← กลับไปยังบทความทั้งหมด

เอ็ดเวิร์ด เอ. โดอีซี นักชีวเคมีผู้ค้นพบวิตามินเค

สรุปใจความสำคัญ

  • ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ในปี ค.ศ. 1943 จากการค้นพบวิตามินเค
  • เป็นผู้ระบุโครงสร้างทางเคมีของวิตามินเค ซึ่งจำเป็นต่อการแข็งตัวของเลือด
  • ค้นพบฮอร์โมนเอสโตรน (Estrone) ในปี ค.ศ. 1930
  • ดำรงตำแหน่งหัวหน้าภาควิชาชีวเคมีที่มหาวิทยาลัยเซนต์หลุยส์เป็นเวลานานจนถึงปี ค.ศ. 1965

เอ็ดเวิร์ด เอเดลเบิร์ต โดอีซี (Edward Adelbert Doisy; 13 พฤศจิกายน ค.ศ. 1893 – 23 ตุลาคม ค.ศ. 1986) เป็นนักชีวเคมีชาวอเมริกันที่มีบทบาทสำคัญในการค้นคว้าด้านสารอาหารและฮอร์โมน เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ในปี ค.ศ. 1943 ร่วมกับ เฮนริก แดม (Henrik Dam) จากการค้นพบวิตามินเคและโครงสร้างทางเคมีของสารดังกล่าว

ภาพพอร์ตเทรตของ เอ็ดเวิร์ด เอ. โดอีซี
เอ็ดเวิร์ด เอ. โดอีซี นักชีวเคมีผู้ได้รับรางวัลโนเบล

ประวัติการศึกษาและการทำงาน

โดอีซีเกิดที่เมืองฮูม รัฐอิลลินอยส์ สหรัฐอเมริกา เขาสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี (A.B.) ในปี ค.ศ. 1914 และปริญญาโท (M.S.) ในปี ค.ศ. 1916 จากมหาวิทยาลัยอิลลินอยส์ที่เออร์บานา-แชมเพน ก่อนจะสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก (Ph.D.) จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดในปี ค.ศ. 1920

เส้นทางการทำงานทางวิชาการของเขาเริ่มต้นที่คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยวอชิงตัน ในปี ค.ศ. 1919 โดยดำรงตำแหน่งในภาควิชาชีวเคมีจนก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งรองศาสตราจารย์ ต่อมาในปี ค.ศ. 1923 เขาได้ย้ายไปที่มหาวิทยาลัยเซนต์หลุยส์ (Saint Louis University) เพื่อดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์และหัวหน้าภาควิชาชีวเคมีที่เพิ่งก่อตั้งขึ้น ซึ่งเขาปฏิบัติหน้าที่จนกระทั่งเกษียณอายุในปี ค.ศ. 1965

เพื่อเป็นเกียรติแก่ผลงานและการอุทิศตน มหาวิทยาลัยเซนต์หลุยส์ได้ตั้งชื่อภาควิชาชีวเคมีว่า ภาควิชาชีวเคมี เอ.เอ. โดอีซี (E.A. Doisy Department of Biochemistry) และในเวลาต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น ภาควิชาชีวเคมีและชีววิทยาโมเลกุล เอ.เอ. โดอีซี (E.A. Doisy Department of Biochemistry and Molecular Biology)

การค้นพบทางวิทยาศาสตร์และรางวัล

วิตามินเคและการแข็งตัวของเลือด

ผลงานที่โดดเด่นที่สุดของโดอีซีคือการวิจัยเกี่ยวกับวิตามินเค ซึ่งชื่อ "K" มาจากคำว่า Koagulations-Vitamin ในภาษาเยอรมัน ซึ่งหมายถึงวิตามินที่เกี่ยวข้องกับการแข็งตัวของเลือด โดอีซีสามารถระบุโครงสร้างทางเคมีของวิตามินเคได้สำเร็จ ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการทำความเข้าใจกลไกการห้ามเลือดในร่างกายมนุษย์

การค้นพบเอสโตรน

นอกเหนือจากวิตามินเค โดอีซีได้ทำการวิจัยเกี่ยวกับฮอร์โมนเพศหญิง โดยในปี ค.ศ. 1930 เขาได้ค้นพบสารเอสโตรน (Estrone) ซึ่งเป็นฮอร์โมนเอสโตรเจนชนิดหนึ่ง โดยการค้นพบนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาใกล้เคียงกันและเป็นอิสระจาก อดอล์ฟ บูเทนันด์ท (Adolf Butenandt) อย่างไรก็ตาม บูเทนันด์ทเป็นผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีในปี ค.ศ. 1939 จากผลงานนี้

เกียรติประวัติและการยอมรับ

โดอีซีได้รับการยอมรับในระดับสากลและได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกของสถาบันชั้นนำหลายแห่ง ได้แก่:

  • สถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติสหรัฐอเมริกา (United States National Academy of Sciences) ในปี ค.ศ. 1938
  • สมาคมปรัชญาอเมริกัน (American Philosophical Society) ในปี ค.ศ. 1942
  • สถาบันศิลปะและวิทยาศาสตร์อเมริกัน (American Academy of Arts and Sciences) ในปี ค.ศ. 1948

มรดกและอนุสรณ์

หลังจากโดอีซีเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1986 ครอบครัวของเขาได้จัดตั้งกองทุนเพื่อสนับสนุนวิทยาลัยวิทยาศาสตร์สุขภาพ เอ็ดเวิร์ด เอ. และ มาร์กาเร็ต โดอีซี (Edward A. and Margaret Doisy College of Health Sciences) นอกจากนี้ ในปี ค.ศ. 2007 ได้มีการก่อสร้างศูนย์วิจัยเอ็ดเวิร์ด เอ. โดอีซี (Edward A. Doisy Research Center) ด้วยเงินบริจาคจำนวน 30 ล้านดอลลาร์สหรัฐจากครอบครัวโดอีซี เพื่อสนับสนุนการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ต่อไป

ศูนย์วิจัยเอ็ดเวิร์ด เอ. โดอีซี ที่มหาวิทยาลัยเซนต์หลุยส์
ศูนย์วิจัยเอ็ดเวิร์ด เอ. โดอีซี (Edward A. Doisy Research Center) ณ มหาวิทยาลัยเซนต์หลุยส์

คำถามที่พบบ่อย

เอ็ดเวิร์ด เอ. โดอีซี ได้รับรางวัลโนเบลจากผลงานอะไร?

เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ในปี ค.ศ. 1943 ร่วมกับ เฮนริก แดม จากการค้นพบวิตามินเคและโครงสร้างทางเคมีของสารดังกล่าว

ชื่อวิตามินเค (Vitamin K) มีที่มาจากอะไร?

ตัวอักษร 'K' มาจากคำว่า 'Koagulations-Vitamin' ในภาษาเยอรมัน ซึ่งหมายถึงวิตามินที่เกี่ยวข้องกับการแข็งตัวของเลือด

โดอีซีมีความเกี่ยวข้องกับการค้นพบฮอร์โมนเอสโตรนอย่างไร?

โดอีซีค้นพบเอสโตรนในปี ค.ศ. 1930 โดยค้นพบเป็นอิสระจาก อดอล์ฟ บูเทนันด์ท แม้ว่าเขาจะไม่ได้รับรางวัลโนเบลจากผลงานชิ้นนี้