← กลับไปยังบทความทั้งหมด

ฮิลดิง เคิลเลอร์ บิดาแห่งทฤษฎีการควบแน่นของเมฆ

สรุปใจความสำคัญ

  • เป็นผู้คิดค้น 'เส้นโค้งเคิลเลอร์' (Köhler curve) ซึ่งเป็นรากฐานของฟิสิกส์ของเมฆ
  • ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านอุตุนิยมวิทยาที่มหาวิทยาลัยอุปซอลา ประเทศสวีเดน
  • เชี่ยวชาญด้านการศึกษาการควบแน่นของหยดน้ำบนนิวเคลียสที่ดูดความชื้น
  • เป็นสมาชิกของราชบัณฑิตยสภาวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน

ฮิลดิง เคิลเลอร์ (Hilding Köhler, ค.ศ. 1888–1982) เป็นศาสตราจารย์ด้านอุตุนิยมวิทยาแห่งมหาวิทยาลัยอุปซอลา (University of Uppsala) ประเทศสวีเดน ผู้สร้างผลงานวิจัยที่สำคัญยิ่งในด้านฟิสิกส์ของเมฆ (Cloud Physics) โดยเฉพาะการศึกษาเชิงทฤษฎีและเชิงทดลองเกี่ยวกับการเติบโตและการควบแน่นของหยดน้ำบนนิวเคลียสที่ดูดความชื้น (Hygroscopic Nuclei)

ผลงานที่โดดเด่นที่สุดของเขาคือการพัฒนาทฤษฎีที่นำไปสู่ "เส้นโค้งเคิลเลอร์" (Köhler curve) ซึ่งเป็นหลักการพื้นฐานที่ใช้อธิบายว่าหยดน้ำในเมฆก่อตัวและเติบโตได้อย่างไร โดยคำนึงถึงทั้งผลของความโค้งของผิวหยดน้ำและผลของสารละลาย ซึ่งผลงานนี้ยังคงถูกนำมาอ้างอิงอย่างกว้างขวางในวงการอุตุนิยมวิทยาและวิทยาศาสตร์บรรยากาศจนถึงปัจจุบัน นอกจากนี้เขายังมีส่วนร่วมในการศึกษาเชิงทฤษฎีเกี่ยวกับความปั่นป่วน (Turbulence) ในชั้นบรรยากาศอีกด้วย

ภาพพอร์ตเทรตของฮิลดิง เคิลเลอร์
ฮิลดิง เคิลเลอร์ ผู้เชี่ยวชาญด้านฟิสิกส์ของเมฆ

ประวัติช่วงต้นและการศึกษา

ฮิลดิง เคิลเลอร์ เกิดในปี ค.ศ. 1888 ที่เมืองทราเนโม (Tranemo) เป็นบุตรของแอกเนส ฮุลเทนี เฟรดริกา โมลันเดอร์ และแอนเดอร์ส เลโอนาร์ด เคิลเลอร์ ซึ่งเป็นครู ครอบครัวของเขาย้ายไปยังเมืองโบรอส (Borås) ในปี ค.ศ. 1901 เพื่อให้เขาได้เข้าเรียนในระดับมัธยมศึกษา (Gymnasium) และสำเร็จการศึกษาจาก Latin-läroverket ในปี ค.ศ. 1909

ในปีเดียวกันนั้น เขาได้เข้าศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยอุปซอลา โดยได้รับประกาศนียบัตร fil.kand ในปี ค.ศ. 1912 และ fil.mag ในปี ค.ศ. 1913 ต่อมาในปี ค.ศ. 1914 เขาได้รับข้อเสนอจาก อักเซล ฮัมเบิร์ก (Axel Hamberg) ให้ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยที่สถานีตรวจอากาศบนยอดเขาพาร์เทตยักโก (Pårtetjåkko) ทางตอนเหนือของสวีเดน ประสบการณ์การทำงานท่ามกลางหิมะและน้ำแข็งในภูมิภาคซาเรก (Sarek) ได้จุดประกายความสนใจของเขาในการศึกษาฟิสิกส์ของสภาพแวดล้อมดังกล่าว

ประสบการณ์การทำงานในสถานีตรวจอากาศ

สถานีพาร์เทตยักโก (Pårtetjåkko)

ระหว่างปี ค.ศ. 1914–1916 เคิลเลอร์ทำงานเป็นผู้ช่วยและต่อมาได้เป็นผู้อำนวยการสถานีตรวจอากาศบนยอดเขาพาร์เทตยักโก ซึ่งมีความสูง 1,830 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล สถานีแห่งนี้เป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายอาคารตรวจอากาศที่สร้างขึ้นโดยอักเซล ฮัมเบิร์ก ซึ่งใช้วัสดุเป็นเหล็กแผ่นบนโครงไม้

สถานีฮัลเดอ (Haldde)

ตั้งแต่ปลายปี ค.ศ. 1918 จนถึงปี ค.ศ. 1926 เคิลเลอร์ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถานีตรวจอากาศฮัลเดอ ซึ่งตั้งอยู่บนยอดเขาฮัลเดอ-ฟยาลเล็ต (Haldde-fjaellet) สูง 900 เมตรเหนือฟยอร์ดอัลตา (Alta-fjord) ในนอร์เวย์ โดยที่นี่เขาได้ทำการวัดค่าการระเหยและการควบแน่นบนพื้นผิวหิมะ

บทบาททางวิชาการที่มหาวิทยาลัยอุปซอลา

อาคารสถาบันอุตุนิยมวิทยาในอุปซอลา
สถาบันอุตุนิยมวิทยา มหาวิทยาลัยอุปซอลา

เคิลเลอร์ได้รับปริญญาเอก (D Sc) จากมหาวิทยาลัยอุปซอลาในปี ค.ศ. 1925 ขณะที่ยังปฏิบัติงานอยู่ในนอร์เวย์ หลังจากสถานีฮัลเดอถูกปิดตัวลงในปี ค.ศ. 1926 เขาได้กลับมาเป็นอาจารย์ (Docent) ที่สถาบันอุตุนิยมวิทยาในอุปซอลา และได้รับแต่งตั้งเป็นศาสตราจารย์ในปี ค.ศ. 1936 แทนที่ ฟิลิป อาเคอร์บลอม (Filip Åkerblom)

เขามีบทบาทสำคัญในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ โดยเป็นผู้ผลักดันให้มีการสร้างอาคารสถาบันแห่งใหม่ซึ่งเสร็จสมบูรณ์ในปี ค.ศ. 1949 และได้จัดตั้งสถานีตรวจอากาศที่เมืองมาร์สตา (Marsta) ทางตอนเหนือของอุปซอลาในช่วงปี ค.ศ. 1947–1948 ซึ่งมีการสร้างหอคอยสูง 30 เมตรเพื่อวัดความเร็วลมและอุณหภูมิในระดับความสูงต่าง ๆ

งานวิจัยและผลงานทางวิทยาศาสตร์

งานวิจัยของเคิลเลอร์มุ่งเน้นไปที่การวิเคราะห์องค์ประกอบของละอองลอยในเมฆ โดยในปี ค.ศ. 1933 เขาได้ตีพิมพ์บทความเกี่ยวกับการมีอยู่ของเกลือคลอรีน (โดยเฉพาะโซเดียมคลอเรต) ในหมอกและเมฆ รวมถึงการศึกษาขนาดของหยดน้ำ

เป้าหมายหลักของเขาคือการพิสูจน์ว่านิวเคลียสของการควบแน่นในเมฆมีองค์ประกอบทางเคมีที่คล้ายคลึงกับน้ำทะเล ซึ่งการศึกษานี้ได้นำไปสู่การสร้าง ทฤษฎีเคิลเลอร์ (Köhler Theory) ที่อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างความดันไอเหนือหยดน้ำละลายกับความชื้นสัมพัทธ์ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการเข้าใจกระบวนการเกิดฝนและหิมะ

นอกจากนี้ เขายังมีความสนใจในด้านภูมิอากาศวิทยา โดยได้จัดหาเครื่อง Dobson ozone spectrophotometer เพื่อเก็บข้อมูลโอโซนในช่วงปี ค.ศ. 1951–1986 และมีความสนใจในประวัติศาสตร์ของเครื่องวัดอุณหภูมิ โดยได้เขียนบทความเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ยุคแรกของเทอร์โมมิเตอร์เพื่อสืบสานมรดกทางวิทยาศาสตร์ของ แอนเดอร์ส เซลเซียส (Anders Celsius)

รางวัลและเกียรติยศ

  • สมาชิกราชบัณฑิตยสภาวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน (Royal Swedish Academy of Sciences) ได้รับเลือกในปี ค.ศ. 1947
  • สมาชิก Finska Vetenskaps-societeten
  • สมาชิก Deutsche Akademie der Wissenschaften
  • สมาชิกสภาอุตุนิยมวิทยาและอุทกวิทยา (Meteorologiska och Hydrologiska Rådet) ค.ศ. 1945–1954
  • สมาชิก Royal Meteorological Society (ลอนดอน)
  • คณะกรรมการโอโซนระหว่างประเทศ (International Ozon-committee) ค.ศ. 1950–1958
  • ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ Nordstjärneorden (Commander)

คำถามที่พบบ่อย

เส้นโค้งเคิลเลอร์ (Köhler curve) คืออะไร?

เส้นโค้งเคิลเลอร์คือทฤษฎีทางฟิสิกส์ที่อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างขนาดของหยดน้ำและระดับความชื้นสัมพัทธ์ที่จำเป็นต่อการเติบโตของหยดน้ำในเมฆ โดยพิจารณาจากผลของความโค้งของผิวหยดน้ำ (Kelvin effect) และผลของสารละลาย (Raoult's law) ซึ่งช่วยให้เราเข้าใจว่าหยดน้ำขนาดเล็กสามารถควบแน่นเป็นหยดน้ำฝนได้อย่างไร

ฮิลดิง เคิลเลอร์ มีผลงานโดดเด่นด้านใด?

เขามีผลงานโดดเด่นในด้านฟิสิกส์ของเมฆ (Cloud Physics) โดยเฉพาะการศึกษาเรื่องนิวเคลียสการควบแน่นและการเติบโตของหยดน้ำ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการพยากรณ์อากาศและแบบจำลองสภาพภูมิอากาศ

เคิลเลอร์ทำงานที่ไหนบ้าง?

เขาเคยเป็นผู้อำนวยการสถานีตรวจอากาศบนยอดเขาพาร์เทตยักโกในสวีเดน และสถานีฮัลเดอในนอร์เวย์ ก่อนจะดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยอุปซอลา

ฮิลดิง เคิลเลอร์ มีความสนใจในเรื่องใดนอกเหนือจากอุตุนิยมวิทยา?

เขามีความสนใจในด้านประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะประวัติศาสตร์ของเครื่องวัดอุณหภูมิและมรดกของแอนเดอร์ส เซลเซียส รวมถึงการศึกษาชั้นโอโซนในบรรยากาศด้วยเครื่อง Dobson spectrophotometer