่งเกี่ยวข้องกับความปรารถนาในเอกราชและการยอมรับตัวตนทางวัฒนธรรมของชาวเคิร์ดในพื้นที่ตะวันออกเฉียงใต้ของตุรกี

นโยบายการปฏิเสธและวาทกรรมของรัฐ

สถาบันของรัฐตุรกีในอดีตไม่ยอมรับว่าภาษาเคิร์ดเป็นภาษาที่แยกต่างหาก และหลีกเลี่ยงการใช้คำว่า "เคิร์ด" (Kurd) หรือ "เคิร์ดิสถาน" (Kurdistan) ในวาทกรรมทางการ ในช่วงศตวรรษที่ 20 กฎหมายของตุรกีเคยสั่งห้ามการใช้คำว่า "เคิร์ด" และ "ภาษาเคิร์ด" โดยรัฐได้เรียกชาวเคิร์ดว่า "ชาวตุรกีภูเขา" (Mountain Turks หรือ Dağ Türkleri) แทน

การเรียกเช่นนี้มีจุดประสงค์เพื่อสร้างภาพลักษณ์ว่าชาวเคิร์ดคือชาวตุรกีที่สูญเสียอัตลักษณ์ทางเชื้อชาติไปตามกาลเวลา เนื่องจากการผสมผสานกับชาวอาหรับ ชาวอาร์เมเนีย และชาวเปอร์เซีย นโยบายนี้ไม่ได้เป็นเพียงการเปลี่ยนชื่อเรียก แต่เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามในการกลืนกลายทางวัฒนธรรมเพื่อให้ชาวเคิร์ดยอมรับว่าตนเองเป็นชาวตุรกี

แผนที่แสดงพื้นที่ที่มีประชากรชาวเคิร์ดอาศัยอยู่หนาแน่นในตุรกี
พื้นที่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของตุรกีซึ่งเป็นแหล่งพำนักหลักของชาวเคิร์ดและเป็นศูนย์กลางของความขัดแย้งทางชาติพันธุ์

ความพยายามในการทำให้เป็นตุรกี (Turkification)

แนวคิดการทำให้เป็นตุรกีถูกสนับสนุนโดยนักวิชาการและนักชาตินิยมบางกลุ่ม เพื่อสร้างความชอบธรรมให้กับนโยบายของรัฐ ตัวอย่างเช่น:

  • İbrahim Kafesoğlu: อ้างว่าชาวเคิร์ดไม่ใช่ชาติ แต่เป็นเผ่าที่มีต้นกำเนิดมาจากกลุ่มตุรกี-ตูรัน (Turkic, Turanid origin)
  • Mahmut Rışvanoğlu: ผู้ซึ่งเป็นชาวเคิร์ดโดยเชื้อชาติ แต่เขียนหนังสือในปี 1975 ยืนยันว่าชาวเคิร์ดทุกคนมีต้นกำเนิดมาจากเอเชียกลางและเป็นชาวตุรกี โดยอ้างว่าลัทธิชาตินิยมเคิร์ดเป็นผลมาจากการ "ล้างสมอง" โดยมหาอำนาจจักรวรรดินิยมตะวันตกและตะวันออก
  • Mehmet Eröz: นักชาตินิยมตุรกีที่อ้างว่าชาวเคิร์ดมีต้นกำเนิดมาจากชาวตุรกีโอคุซ (Oghuz Turks) และเสนอให้ใช้คำว่า "ชาวตุรกีเคิร์ด" (Kurdish Turks) แทน

นอกจากนี้ ในกระบวนการทางกฎหมายช่วงปี 1971 อัยการตุรกีบางรายยังเคยกล่าวอ้างว่าภาษาเคิร์ดเป็นภาษาในตระกูลตุรกี เช่นเดียวกับภาษาจาคุต (Yakut) หรือชูวาช (Chuvash) แต่ถูกทำให้แปดเปื้อนด้วยการติดต่อกับชาวอาหรับและเปอร์เซีย ซึ่งขัดแย้งกับหลักวิชาการด้านภาษาศาสตร์กระแสหลักที่ระบุว่าภาษาเคิร์ดอยู่ในตระกูลภาษาอิหร่าน (Iranic languages)

ผลกระทบและการดำเนินนโยบายในปัจจุบัน

การปฏิเสธตัวตนของชาวเคิร์ดนำไปสู่การกดขี่อย่างกว้างขวางตลอดศตวรรษที่ 20 เช่น เหตุการณ์กบฏเดอร์ซิม (Dersim rebellion) ในทศวรรษ 1930 ซึ่งส่งผลให้พลเรือนเสียชีวิตจำนวนมากจากการปราบปรามของกองทัพตุรกี

ในปัจจุบัน ท่าทีของตุรกีต่อการเรียกร้องเอกราชของชาวเคิร์ดยังคงส่งผลต่อการดำเนินนโยบายต่างประเทศในภูมิภาคตะวันออกกลาง โดยเฉพาะอย่างยิ่งความสัมพันธ์กับเขตปกครองตนเองทางเหนือและตะวันออกของซีเรีย (Rojava) และภูมิภาคเคิร์ดิสถานในอิรัก ซึ่งตุรกีมองว่าการมีรัฐหรือเขตปกครองตนเองของชาวเคิร์ดเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงของชาติ

คำถามที่พบบ่อย

ทำไมตุรกีถึงเรียกชาวเคิร์ดว่า 'ชาวตุรกีภูเขา'?

เพื่อเป็นการปฏิเสธตัวตนทางชาติพันธุ์ของชาวเคิร์ด และสร้างวาทกรรมว่าชาวเคิร์ดแท้จริงแล้วคือชาวตุรกีที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ภูเขาและสูญเสียอัตลักษณ์เดิมไปเนื่องจากการผสมผสานกับกลุ่มชนอื่น

ภาษาเคิร์ดเป็นภาษาตระกูลเดียวกับภาษาตุรกีหรือไม่?

ไม่ใช่ ตามหลักภาษาศาสตร์กระแสหลัก ภาษาเคิร์ดอยู่ในตระกูลภาษาอิหร่าน (Iranic languages) ในขณะที่ภาษาตุรกีอยู่ในตระกูลภาษาเติร์ก (Turkic languages)

นโยบายการปฏิเสธตัวตนส่งผลอย่างไรต่อการเมืองในปัจจุบัน?

ส่งผลให้เกิดความขัดแย้งที่ยืดเยื้อระหว่างรัฐบาลตุรกีกับกลุ่มเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิและเอกราชของชาวเคิร์ด รวมถึงส่งผลต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของตุรกีกับเขตปกครองของชาวเคิร์ดในซีเรียและอิรัก