เอ็ดการ์ วูด สถาปนิกและศิลปินผู้ขับเคลื่อนขบวนการ Arts and Crafts ในแมนเชสเตอร์

เอ็ดการ์ วูด (Edgar Wood; 17 พฤษภาคม 1860 – 12 ตุลาคม 1935) เป็นสถาปนิก ศิลปิน และช่างเขียนแบบชาวอังกฤษ ผู้มีชื่อเสียงโด่งดังในช่วงรอยต่อของศตวรรษที่ 20 โดยปฏิบัติงานหลักในเมืองแมนเชสเตอร์ เขาเป็นที่รู้จักในฐานะผู้สนับสนุนและผลักดันขบวนการ Arts and Crafts ซึ่งเป็นกระแสทางศิลปะและสถาปัตยกรรมที่แพร่หลายในช่วงปี 1860 ถึง 1910 โดยเน้นการกลับคืนสู่หัตถกรรมและการใช้วัสดุธรรมชาติ

ประวัติช่วงต้นและการศึกษา

วูดเกิดในปี 1860 เป็นบุตรคนที่หกจากทั้งหมดแปดคนของ โทมัส บรอดเบนต์ วูด และแมรี ไซกส์ ครอบครัวของเขาอาศัยอยู่ในมิดเดิลตัน (Middleton) โดยบิดาเป็นเจ้าของโรงงานทอผ้า มีความเชื่อทางศาสนาแบบยูนิทาเรียน และเป็นสมาชิกพรรคลิเบอรัล ซึ่งขึ้นชื่อว่าเป็นคนเจ้าระเบียบและเข้มงวด

เส้นทางชีวิตของวูดหลังจบการศึกษาจากโรงเรียน Queen Elizabeth Grammar School กลายเป็นประเด็นขัดแย้งภายในครอบครัว เนื่องจากบิดาต้องการให้เขาเข้ามารับช่วงต่อธุรกิจฝ้ายของครอบครัว แต่ความทะเยอทะยานของวูดคือการเป็นศิลปิน ในที่สุดทั้งสองฝ่ายสามารถตกลงกันได้ด้วยการประนีประนอม โดยวูดตกลงที่จะเข้ารับการฝึกฝนในสายงานสถาปัตยกรรมแทน

เส้นทางอาชีพและการทำงาน

วูดเริ่มต้นการฝึกงานที่บริษัท Mills and Murgatroyd ซึ่งเป็นบริษัทสถาปนิกชั้นนำในแมนเชสเตอร์ อย่างไรก็ตาม เขาเคยวิจารณ์ประสบการณ์ในช่วงการเป็นศิษย์ว่าอยู่ในบรรยากาศที่ความคิดสร้างสรรค์ถูกกลบด้วยความเคร่งครัดทางธุรกิจและการคำนวณปริมาณงาน

หลังจากสอบผ่านคุณสมบัติของสถาบันสถาปนิกหลวงแห่งอังกฤษ (RIBA) และได้รับสถานะ Associate ในปี 1885 วูดได้เปิดสำนักงานของตนเองในมิดเดิลตัน ผลงานชิ้นแรกของเขาคือการออกแบบซุ้มพักและน้ำพุในจัตุรัสตลาดมิดเดิลตัน เพื่อระลึกถึงงานฉลองสิริราชสมบัติของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย

ในปี 1892 วูดได้ย้ายสำนักงานไปยังถนน Cross Street ใจกลางเมืองแมนเชสเตอร์ เขาเป็นบุคคลที่มีบุคลิกโดดเด่นและมักแต่งกายด้วยเสื้อคลุมสีดำซับในด้วยผ้าไหมสีแดง สวมหมวกปีกกว้าง และถือไม้เท้าด้ามเงิน โดยเขากล่าวว่า "หากสถาปนิกไม่ได้รับอนุญาตให้โฆษณาชื่อเสียงของตน เขาต้องโฆษณาผ่านบุคลิกภาพแทน"

อิทธิพลทางศิลปะและผลงาน

งานของเอ็ดการ์ วูด ได้รับอิทธิพลอย่างมากจากวิลเลียม มอร์ริส (William Morris) และขบวนการ Arts and Crafts นอกจากนี้ยังปรากฏอิทธิพลของศิลปะนวศิลป์ (Art Nouveau) ผ่านการใช้รูปทรงที่ยืดยาวและลวดลายที่ถักทอประสานกัน

วูดไม่ได้จำกัดตัวเองอยู่เพียงการออกแบบอาคาร แต่ยังสร้างสรรค์งานหัตถกรรมหลากหลายประเภท เช่น เฟอร์นิเจอร์ เครื่องประดับ และงานโลหะ เขาเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้ง Northern Art Workers' Guild ในปี 1896 ซึ่งเป็นสมาคมศิลปินท้องถิ่นที่สำคัญในขบวนการ Arts and Crafts และเคยดำรงตำแหน่งประธานสมาคมสถาปนิกแมนเชสเตอร์ (Manchester Society of Architects) ระหว่างปี 1911 ถึง 1912

ผลงานด้านสถาปัตยกรรมและการวางผังเมือง

ผลงานส่วนใหญ่ของวูดเป็นอาคารที่พักอาศัย แต่เขาก็ได้ออกแบบโบสถ์และอาคารพาณิชย์ขนาดเล็กจำนวนมาก โดยเน้นการควบคุมงานด้วยตนเองและทำงานกับผู้ช่วยเพียงคนเดียว ผลงานของเขาแพร่กระจายอยู่ในเมืองรอบๆ แมนเชสเตอร์ เช่น ร็อชเดล (Rochdale), โอลด์แฮม (Oldham) และมิดเดิลตัน

วูดมีบทบาทสำคัญในการอนุรักษ์สถาปัตยกรรม โดยเป็นผู้ผลักดันให้มีการย้ายระเบียงเสา (Colonnade) ของศาลาว่าการเมืองแมนเชสเตอร์แห่งแรกที่ถูกรื้อถอนในปี 1911 ให้มาติดตั้งที่สวน Heaton Park แทนที่จะถูกทำลายทิ้ง

นอกจากนี้ เขายังนำเสนอแผนแม่บท (Masterplan) หลายฉบับให้แก่เทศบาลเมืองแมนเชสเตอร์ เพื่อแก้ไขปัญหาชุมชนแออัดในช่วงยุคเอ็ดเวิร์ด แม้ว่าแผนผังเมืองแบบรัศมี (Radial Plan) สำหรับย่าน Withington ที่เขานำเสนอในปี 1909 จะถูกปฏิเสธ แต่แนวคิดดังกล่าวได้ส่งอิทธิพลต่อการออกแบบโครงการบ้านจัดสรรในพื้นที่ทางตอนใต้ของแมนเชสเตอร์ในเวลาต่อมา

การเกษียณอายุและมรดกทางศิลปะ

เอ็ดการ์ วูด เกษียณอายุจากการทำงานในปี 1921 ผลงานทางสถาปัตยกรรมของเขามากกว่า 20 แห่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นอาคารอนุรักษ์ ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันถึงคุณค่าทางประวัติศาสตร์และศิลปะที่เขาทิ้งไว้ให้กับเมืองแมนเชสเตอร์และพื้นที่โดยรอบ