ยูซาน พัลซี ผู้กำกับหญิงผิวดำผู้บุกเบิกวงการภาพยนตร์ระดับโลก

ยูซาน พัลซี (Euzhan Palcy; เกิด 13 มกราคม ค.ศ. 1958) เป็นผู้กำกับภาพยนตร์ นักเขียนบท และผู้อำนวยการสร้างชาวมาร์ตินีก (Martinique) ผลงานของเธอโดดเด่นในการสำรวจประเด็นเรื่องเชื้อชาติ เพศ และการเมือง โดยเน้นย้ำถึงผลกระทบที่หลงเหลืออยู่จากการล่าอาณานิคม พัลซีสร้างประวัติศาสตร์ในฐานะผู้กำกับหญิงผิวดำคนแรกที่ได้รับรางวัลซีซาร์ (César Award) และเป็นผู้กำกับหญิงผิวดำคนแรกที่มีผลงานภาพยนตร์ผลิตโดยสตูดิโอใหญ่ในฮอลลีวูดอย่าง MGM

ชีวิตช่วงต้นและการศึกษา

พัลซีเกิดในมาร์ตินีก ซึ่งเป็นจังหวัดและภูมิภาคโพ้นทะเลของฝรั่งเศส ในวัยเด็กเธอได้รับแรงบันดาลใจจากการศึกษาผลงานของผู้กำกับชั้นครูอย่าง ฟริตซ์ ลาง (Fritz Lang), อัลเฟรด ฮิตช์ค็อก (Alfred Hitchcock), บิลลี ไวล์เดอร์ (Billy Wilder) และ ออร์สัน เวลส์ (Orson Welles) เธอตัดสินใจที่จะเป็นผู้กำกับภาพยนตร์ตั้งแต่อายุ 10 ปี เนื่องจากไม่พอใจกับการนำเสนอภาพลักษณ์ของคนผิวดำในภาพยนตร์และโทรทัศน์ที่ไม่ถูกต้อง และมีความปรารถนาที่จะสร้างผลงานที่สะท้อนความเป็นจริงมากขึ้น

พัลซีเริ่มต้นเส้นทางสายบันเทิงจากการเป็นกวีและนักแต่งเพลง ซึ่งนำไปสู่การได้รับโอกาสให้ทำรายการกวีนิพนธ์รายสัปดาห์ทางโทรทัศน์ท้องถิ่น และได้กำกับภาพยนตร์สั้นเรื่อง La Messagère ซึ่งเป็นผลงานการผลิตของชาวเวสต์อินดีสเรื่องแรกในมาร์ตินีก

ในปี ค.ศ. 1975 พัลซีเดินทางไปยังปารีสเพื่อศึกษาต่อจนได้รับปริญญาโทด้านวรรณกรรมฝรั่งเศส (สาขาการละคร) จากมหาวิทยาลัยซอร์บอนน์ (Sorbonne) รวมถึงปริญญาด้านศิลปะและโบราณคดี และปริญญาด้านภาพยนตร์ (เชี่ยวชาญด้านการถ่ายภาพยนตร์) จาก École nationale supérieure Louis-Lumière

ผลงานสร้างชื่อและความสำเร็จ

Sugar Cane Alley (1983)

ด้วยการสนับสนุนจาก ฟร็องซัว ทรุฟโฟ (François Truffaut) ผู้กำกับคลื่นลูกใหม่ (New Wave) ของฝรั่งเศส พัลซีได้สร้างภาพยนตร์เรื่องแรก Sugar Cane Alley (La Rue Cases-Nègres) ซึ่งดัดแปลงมาจากนวนิยายกึ่งอัตชีวประวัติของ โจเซฟ โซเบล (Joseph Zobel) ภาพยนตร์เรื่องนี้ถ่ายทอดชีวิตในไร่อ้อยของมาร์ตินีกในช่วงทศวรรษ 1930 ผ่านมุมมองของเด็กชายคนหนึ่ง

ภาพยนตร์เรื่องนี้ประสบความสำเร็จอย่างสูง โดยได้รับรางวัลมากกว่า 17 รางวัลทั่วโลก รวมถึงรางวัลสิงโตเงิน (Silver Lion) จากเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิส และรางวัลซีซาร์ (César Award) สาขาภาพยนตร์เรื่องแรกยอดเยี่ยม ทำให้พัลซีกลายเป็นผู้กำกับผิวดำคนแรกที่ได้รับรางวัลซีซาร์

A Dry White Season (1989)

ในปี ค.ศ. 1989 พัลซีสร้างประวัติศาสตร์อีกครั้งด้วยเรื่อง A Dry White Season ซึ่งเป็นภาพยนตร์ดราม่าอเมริกันที่ผลิตโดยสตูดิโอ MGM โดยเธอเป็นผู้กำกับหญิงผิวดำคนแรกที่ได้ทำงานกับสตูดิโอใหญ่ในฮอลลีวูด ภาพยนตร์เรื่องนี้ดัดแปลงมาจากนวนิยายของ อังเดร บรินก์ (André Brink) โดยมีเนื้อหาเกี่ยวกับการต่อต้านการแบ่งแยกสีผิว (Apartheid) ในแอฟริกาใต้

ความมุ่งมั่นของพัลซีในการนำเสนอความจริงเรื่องการเหยียดเชื้อชาติทำให้ มาร์ลอน บรันโด (Marlon Brando) ยอมออกจากวัยเกษียณเพื่อมารับบทนำในเรื่องนี้โดยไม่คิดค่าตัว นอกจากนี้ พัลซียังเป็นผู้กำกับหญิงเพียงคนเดียวที่เคยกำกับมาร์ลอน บรันโด และเป็นผู้กำกับผิวดำคนแรกที่นำนักแสดงไปสู่การได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์

ผลงานในยุคต่อมาและรางวัลเกียรติยศ

หลังจากความสำเร็จในภาพยนตร์ยาว พัลซีได้หันมาสร้างสรรค์ผลงานสารคดีและโครงการทางโทรทัศน์ เช่น Aimé Césaire: A Voice for History (1994), ภาพยนตร์โทรทัศน์เรื่อง Ruby Bridges (1998) และ The Killing Yard (2001) รวมถึงมินิซีรีส์ The Brides of Bourbon Island (2007)

ในปี ค.ศ. 2022 ยูซาน พัลซี ได้รับรางวัลเกียรติยศจากสถาบันศิลปะและวิทยาการทางภาพยนตร์ (Academy Honorary Award) เพื่อเชิดชูเกียรติในฐานะผู้สร้างคุณูปการอันยิ่งใหญ่ต่อวงการภาพยนตร์โลก