ฟีอัต บีอาร์.20 ชิโกนยา เครื่องบินทิ้งระเบิดขนาดกลางรุ่นแรกของอิตาลีที่สร้างด้วยโลหะทั้งหมด

ฟีอัต บีอาร์.20 ชิโกนยา (Fiat BR.20 Cicogna ซึ่งแปลว่า 'นกกระสา') เป็นเครื่องบินทิ้งระเบิดขนาดกลางแบบปีกต่ำสองเครื่องยนต์ที่พัฒนาและผลิตโดยบริษัท Fiat Aviazione ของอิตาลี ความโดดเด่นของเครื่องบินรุ่นนี้คือการเป็นเครื่องบินทิ้งระเบิดลำแรกของอิตาลีที่สร้างด้วยโลหะทั้งหมดที่เข้าประจำการ และได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในเครื่องบินทิ้งระเบิดขนาดกลางที่ทันสมัยที่สุดในโลกในช่วงเวลาที่เปิดตัว

ที่มาและการพัฒนา

ต้นกำเนิดของ BR.20 เริ่มต้นจากการที่กองทัพอากาศหลวงอิตาลี (Regia Aeronautica) ได้ออกประกาศความต้องการในปี 1934 เพื่อจัดหาเครื่องบินทิ้งระเบิดขนาดกลางรุ่นใหม่ที่มีความเร็วสูง พิสัยการบินไกล มีขีดความสามารถในการบรรทุกระเบิดที่น่าพอใจ รวมถึงมีความน่าเชื่อถือและคุณลักษณะการบินที่ดีเมื่อเทียบกับเครื่องบินรุ่นอื่นในยุคเดียวกัน

บริษัท Fiat ซึ่งนำทีมออกแบบโดยวิศวกรการบิน Celestino Rosatelli ได้นำเสนอการออกแบบที่เน้นความเร็วสูงแต่ใช้โครงสร้างที่เรียบง่าย แข็งแรง และมีน้ำหนักเบา โดยได้รับอิทธิพลจากการออกแบบเครื่องบินโดยสารต้นแบบ APR.2 ของ Fiat ซึ่งการออกแบบนี้มีความทันสมัยและสามารถแข่งขันกับเครื่องบินทิ้งระเบิดรุ่นอื่นของอิตาลีได้ จนได้รับรหัสเรียกขานว่า BR ซึ่งย่อมาจาก "Bombardiere Rosatelli" (เครื่องบินทิ้งระเบิดของโรซาเทลลี)

การทดสอบและการเข้าประจำการ

เครื่องบินต้นแบบลำแรก (หมายเลขซีเรียล M.M.274) บินครั้งแรกเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 1936 จากเมืองตูริน โดยนักบินทดสอบของ Fiat ชื่อ Rolandi หลังจากนั้นได้มีการนำเครื่องบินไปประเมินผลอย่างเร่งด่วนที่ Guidonia Montecelio ในกรุงโรม

กองทัพอากาศหลวงอิตาลีได้สั่งผลิตอย่างรวดเร็ว และเริ่มส่งมอบเครื่องบินชุดแรกให้กับหน่วย 13° Stormo Bombardamento Terrestre ในเดือนกันยายน 1936 นอกจากนี้ยังมีการส่งเครื่องบินสามลำไปยังเบนกาซีและตริโปลี ประเทศลิเบีย ในเดือนมิถุนายน 1937 เพื่อทดสอบการบินในสภาพอากาศเขตร้อน

บทบาทในสมรภูมิต่างๆ

BR.20 ได้รับการทดสอบในสนามรบจริงครั้งแรกในช่วงฤดูร้อนปี 1937 ในสงครามกลางเมืองสเปน โดยปฏิบัติการร่วมกับกองกำลัง Aviazione Legionaria ซึ่ง BR.20 กลายเป็นกำลังหลักในการปฏิบัติการทิ้งระเบิดของฝ่ายชาตินิยม ร่วมกับเครื่องบิน Heinkel He 111 ของเยอรมนี

นอกจากนี้ เครื่องบินรุ่นนี้ยังได้รับการผลิตภายใต้ใบอนุญาตในประเทศญี่ปุ่น และถูกนำไปใช้โดยกองทัพบกจักรวรรดิญี่ปุ่นในสงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่สองในช่วงปลายทศวรรษ 1930

ในปี 1939 เครื่องบิน BR.20 รุ่นดัดแปลงพิสัยไกล (BR.20L) ชื่อ "Santo Francesco" ภายใต้การนำของ Maner Lualdi ได้สร้างชื่อเสียงจากการบินแบบไม่หยุดพักจากกรุงโรมไปยังเมืองอาดดิสอาบาบา ประเทศเอธิโอเปีย ซึ่งเป็นการประชาสัมพันธ์ความสามารถของเครื่องบินรุ่นนี้อย่างกว้างขวาง

การใช้งานในสงครามโลกครั้งที่สอง

เมื่ออิตาลีเข้าสู่สงครามโลกครั้งที่สองในช่วงกลางปี 1940 BR.20 ได้กลายเป็นเครื่องบินทิ้งระเบิดขนาดกลางมาตรฐานของกองทัพอากาศหลวงอิตาลี อย่างไรก็ตาม ในขณะนั้นเทคโนโลยีของเครื่องบินเริ่มล้าสมัย โดยได้ถูกนำไปใช้ในการรบในสมรภูมิฝรั่งเศส (Battle of France) และสมรภูมิบริเตน (Battle of Britain)

ภายในปี 1942 บทบาทของ BR.20 ได้เปลี่ยนจากการรบแนวหน้าไปเป็นการลาดตระเวนทางทะเลและการฝึกอบรมลูกเรือเครื่องบินทิ้งระเบิด โดยมีการผลิตเครื่องบินรุ่นนี้ตั้งแต่กลางทศวรรษ 1930 จนถึงสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง รวมแล้วมีการสร้าง BR.20 มากกว่า 500 ลำ

การเปรียบเทียบกับ Savoia-Marchetti SM.79

แม้ว่า BR.20 จะเป็นผู้ชนะในการประกวดออกแบบปี 1934 แต่เครื่องบิน Savoia-Marchetti SM.79 Sparviero ซึ่งพัฒนาขึ้นในช่วงเวลาเดียวกันกลับได้รับชื่อเสียงมากกว่า เนื่องจากประสิทธิภาพในการแข่งขันการบิน

ในด้านสมรรถนะ ทั้งสองรุ่นมีความใกล้เคียงกัน โดยมีความเร็วสูงสุดประมาณ 430 กม./ชม. และบรรทุกระเบิดได้ประมาณ 1,250-1,600 กก. แต่ SM.79 มีข้อได้เปรียบที่เครื่องยนต์สามเครื่องซึ่งให้กำลังมากกว่า ทำให้มีความคล่องตัวสูงกว่า สามารถบินผาดแผลงได้ และมีความปลอดภัยสูงกว่าหากเครื่องยนต์ตัวใดตัวหนึ่งขัดข้อง ส่งผลให้ SM.79 สามารถดัดแปลงเป็นเครื่องบินทิ้งตอร์ปิโดได้ ในขณะที่ BR.20 ไม่ได้รับความนิยมในบทบาทดังกล่าว