← กลับไปยังบทความทั้งหมด

Dovecote ประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมของโรงนกพิราบ

สรุปใจความสำคัญ

  • โรงนกพิราบในยุโรปยุคกลางเป็นสัญลักษณ์ของสถานะทางสังคม โดยมีเพียงชนชั้นสูงเท่านั้นที่ได้รับอนุญาตให้สร้างได้ตามกฎหมาย droit de colombier
  • ในจังหวัด Isfahan ประเทศอิหร่าน โรงนกพิราบขนาดใหญ่สามารถรองรับนกได้มากถึง 14,000 ตัว เพื่อผลิตปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง
  • คำว่า Columbarium ในโรมโบราณไม่ได้หมายถึงเพียงโรงนกพิราบ แต่ยังถูกใช้เป็นสถานที่เก็บอัฐิใต้ดินด้วย

Dovecote (หรือในภาษา Scots เรียกว่า doocot หรือ columbarium) คือสิ่งปลูกสร้างที่ออกแบบมาเพื่อใช้เป็นที่อยู่อาศัยของนกพิราบหรือนกเขา โดยอาจเป็นอาคารแยกอิสระที่มีรูปทรงหลากหลาย หรือสร้างรวมเข้ากับส่วนท้ายของบ้านหรือโรงนา ภายในมักประกอบด้วยช่องเล็กๆ จำนวนมากเพื่อให้นกใช้เป็นรัง

ในอดีต นกพิราบและนกเขาเป็นแหล่งอาหารที่สำคัญในภูมิภาคตะวันออกกลางและยุโรป โดยผู้คนเลี้ยงไว้เพื่อนำไข่มาบริโภคและใช้มูลของมันเป็นปุ๋ย

Dovecote at Nymans Gardens
โรงนกพิราบที่ Nymans Gardens ใน West Sussex ประเทศอังกฤษ

ประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์

เชื่อกันว่าโรงนกพิราบที่เก่าแก่ที่สุดคือรูปแบบป้อมปราการในอียิปต์ตอนบนและแบบโดมในอิหร่าน ในภูมิภาคเหล่านี้ มูลนกพิราบถูกนำมาใช้เป็นปุ๋ยสำหรับเกษตรกร รวมถึงใช้ในกระบวนการฟอกหนังและการผลิตดินปืน

ในบางวัฒนธรรม โดยเฉพาะในยุโรปยุคกลาง การครอบครองโรงนกพิราบเป็นสัญลักษณ์ของสถานะและอำนาจ ซึ่งถูกควบคุมโดยกฎหมายที่เรียกว่า droit de colombier ซึ่งอนุญาตให้เฉพาะชนชั้นสูงเท่านั้นที่มีสิทธิ์สร้างโรงนกพิราบได้

Kharun Dovecote
โรงนกพิราบ Kharun ใน Najafabad

ตะวันออกกลาง

ในพื้นที่ทะเลทรายที่แห้งแล้ง หอคอยโรงนกพิราบที่ประดับด้วยหมุดไม้และรูนับร้อยช่วยให้นกมีที่พักพิงและพื้นที่เพาะพันธุ์ พบเห็นได้ทั่วไปในซาอุดีอาระเบีย อิหร่าน อียิปต์ และกาตาร์ โดยมีประวัติยาวนานย้อนไปถึงศตวรรษที่ 13

Dovecotes in Isfahan
โรงนกพิราบในจังหวัด Isfahan ประเทศอิหร่าน

อิหร่าน

ในศตวรรษที่ 17 นักเดินทางชาวยุโรปบันทึกว่าพบโรงนกพิราบถึง 3,000 แห่งในพื้นที่ Isfahan ของเปอร์เซีย เพื่อผลิตปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงสำหรับสวนผัก โรงนกพิราบที่ใหญ่ที่สุดสามารถรองรับนกได้ถึง 14,000 ตัว และมีการตกแต่งด้วยแถบสีแดงเพื่อให้พิราบจดจำได้ง่าย

แคปพาโดเชีย (Cappadocia)

โรงนกพิราบในแคปพาโดเชียส่วนใหญ่ถูกสร้างขึ้นโดยการเจาะเข้าไปในหินเป็นห้องๆ ส่วนใหญ่สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20 โดยมักสร้างใกล้แหล่งน้ำและหันหน้าไปทางทิศตะวันออกหรือใต้เพื่อรับแสงแดดและป้องกันความหนาวเย็น

Rock-cut dovecote
ตัวอย่างโรงนกพิราบที่เจาะเข้าไปในหิน

Columbaria ในโรมโบราณ

การเลี้ยงนกพิราบเป็นที่นิยมอย่างมากในโรม โดย columbarium แบบโรมันมักมีรูปทรงกลมและภายในเคลือบด้วยผงหินอ่อนสีขาว นอกจากนี้ ในสมัยสาธารณรัฐและจักรวรรดิโรมัน การออกแบบช่องนกพิราบใต้ดินยังถูกดัดแปลงเพื่อใช้เป็นที่เก็บอัฐิของผู้เสียชีวิต

Ancient Columbarium
ซากปรักหักพังของ Columbarium โบราณ

ฝรั่งเศส

ในฝรั่งเศส โรงนกพิราบเรียกว่า pigeonnier หรือ colombier ในแคว้นนอร์มังดีมักสร้างด้วยไม้ที่มีรูปแบบประณีต ส่วนในพื้นที่อื่นมักใช้หินสร้างเป็นรูปทรงกลม สี่เหลี่ยม หรือแปดเหลี่ยม ในแควร์ติตตานี (Brittany) บางครั้งโรงนกพิราบจะถูกสร้างรวมเข้ากับผนังชั้นบนของบ้านไร่หรือคฤหาสน์ ซึ่งเรียกว่า tour-fuie

Dovecote in Mzkeret Batya
โรงนกพิราบใน Mzkeret Batya

คำถามที่พบบ่อย

Dovecote คืออะไร?

คือสิ่งปลูกสร้างที่ออกแบบมาเพื่อเป็นที่อยู่อาศัยและที่ทำรังของนกพิราบหรือนกเขา มีทั้งแบบอาคารแยกอิสระและแบบที่สร้างรวมกับอาคารอื่น

ในอดีตผู้คนเลี้ยงนกพิราบไว้เพื่อวัตถุประสงค์ใด?

เพื่อใช้เป็นแหล่งอาหาร (เนื้อและไข่) และเพื่อเก็บรวบรวมมูลนกนำไปใช้เป็นปุ๋ยอินทรีย์ในการเกษตร รวมถึงใช้ในอุตสาหกรรมฟอกหนังและทำดินปืน

โรงนกพิราบในแคปพาโดเชียมีลักษณะพิเศษอย่างไร?

มักถูกสร้างโดยการเจาะเข้าไปในหินธรรมชาติเป็นห้องๆ และตั้งอยู่ใกล้แหล่งน้ำ โดยหันทางเข้าสู่ทิศตะวันออกหรือใต้เพื่อรับแสงแดดและป้องกันความหนาวเย็น