วิกฤตการณ์ช่องแคบไต้หวันครั้งที่ 4 ความตึงเครียดและการเผชิญหน้า
สรุปใจความสำคัญ
- การซ้อมรบครั้งใหญ่ครั้งแรกเริ่มขึ้นในเดือนสิงหาคม 2022 เพื่อตอบโต้การเยือนไต้หวันของ Nancy Pelosi
- จีนใช้ยุทธวิธี 'Grey-zone tactics' เพื่อกดดันไต้หวันโดยไม่ให้ถึงขั้นเกิดสงครามเต็มรูปแบบ
- จีนประกาศยกเลิกการยอมรับเส้นแบ่งกลาง (Median Line) ในช่องแคบไต้หวันเพื่อแสดงอธิปไตยเหนือห้วงอากาศ
วิกฤตการณ์ช่องแคบไต้หวันครั้งที่ 4 เป็นความขัดแย้งที่กำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบันระหว่างสาธารณรัฐประชาชนจีน (PRC) และไต้หวัน (สาธารณรัฐจีน หรือ ROC) โดยทางจีนได้ดำเนินกิจกรรมทางทหารขนาดใหญ่หลายครั้งเพื่อล้อมรอบเกาะไต้หวัน
จุดเริ่มต้นของการยกระดับความตึงเครียด
จีนเริ่มดำเนินการซ้อมรบทางทหารรอบเกาะไต้หวันเมื่อวันที่ 2 สิงหาคม 2022 เพื่อตอบโต้การเดินทางเยือนไต้หวันของ Nancy Pelosi ประธานสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ ในขณะนั้น การซ้อมรบครั้งแรกนี้เกิดขึ้นระหว่างวันที่ 4-11 สิงหาคม 2022 ซึ่งถือเป็นการยกระดับความตึงเครียดครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่ วิกฤตการณ์ช่องแคบไต้หวันครั้งที่ 3 ในปี 1996
การซ้อมรบดังกล่าวประกอบด้วยการยิงกระสุนจริง การส่งเครื่องบินรบขึ้นบิน และการวางกำลังทางเรือ รวมถึงการยิงขีปนาวุธนำวิถีโดยกองทัพปลดแอกประชาชนจีน (PLA) เพื่อแสดงแสนยานุภาพและป้องปรามสิ่งที่จีนมองว่าเป็นการแทรกแซงกิจการภายในของสหรัฐฯ

ยุทธวิธี 'Grey-zone' และการรุกราน ADIZ
หลังจากวันที่ 11 สิงหาคม 2022 จีนได้ดำเนินการซ้อมรบทางทหารอีกอย่างน้อย 7 ครั้ง โดยการลาดตระเวนทางทะเลและการเข้าตรวจค้นโดยหน่วยยามฝั่งของจีนได้กลายเป็นเรื่องปกติ ซึ่งถูกนิยามว่าเป็น "ยุทธวิธีพื้นที่สีเทา" (Grey-zone tactics)
นอกจากนี้ จีนยังได้ประกาศอธิปไตยเหนือห้วงอากาศทั้งหมดรอบเกาะไต้หวัน และยกเลิกการยอมรับ เส้นแบ่งกลาง (Median Line) หรือเส้นเดวิส (Davis line) ซึ่งเคยเป็นเส้นแบ่งเขตแดนโดยพฤตินัยระหว่างจีนแผ่นดินใหญ่และไต้หวันมาตั้งแต่ทศวรรษ 1950
การรุกล้ำเขตระบุตัวตนทางอากาศ (ADIZ)
ตั้งแต่ปี 2020 กระทรวงกลาโหมของไต้หวันได้รายงานการรุกล้ำเขตระบุตัวตนทางอากาศ (ADIZ) โดยกองทัพจีนอย่างต่อเนื่อง ซึ่งนักวิเคราะห์มองว่าเป็นกลยุทธ์ "Salami-slicing" หรือการค่อยๆ รุกคืบเพื่อกดดันไต้หวัน
- ในรอบ 12 เดือนระหว่างปี 2020-2021 เครื่องบินของ PLA รุกล้ำ ADIZ เกือบ 250 วัน
- ในช่วงการเฉลิมฉลองวันชาติจีนปี 2021 มีเครื่องบินถึง 148 ลำรุกล้ำ ADIZ ภายในเวลาเพียง 4 วัน
กระทรวงกลาโหมไต้หวันเตือนว่า จีนมีความสามารถในการล้อมรอบและปิดล้อมท่าเรือ สนามบิน และเส้นทางการบินขาออกของเกาะไต้หวันได้แล้วในปัจจุบัน
การตอบโต้จากนานาชาติ
การซ้อมรบของจีนได้รับปฏิกิริยาตอบโต้จากกลุ่มประเทศ G7 ซึ่งแสดงความกังวลต่อการสร้างความไม่มั่นคงในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ขณะที่สหรัฐฯ และญี่ปุ่นได้แสดงความกังวลต่อกิจกรรมทางทหารที่ "ยั่วยุและสร้างความไม่มั่นคง" ของจีน
คำถามที่พบบ่อย
วิกฤตการณ์ช่องแคบไต้หวันครั้งที่ 4 คืออะไร?
คือความขัดแย้งที่กำลังดำเนินอยู่ระหว่างจีนและไต้หวัน โดยจีนใช้การซ้อมรบทางทหารขนาดใหญ่และการรุกล้ำห้วงอากาศเพื่อกดดันไต้หวันและตอบโต้การสนับสนุนจากสหรัฐฯ
ยุทธวิธี Grey-zone คืออะไร?
คือการใช้กิจกรรมทางทหารหรือกึ่งทหาร (เช่น หน่วยยามฝั่ง) เพื่อสร้างความกดดันและรบกวนการดำเนินงานของฝ่ายตรงข้าม โดยที่ระดับความรุนแรงไม่ถึงขั้นเป็นการประกาศสงครามอย่างเป็นทางการ
เส้นแบ่งกลาง (Median Line) มีความสำคัญอย่างไร?
เป็นเส้นสมมติที่ทำหน้าที่เป็นเขตแดนโดยพฤตินัยระหว่างจีนและไต้หวันมาตั้งแต่ทศวรรษ 1950 เพื่อลดโอกาสในการเผชิญหน้าทางทหาร แต่ปัจจุบันจีนได้ประกาศยกเลิกการยอมรับเส้นนี้แล้ว

