FAOSTAT ฐานข้อมูลสถิติด้านอาหารและการเกษตรระดับโลก

FAOSTAT คือฐานข้อมูลสถิติองค์กรขององค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (Food and Agriculture Organization of the United Nations หรือ FAO) ซึ่งทำหน้าที่เป็นแพลตฟอร์มหลักในการเผยแพร่ข้อมูลทางสถิติที่รวบรวมและดูแลโดย FAO ถือเป็นฐานข้อมูลด้านอาหารและการเกษตรที่ใหญ่ที่สุดในโลก และเป็นแหล่งข้อมูลอ้างอิงที่สำคัญที่สุดสำหรับระบบเกษตรอาหาร (Agrifood Systems) ในระดับสากล

บทบาทและวัตถุประสงค์

ตามรัฐธรรมนูญของ FAO ในมาตรา 1 ระบุว่าองค์กรมีหน้าที่ในการรวบรวม วิเคราะห์ ตีความ และเผยแพร่ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับโภชนาการ อาหาร และการเกษตร โดยคำว่า "การเกษตร" ในบริบทนี้ครอบคลุมถึงการป่าไม้ การประมง และการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำด้วย

FAOSTAT ถูกบริหารจัดการโดยกองสถิติ (Statistics Division) ของ FAO โดยข้อมูลส่วนใหญ่ได้รับความร่วมมือจากประเทศสมาชิก ซึ่งจะถูกนำมาวิเคราะห์และเผยแพร่พร้อมกับบทสรุปข้อมูล นอกจากนี้ กองสถิติยังสนับสนุนประเทศสมาชิกในการพัฒนายุทธศาสตร์สถิติระดับชาติ เสริมสร้างขีดความสามารถทางเทคนิคและสถาบัน เพื่อปรับปรุงระบบสถิติให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

ขอบเขตของข้อมูล

ข้อมูลใน FAOSTAT ส่วนใหญ่ถูกนำเสนอในรูปแบบอนุกรมเวลา (Time-series) ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1961 จนถึงปัจจุบัน ครอบคลุม 245 ประเทศ และให้บริการใน 6 ภาษาหลัก ได้แก่ ภาษาอาหรับ จีน อังกฤษ ฝรั่งเศส รัสเซีย และสเปน สำหรับข้อมูลเชิงโครงสร้างบางส่วนที่ได้จากการสำมะโนการเกษตรนั้นมีบันทึกย้อนหลังไปได้ถึงปี ค.ศ. 1930

โดเมนข้อมูลหลักใน FAOSTAT

ฐานข้อมูล FAOSTAT แบ่งข้อมูลออกเป็นหลายหมวดหมู่ (Domains) เพื่อให้ครอบคลุมทุกมิติของระบบเกษตรอาหาร ดังนี้:

• การผลิต (Production): ปริมาณและมูลค่าของพืชผลและปศุสัตว์ ทั้งแบบขั้นต้นและแบบแปรรูป รวมถึงพื้นที่เก็บเกี่ยว ผลผลิตต่อหน่วย และจำนวนสัตว์
• การค้า (Trade): สถิติการค้าระหว่างประเทศของสินค้าเกษตรและอาหาร ตามระเบียบวิธีสถิติการค้าสินค้าประหว่างประเทศมาตรฐาน (International Merchandise Trade Statistics)
• ความมั่นคงทางอาหารและโภชนาการ (Food Security and Nutrition): ตัวชี้วัดความมั่นคงทางอาหาร รวมถึงตัวชี้วัดเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDG) เช่น ความชุกของการขาดสารอาหาร (Undernourishment) และความไม่มั่นคงทางอาหารในระดับปานกลางหรือรุนแรง
• ดุลอาหาร (Food Balances): ตารางดุลอาหาร (Food Balance Sheet - FBS) และบัญชีการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรอาหาร เพื่อแสดงภาพรวมของอุปทานและการใช้ประโยชน์จากอาหารในแต่ละประเทศ
• ต้นทุนและความสามารถในการเข้าถึงอาหารเพื่อสุขภาพ (Cost and Affordability of a Healthy Diet): ข้อมูลต้นทุนต่ำสุดในการซื้ออาหารเพื่อสุขภาพที่จำเป็นต่อร่างกาย และสถิติจำนวนประชากรที่ไม่สามารถเข้าถึงอาหารเพื่อสุขภาพได้เนื่องจากข้อจำกัดด้านราคา
• ที่ดิน ปัจจัยการผลิต และความยั่งยืน (Land, Inputs and Sustainability): การใช้ประโยชน์ที่ดิน การใช้ปุ๋ย สารกำจัดศัตรูพืช และตัวชี้วัดความยั่งยืน เช่น สมดุลสารอาหารในดินและรูปแบบการเลี้ยงสัตว์
• การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change): การปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG) จากระบบเกษตรอาหาร ทั้งในขั้นตอนก่อนการผลิต หลังการผลิต และการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน
• ราคา (Prices): ราคาสินค้าเกษตรในระดับผู้ผลิตทั้งรายปีและรายเดือน รวมถึงดัชนีราคาผู้ผลิตและดัชนีราคาผู้บริโภค
• ประชากรและการจ้างงาน (Population and Employment): ตัวชี้วัดการจ้างงานในภาคเกษตรและพื้นที่ชนบท รวมถึงสถิติประชากรจำแนกตามเพศและพื้นที่เมือง/ชนบท
• การลงทุน (Investment): สถิติการลงทุน รายจ่ายภาครัฐในภาคเกษตร กระแสเงินทุนเพื่อการพัฒนา และสินเชื่อทางการเกษตร
• ตัวชี้วัดทางเศรษฐกิจมหภาค (Macro-Economic Indicators): สถิติเศรษฐกิจมหภาค ทุนสะสม และการก่อตัวของทุน
• ห่วงโซ่คุณค่าอาหาร (Food Value Chain): ข้อมูลรายจ่ายของผู้บริโภคในอุตสาหกรรมห่วงโซ่คุณค่าอาหาร โดยแบ่งเป็น อาหารที่บริโภคในบ้าน (FAH) และอาหารที่บริโภคนอกบ้าน (FAAFH)
• อาหารและอาหารบริโภค (Food and Diet): สถิติพลังงานและสารอาหารที่มีอยู่ รวมถึงข้อมูลการบริโภคจริงจากแบบสำรวจการบริโภคและรายจ่ายครัวเรือน (HCES)
• สำมะโนการเกษตรโลก (World Census of Agriculture): ข้อมูลเชิงโครงสร้างจากการสำมะโนการเกษตรทุก 10 ปี ตั้งแต่ทศวรรษ 1930 เช่น ขนาดและจำนวนถือครองทางการเกษตร เพศของผู้ถือครอง และสถานะทางกฎหมาย
• ตัวชี้วัด SDG (SDG Indicators): แหล่งข้อมูลคู่ขนานกับฐานข้อมูล SDG ระดับโลกของสหประชาชาติ โดยเน้นตัวชี้วัดที่เกี่ยวข้องกับ FAO ทั้ง 21 ตัวชี้วัด